Senaat accepteert wetsvoorstel referendum

De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel om een referendum in te voeren aanvaard met 40 tegen 27 stemmen. De VVD-fractie hield haar bezwaren, maar het grootste deel van de 23 VVD-senatoren stapte daaroverheen....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

Alleen de VVD'ers Wiegel, oud-minister Van Eekelen, Van Graafeiland, Heijne Makkreel en Verbeek stemden tegen, evenals het CDA en de kleine confessionele fracties. De vijf liberale tegenstemmers vinden dat het referendum de bijl aan de wortel zet van de vertegenwoordigende democratie. Maar in zijn stemverklaring herhaalde Wiegel dat het niet veel uitmaakt of de wet er komt of niet.

Op aandrang van de VVD worden in de Grondwet zulke hoge drempels opgeworpen tegen 'frivool' gebruik van het referendum, dat een voorstander als Batenburg van het AOV zei: 'Het Nederlandse volk kan er waarschijnlijk nooit gebruik van maken.' Hij stemde toch voor, 'omdat het Nederlandse volk er anders ook niks aan heeft'. Ook de GroenLinks-senatoren zeiden 'een te benepen referendum' te prefereren boven 'helemaal geen referendum'.

Het referendum, waarvoor D66 al sinds zijn oprichting ijvert en waarover afspraken waren gemaakt bij de formatie van het paarse kabinet, is nog geen feit. Na de Tweede-Kamerverkiezingen buigen beide Kamers der Staten-Generaal zich nogmaals over het wetsvoorstel. Bij die 'tweede lezing' moet de wet een meerderheid van tweederde van de stemmen halen. Om dat te bereiken, moet de hele VVD-fractie in de Eerste Kamer in tweede lezing voor de wet stemmen.

In de praktijk wordt het lot van het referendum bezegeld tijdens de komende kabinetsformatie. D66 zal eisen dat het referendum de tweede lezing overleeft, als er opnieuw een paars kabinet van PvdA, VVD en D66 komt. Mochten PvdA en VVD alleen doorgaan, dan wordt de Eerste Kamer een lastig struikelblok voor dat nieuwe kabinet. De D66-fractieleider in de Eerste Kamer, Schuyer, heeft al eens voorgerekend dat die twee partijen in de senaat geen meerderheid hebben.

Uit onderzoek van het opiniebureau Inter/View bleek vorige week dat ruim driekwart van de bevolking het referendum een uitstekend middel vindt om de kloof tussen kiezers en lokale politici te verkleinen. Veel lokale partijen hebben ook invoering van het referendum in hun verkiezingsprogramma staan. De D66-achterban is de vurigste voorstander van het referendum (96,2 procent). Bij de kiezers van de kleine confessionele partijen bestaan de grootste aarzelingen, maar toch is meer dan de helft van die aanhang voor invoering van het referendum.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden