Senaat stemt voor afzetting Braziliaanse president Rousseff

De conservatieve vicepresident Michel Temer is om 4 uur lokale tijd beëdigd als opvolger van Rousseff. Temer mag haar ambtstermijn, die nog loopt tot eind 2018, uitdienen.

Rousseff noemt de stemming in een tweet 'de dag dat de stemmen van 54 miljoen Braziliaanse mannen en vrouwen in de prullenbak zijn gegooid'. Buurland Venezuela kondigde als gevolg van de stemming aan de relaties met Brazilië te bevriezen.

Rousseff werd ervan beschuldigd dat ze geld heeft uitgegeven zonder toestemming van het Congres en dat ze ongeautoriseerde leningen sloot bij staatsbanken om de begroting vlak voor de verkiezingen in 2014 gunstiger te kunnen presenteren. Ze wordt niet beticht van zelfverrijking.

Rousseff, die sinds mei op non-actief stond, verzette zich fel tegen de aantijgingen, die in haar ogen een dekmantel zijn voor een machtsgreep door rechts. Afgelopen week deed de 68-jarige dochter van Bulgaarse immigranten nog een laatste poging het hogerhuis aan haar kant te krijgen.

Ze betoogde dat de afzettingsprocedure inbreuk maakt op de grondwet en de democratie op het spel zet en bestempelde de afzettingsprocedure als een 'staatsgreep' ten bate van de economische elite. Een beladen term gezien de geschiedenis van coups en militaire dictaturen in Zuid-Amerika.

Rousseff heeft na de uitslag gezegd 'de strijd tegen de rechtse coupplegers' te zullen voortzetten en beroep aan te tekenen bij het Hooggerechtshof. Dat zag tot nu toe echter geen bezwaar tegen de afzettingsprocedure. Direct na de eerste stemronde volgde nog een stemming die moest beslissen of Rousseff de komende acht jaar uitgesloten wordt van het bekleden van een openbaar ambt. Daar stemde de Senaat echter met een kleine marge tegen: 42 stemmen tegen 36 voor.

Eerste vrouwelijke president

Rousseff volgde in 2011 haar populaire voorganger van de Arbeiderspartij, Lula da Silva, op als eerste vrouwelijke president van Brazilië. Aanvankelijk zette ze Lula's sociale beleid voort dat miljoenen Brazilianen uit de armoede heeft gehaald en jarenlang voor forse economische groei had gezorgd. De economische crisis gooide na 2013 roet in het eten. Rousseff kon nooit tippen aan de aimabele Lula. Ze wordt technocratisch, kil en arrogant genoemd in tegenstelling tot haar opponent en voormalige vicepresident Michel Temer niet handig geacht in het spel van de achterkamertjespolitiek.

Sinds het begin van de procedure wordt voor Rousseff waargenomen door de 75-jarige Temer. Hij en andere voorstanders van de impeachment lijken zelf echter ook geen schone handen te hebben. Volgens voorstanders van het staatshoofd is de procedure een poging om beschuldigingen aan hun eigen adres te doen verstommen. Temer heeft gezegd zich na het einde van zijn, of eigenlijk Rousseffs, presidentstermijn in 2018 niet verkiesbaar te stellen.

Temer zei na zijn aantreden de verslechterde economie zijn volste aandacht te geven, hervormingen door te zullen voeren en buitenlandse investeringen aan te trekken. Hij 'weigert zich te laten labelen als product van een coup'.

Of Rousseff, die vooral onder arme Brazilianen nog altijd een zekere populariteit geniet, ooit nog terugkeert in het hart van de Braziliaanse macht is de vraag. Met Rousseffs afzetting is hoe dan ook een eind gekomen aan dertien jaar sociaaldemocratisch bewind in Brazilië én dat van het eerste vrouwelijke staatshoofd uit de Braziliaanse geschiedenis.