Senatoren VS zijn boos op grote oliemaatschappijen

Na de orkanen maakte de Amerikaanse olie-industrie enorme winsten, en dat zit het Congres dwars. Toplieden werden op het matje geroepen: 'Rotzooit u met de prijzen?'..

Van onze medewerker Diederik van Hoogstraten

De winter komt eraan, en voor de miljoenen Amerikanen die hunhuizen warm houden met olie of aardgas wordt het een dureperiode. Want de energieprijzen zijn hoog, heel hoog. De pijn aande benzinepomp breidt zich uit naar de verwarmingsketel.

Dit baart de Senaat zorgen. Deze week werden de toplieden vande grote oliebedrijven ter verantwoording geroepen in Washington. Na de orkanen van augustus en september klom de olieprijs. Eengroot deel van de olie-industrie in de Golf van Mexico waslamgelegd. Het aanbod kromp, de vraag bleef hoog, en de gevolgenvoor de consument waren meteen duidelijk. En de gevolgen voor deoliebranche eveneens. In het derde kwartaal maakten de grote vijfoliefirma's samen 31 miljard dollar (26,5 miljard euro) winst,een ongekende stijging ten opzichte van een jaar eerder.ExxonMobil, de grootste winstmaker, haalde in dat kwartaal inzijn eentje bijna tien miljard dollar binnen, een winststijgingvan 75 procent.

Het volk leed, kortom, terwijl de handelaren in het zwartegoud nóg rijker werden. Hoe zit dat? Is er gewoekerd? Dat wildende senatoren wel eens weten.

De Amerikaanse roergangers van Shell, BP, ExxonMobil, Chevronen ConocoPhillips zaten op een rijtje. Van een formeel onderzoekwas geen sprake en de heren stonden niet onder ede. Wel kregenze ervan langs. 'Werkende mensen worstelen met hogebenzineprijzen', zei de Democraat Barbara Boxer. 'En uw offer,heren, lijkt niets te zijn.'

De Republikein Pete Domenici had een directe vraag: 'Mijnkiezers denken dat iemand rotzooit met de prijs, en dat ze wordenopgelicht. Rotzooit u met de prijzen?' Absoluut niet, zeiden zeallevijf.

De topmanagers leken overdonderd door het verbale geweld vande senatoren. James Mulva van ConocoPhillips vond het wantrouwenbegrijpelijk. Maar consumenten 'vergissen zich in onze omzet. Zebeseffen niet dat enorme investeringen nodig zijn om die omzette bereiken en nieuwe energievoorraden op de markt te brengen'.

Het Congres nam onlangs een nieuwe energiewet aan. Daarin zittwaalf miljard dollar aan belastingvoordeel en 'aanmoedigingen'voor de oliebranche. Democraten riepen alsnog om een extrabelasting op kortstondige megawinsten, zoals na de orkanen, maardat leek de toplieden en de Republikeinen niets. Het zou deafhankelijkheid van buitenlandse olie doen toenemen, doordat hetondernemingsklimaat in de VS zou verslechteren.

Intussen is de benzineprijs de afgelopen maand gedaald, opsommige plaatsen met een halve dollar per gallon (bijna vierliter). Maar nog steeds kost een gallon bijna 30 procent meerdan begin dit jaar. 'Zijn de winstmarges gerechtvaardigd geziende ontberingen die consumenten voor de boeg hebben?', vroeg BillFrist, de Republikeinse leider in de Senaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden