Senator Edwards reikte hoog en viel

De Amerikaanse oud-politicus John Edwards staat deze week terecht wegens misbruik van campagnegelden. Hij zou geld van een politieke donor hebben gebruikt om een buitenechtelijke affaire uit de publiciteit te houden.

VAN ONZE CORRESPONDENTARIE ELSHOUT

NEW YORK - John Edwards zag er goed uit en was een succesvol en geliefd advocaat, die altijd op de bres stond voor de gewone man. Hij had iets van een Kennedy. Wat doe je dan in Amerika? Je gaat de politiek in. Hij werd senator en kandidaat voor het vicepresidentschap. Het hoogste ambt lonkte, maar ook de vrouwen.

Hij wierp zich op als presidentskandidaat, maar voordat zijn campagne goed en wel op gang was gekomen, maakte hij een medewerkster zwanger. Paniek. Hij dacht aan zijn vrouw, de media en zijn politieke carrière. Hoe kon hij de bastaardbaby verborgen houden?

Edwards was niet de eerste man in de geschiedenis die zich deze vraag stelde, maar op zoek naar het antwoord raakte hij zo de weg kwijt, dat hij nu in de beklaagdenbank zit in een benauwd rechtszaaltje in Greensboro, North Carolina. De man die droomde van het Witte Huis, dreigt de gevangenis in te gaan.

Hij wordt ervan beschuldigd de wet op de campagnefinanciering te hebben overtreden door 900 duizend dollar van twee politieke geldschieters te gebruiken voor het verhullen van zijn buitenechtelijke affaire. Hij kan vijf tot dertig jaar cel krijgen. Het vorige week begonnen proces duurt waarschijnlijk een week of zes. De televisiejournaals brengen elke zittingsdag het verhaal van de working class hero, die hoog reikte maar diep viel.

Uit de getuigenissen komt het beeld naar voren van een ambitieus politicus, die zich steeds dieper in de nesten werkte omdat hij iedereen in zijn omgeving van zich vervreemdde: een hondstrouwe assistent die hem uiteindelijk verraadde, een veeleisende vriendin, een aan borstkanker lijdende echtgenote en een steenrijke erfgename van bijna honderd.

De assistent, Andrew Young (46), is de belangrijkste getuige van de aanklagers. Hij was half mislukt als beheerder van een bar en juridisch medewerker, toen hij in 1998 Edwards ontmoette. Hij was meteen verliefd op hem. 'Dat overkwam iedereen', zei hij in de rechtbank.

Hij werd klusjesman voor de politicus. Niet alleen verving hij de gloeilampen in zijn huis, maar ook smokkelde hij de vriendin onopgemerkt uit Edwards' hotelkamer. Hij deed dat uit bewondering, maar ook omdat hij dacht dat zijn baas president kon worden. 'Vriendschap met de machtigste persoon op aarde kan allerlei voordelen opleveren.'

Er doemde een probleem op. Edwards' vriendin, Rielle Hunter, die video's maakte voor zijn campagne, werd zwanger. Volgens Young vroeg Edwards hem te doen alsof hij een relatie had met Hunter. 'Als we de pers iets geven wat ze begrijpen, een verhouding tussen twee campagnemedewerkers, dan laten ze het verder rusten.'

Young deed wat hem gevraagd werd. Hij zei de vader van het kind te zijn en dook onder met Hunter, zijn vrouw en zijn drie schoolgaande kinderen. Hij zeulde het hele gezelschap met zich mee naar dure huurhuizen en hotels in Aspen, San Diego en Santa Barbara. Dat kostte handenvol geld. Bovendien was Hunter een vrouw met een luxe levensstijl. Ze had schulden en dreigde volgens Young met haar verhaal naar de pers te lopen als hij niet over de brug kwam.

Edwards kon niet zijn eigen geld aanspreken, omdat dan zijn vrouw Elizabeth erachter zou komen. Young besloot een beroep te doen op Rachel 'Bunny' Mellon, telg uit een rijk bankiersgeslacht en politieke donor van Edwards. Zij gaf 1,2 miljoen dollar.

Young: 'Dat was een vrachtwagen vol geld. Meer dan ooit op onze rekening had gestaan'. Hij en zijn vrouw werden er 'doodsbang' van. Voor Hunter kocht hij een BMW.

Volgens Young wist Edwards van het geld. Edwards zou hem keer op keer hebben verzekerd dat het legaal was. Maar de ex-politicus ontkent dat. Zijn advocaten zetten vraagtekens bij Youngs geloofwaardigheid en voeren aan dat hij veel van het geld heeft gebruikt om zijn eigen huis op te knappen. Mellon, inmiddels 101 jaar, zegt nooit te hebben geweten dat haar geld voor Hunter was bestemd.

Edwards' advocaten noemen Young een 'ijskoude intrigant, belust op geld en macht'. De aanklagers schilderen de 58-jarige Edwards af als een manipulator. Eind 2008 kwam het tot een breuk tussen de twee mannen. In 2010 publiceerde Young een bestseller over de zaak: The Politician.

In datzelfde jaar stierf Elizabeth Edwards aan kanker, nadat zij van haar man was gescheiden. In de rechtszaal wordt Edwards terzijde gestaan door zijn oudste dochter Cate. Soms zijn er ook zijn ouders, een fabrieksarbeider en een postbesteller. Buiten het gerechtsgebouw zoemen de camera's gretig in op deze oude mensen, als de stille getuigen van de opkomst en ondergang van een arbeiderszoon.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden