Sensatie volgens plan Van Gaal

Oranje vermorzelt wereldkampioen Spanje in nu al een van de meest memorabele wedstrijden van het WK.

SALVADOR - In Salvador voltrok zich de supersensatie, geschreven volgens het meesterplan van bondscoach Louis van Gaal. In een van de meest memorabele wedstrijden uit de WK-geschiedenis van Oranje, herstel, uit de historie van het toernooi zelf, vermorzelde het Nederlands elftal de wereldkampioen: 5-1. Het is ongelooflijk maar waar.


Onwaarschijnlijk en hallucinerend was de sfeer in stadion Fonte Nova, dat trilde en rilde van opwinding en waar de Nederlandse polonaise zich mengde met Braziliaanse samba. Olé in het kwadraat. Spanje - Nederland, de ouverture van het WK voor de finalisten van 2010. Uitslag: 1-5, met twee goals van aanvoerder Robin van Persie, zo vaak bekritiseerd als het om eindronden ging, en twee van Robben.


De lach van Van Persie en Robben, bij de wissel van de aanvoerder, was het ultieme moment van glorie. De ene ster, Van Persie, geeft de band aan de andere ster: missie geslaagd. En toen moest de ultieme vernedering nog komen, toen Robben weer een sprintduel won en Casillas voor hem liet kruipen, alvorens het vonnis te voltrekken.


Na de vrij vroege achterstand wierp Nederland de schroom van zich af, om te profiteren van twee van de betere aanvallers van de wereld: Van Persie en dartele Robben, de vliegeraar. Van Gaal mocht de Hollandse school dan voor minimaal één duel vaarwel hebben gezegd en de defensie met vijf man hebben dichtgetimmerd, zijn aanvallers deden wat hij vroeg. Ze kropen uit de loopgraven de zon tegemoet.


Want het ging alleen om resultaat, vrijdag in Salvador. Simpel was de tactiek: verdedigen. Ruimtes klein houden bij Spaans balbezit. Bal veroveren en dan snel naar voren, met een diepe, lange pass.


Dat vraagt veel van de spelers voorin, die weinig ballen krijgen, veel moeten lopen en vaak tegen een overmacht opboksen. Dan is het zaak kansen te benutten. Van ongekende schoonheid waren de meeste doelpunten. Wat een wereldgoal was bijvoorbeeld de 44ste treffer van Van Persie in het Nederlands elftal (1-1), een vrucht ook van die tactiek, van de talloze trainingen in de afgelopen weken. De weelderige, bekeken pass van Blind, gegeven van de linkerkant van het veld, een meter of acht over de middenlijn, naar het centrum, waar Van Persie al was vertrokken.


Van Persie vertrekt heel vaak op die manier, maar dan komt de bal niet of te laat. Nu was het scenario perfect. Kijk, hij was los. Kijk, daar viel de bal uit het zwerk. Van Persie had alles gezien en alles gepland. Hij moest alleen nog op de knop van uitvoering drukken. Van Persie kopte de bal dus over Casillas heen, met veel atletisch vermogen, alsof hij een zeehond was die een bal naar de overkant van het bassin kopt.


Toen was het dus weer gelijk, kort voor rust. Spanje was op voorsprong gekomen door een strafschop van Diego Costa, door zijn keuze voor Spanje voortdurend uitgefloten door het publiek in Salvador. De strafschop was omstreden, maar in een toernooi waarin scheidsrechters de hoofdrol opeisen, hoeft niemand dat meer te verbazen. Onverstandig was de sliding van De Vrij, maar Costa zocht het contact, ging min of meer op de voet van De Vrij staan en liet zich meeglijden over het gras. Xabi Alonso scoorde.


Dat Spanje in aanleg beter voetbalt, is geen schande. Met 851 interlands op de teller bij de aftrap, met zeven spelers uit vorige WK-finale, tegen een defensie van jonge voetballers uit de eredivisie, plus Vlaar van Aston Villa. Dan gaat weleens iets fout. Dan neemt Martins Indi een bal verkeerd aan, geeft Janmaat een wezenloze pass of zijn te veel overtredingen nodig.


Maar dan die strijdlust, vaak voorbehouden aan anderen. En toch kreeg Nederland de eerste kans, toen Robben opeens Sneijder diep stuurde. Die had wat moeite om de voorsprong op de defensie vast te houden en schoot een beetje zielloos in, tegen de uitgestoken hand van Casillas. Het tiki-taka van Spanje begon even te lopen, zo halverwege de eerste helft, en een doelpunt kon niet uitblijven. Het had zelfs 2-0 kunnen worden, toen Iniesta met één geweldige pass de defensie uit elkaar trok. Cillessen redde, op de stift van Silva.


En toen kwam Oranje, toen begon die ongelooflijke helft plus twee minuten. De ploeg was los, het vertrouwen groeide, Spanje wankelde. Na een fraaie aanval, waarbij eens niet meteen de diepte werd gezicht, werd het 1-2. Weer na een pass van Blind, uit de lucht geplukt door Robben alsof hij een appeltje uit de boom nam. Piqué omspeeld, Casillas nu wel gepasseerd.


En nog was het niet voorbij. Het was zelfs nog lang niet voorbij, deze afstraffing. Van Persie beukte de bal tegen de lat, met rechts, op aangeven van Janmaat. De Vrij, een van die jonge spelers die het vertrouwen kregen van Van Gaal, kopte bij de tweede paal een vrije trap van Sneijder binnen. Van Persie hinderde Casillas, die bij de onwaarschijnlijke 1-4 weer in de fout ging. En toen kwam die 1-5 ook nog, van Robben, een van de beoogde sterren van het WK.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden