Senaatsvoorzitter houdt de eer aan zichzelf

Senaatsvoorzitter Fred de Graaf vocht voor zijn positie. Maar zijn brief aan de PVV over zijn handelen rond de inhuldiging van koning Willem-Alexander riep te veel vragen op.

VAN ONZE VERSLAGGEVERS JAN HOEDEMAN; REMCO MEIJER

DEN HAAG - Senaatsvoorzitter Fred de Graaf heeft de korte, hevige strijd om het behoud van zijn positie gestaakt. De twijfels die de afgelopen dagen in zowel de Eerste als de Tweede Kamer rezen over zijn onafhankelijkheid, werden hem donderdagavond te groot. Hij houdt de eer aan zichzelf. Van links tot rechts groeide deze week het idee dat De Graaf (VVD) geen open kaart speelde over zijn omgang met PVV-leider Geert Wilders.

Het aftreden van een Kamervoorzitter is in Nederland een hoogst uitzonderlijke gebeurtenis. Doorgaans vervullen de voorzitters van beide parlementen hun rol zo neutraal mogelijk. Precies op dat punt verloor De Graaf deze week in de ogen van velen zijn geloofwaardigheid.

De verzamelde fracties in de Tweede Kamer spraken donderdag af dat zij vandaag een reeks schriftelijke vragen zouden stellen aan De Graaf, na de aanhoudende vermoedens dat hij Wilders om politieke redenen had gepasseerd voor een prominente rol in de Commissie van In- en Uitgeleide bij de inhuldiging van koning Willem-Alexander op 30 april.

Hoewel de meeste fractievoorzitters benadrukten dat zij hun tijd liever aan belangrijker onderwerpen besteden, maakten zij ook duidelijk dat de zaak de zuiverheid van de politiek in twijfel trekt. Daar zou De Graaf volgens een evidente meerderheid alleen mee mogen wegkomen als hij alsnog met een overtuigende verklaring zou komen die hem zou vrijpleiten.

Geloofwaardigheid

De PVV-fractie in de Eerste Kamer had sowieso al geen vertrouwen meer in De Graaf. Fractievoorzitter Marcel de Graaff besloot donderdag dat hij komende dinsdag in een debat zou gaan uitspreken dat diens positie onhoudbaar is geworden. Hij vindt dat De Graaf zijn geloofwaardigheid heeft verspeeld met de eerste brief die hij woensdagavond schreef om zijn handelen rond de inhuldiging te verklaren.

PVV'er De Graaff: 'In die brief bevestigt de voorzitter zijn sturende rol in het samenstellen van de Commissie van In- en Uitgeleide. Dat is onacceptabel. Zijn positie is onhoudbaar geworden.' De Eerste Kamer kent een 'college van senioren'.

De meeste senaatsfracties schortten hun oordeel donderdag nog op, maar klonken wel dreigend. SP-voorman Tiny Kox: 'Dit is een heel serieuze kwestie. Het is nu aan De Graaf om aan te tonen dat hij alles heeft gedaan om de schijn van partijdigheid te vermijden.' Senator Kees de Lange van de Onafhankelijke Senaatsfractie: 'Mijn voorlopige oordeel is dat De Graaf een doodzonde heeft gepleegd. Een voorzitter moet op alle manieren onafhankelijk zijn.' En D66-senaatsvoorman Roger van Boxtel: 'Er blijven vragen over zijn handelwijze.'

Het standpunt van de senatoren stond los van de ontwikkelingen in de Tweede Kamer. Daar wilde PVV-leider Wilders donderdag alle details op tafel en daarin werd hij gesteund door zijn collega-fractievoorzitters. In het besloten beraad dat zij donderdag hielden, spraken diverse aanwezigen hun solidariteit met Wilders uit. Zij menen dat een collega niet buitengesloten kan worden voor erefuncties op basis van zijn politieke opvattingen.

Alle partijen zouden vandaag hun eigen vragen stellen aan De Graaf, waarmee zij hem nog één keer de kans wilden geven uit te leggen wat zich heeft afgespeeld rond de inhuldiging. Wilders: 'Het gaat hier ook om een principe dat de voorzitter onafhankelijk moet zijn.' Of de Eerste en de Tweede Kamer het er verder bij laten zitten nu De Graaf terugtreedt als voorzitter, was vannacht nog niet bekend.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden