Senatoren: kabinet hoeft Eerste Kamer niet te vrezen

VVD en PvdA hebben niet per se een meerderheid in de Eerste Kamer nodig om effectief te kunnen regeren. Enkele doorslaggevende partijen in de senaat, waaronder de fracties van CDA en GroenLinks, beklemtonen dat ze wetten op hun merites zullen beoordelen.

Premier Mark Rutte is aan het woord, dinsdag tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in de Eerste Kamer in 2010.Beeld ANP

Daarbij zullen ze hun opstelling niet laten afhangen van de vraag of zij zelf betrokken zijn bij een regeerakkoord. Bij niet al te extreem beleid is de kans op problemen in de Eerste Kamer daardoor klein. Een gedoogrol, zoals de SGP afgelopen kabinetsperiode had, lijkt niemand te zien zitten.

VVD-leider Mark Rutte hamert er voortdurend op dat een kabinet ook op een meerderheid in de Eerste Kamer moet kunnen steunen. PvdA en VVD samen komen daarvoor acht zetels tekort. Het CDA zou de twee reuzen uit de brand kunnen helpen. Ook met meerdere kleine partijen, zoals een combinatie van D66 en GroenLinks, kunnen VVD en PvdA een meerderheid in de Eerste Kamer krijgen.

Maar de senatoren zelf lijken minder aan een gebeitelde meerderheid in de senaat te hechten. Volgens Elco Brinkman, fractievoorzitter van het CDA in de Eerste Kamer (11 zetels), hangt veel af van het regeerakkoord. 'Wordt het een vredesakkoord, waarbij het beleid uitkomt in het midden, of een uitruil van principiëlere socialistische en liberale standpunten?' In het eerste geval verwacht Brinkman geen al te grote botsingen met het nieuwe kabinet.

Ook senator Roel Kuiper van de ChristenUnie (2 zetels) denkt dat het kabinet niet alles hoeft dicht te timmeren. 'Bij een VVD-PvdA-regeerprogramma is het voorstelbaar dat andere partijen zich erin herkennen, vanwege het uitgemiddelde compromis.'

GroenLinks (5 zetels) zegt 'een welwillende houding' aan te nemen bij het beoordelen van de wetten van een kabinet van VVD en PvdA. 'Als ze het land vooruit helpen, geven we onze steun, eventueel nadat de regering ons tegemoet is gekomen', aldus fractievoorzitter Tof Thissen.

'Ik verwacht dat er met een kabinet van VVD en PvdA minder rabiate wetgeving zal komen over justitie, vreemdelingen en migratie dan tijdens het kabinet-Rutte I. De kans dat we instemmen is groter.'

Thissen waarschuwt dat hij niet te ver op de zaak vooruit wil lopen. 'We kennen de contouren van de toekomstige regering nog niet eens'.

Roger van Boxtel, fractievoorzitter van D66 (5 zetels) wil vrijdag niet reageren. D66 hoopt als derde partner te gaan onderhandelen over de vorming van een derde paars kabinet.

De SP denkt dat te veel vrijblijvendheid in de senaat geen succes wordt. 'Nogal wat voorstellen zullen omstreden zijn', zegt fractievoorzitter Tiny Kox. 'Er wordt water bij de wijn gedaan, er vindt een uitruil plaats, en andere partijen worden daarbij niet betrokken. Als hun steun nodig is, zullen ze gaan vragen: wat had u voor ons in petto?'

Zo'n scenario doet denken aan de gedoogsteun die de SGP het afgelopen jaar gaf aan het kabinet-Rutte I.

Een gedoogrol wijzen CDA en GroenLinks evenwel af. 'Wij gaan niet van tevoren zeggen: je krijgt onze stem als jullie dit en dit doen', zegt CDA'er Brinkman.

Thissen: 'Van dat gedogen moeten we af. Dat is niemand bevallen, behalve misschien de SGP.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden