Selma mocht niet naar buiten

In Turkije kwam ze wel buiten, zelfs zonder hoofddoekje, maar hier mocht dat niet van haar schoonmoeder. Alleen met twee kinderen in een appartementje in de Haagse Schilderswijk krijgt Selma nu taalles thuis....

Van onze verslaggeefster

'Geen Nederlands spreken is altijd moeilijk', knikt Selma bedrukt. 'Dokter moeilijk. School moeilijk. Altijd problemen.'

De jonge vrouw (27) zucht en graaft naar de woorden die er wel zitten, maar waar ze nog niet zo veel vat op heeft. Sinds twee maanden krijgt ze thuis Nederlandse les via het OBV (Stichting Ontmoeting met Buitenlandse Vrouwen) en ze schaamt zich nog voor de fouten die ze maakt.

De Turkse is zichtbaar nerveus. Haar handen liggen in haar schoot en haar vingers plukken aan de stof van haar rok terwijl ze vertelt dat ze al elf jaar in Nederland woont, maar de taal nooit heeft leren spreken. 'Ik mocht niet leren', zegt Selma boos. Ze was 16 toen ze trouwde - en direct na de bruiloft verhuisde ze van het vertrouwde Turkije naar het onbekende Den Haag. 'Ik woonde in huis met mijn schoonmoeder, mijn schoonvader en de twee broers en een zus van mijn man. En ik moest alles doen. Zij nooit koken. Nooit schoonmaken. Zij altijd boos op mij. Ik ook niet naar buiten want dat niet nodig, zei schoonmoeder. Was tegen cultuur.'

Dat was onzin, wist Selma, want in Turkije kwam ze wel gewoon buiten en droeg ze zelfs geen hoofddoekje, maar ze durfde niet tegen haar schoonmoeder in te gaan. En ze wilde ook niet tegen haar familie zeggen dat ze ongelukkig was want dan zouden ze zich maar zorgen maken.

Wat er daarna precies is gebeurd, kan ze niet goed uitleggen maar op een gegeven moment heeft Selma een echtscheiding aangevraagd en nu woont ze moederziel alleen met haar drie kinderen in een appartementje in de Haagse Schilderswijk .

'Toen Selma getrouwd was mocht ze geen Nederlands leren - en na de scheiding kon ze geen lessen volgen. Vanwege de spanning en de kinderen', legt Debbie Zoutendijk, wijkcontactvrouw van het OBV, uit. 'Selma's oudste zoontje is ziek en moet naar een speciale school, aan de andere kant van de stad. En over de jongste maakt ze zich ook zorgen. In elk geval vreten die jongens tijd en omdat ze helemaal alleen is, kan ze niet elke dag een paar uur naar het buurthuis om lessen te volgen.'

Maar via de Stichting Leergeld (een organisatie die financiële hulp verleent voor bijzondere kosten van schoolgaande kinderen) hoorde Selma dat ze ook thuis Nederlandse les kon krijgen. Dat wilde ze wel, dus ze werd met het OBV in contact gebracht, en krijgt nu twee maanden les.

'En ze is goed', zegt Corine van Egten, de vrijwilligster die elke week een paar uur bij Selma over de vloer komt. 'Ze kende al een paar woorden en ze kon ook al lezen en schrijven - en dat maakt het een stuk gemakkelijker. Hiervoor heb ik les gegeven aan een Marokkaanse vrouw die nog nooit een boek in handen had gehad. Dan moet je echt met handen en voeten en plaatjes aan de slag.'

Die plaatjes komen nu ook goed van pas, want hoe leg je anders uit wat je bedoelt met het woord 'patat'. 'Sommige klanken zijn moeilijk', lacht Selma. 'Ik snap het verschil niet tussen de u en de oe.'

Maar dat komt volgens Corine wel goed. Ze zitten samen op de bank Selma's huiswerk door te nemen. De Turkse vertelt probleemloos hoe laat het is en dat ze gisteren sla heeft gegeten. 'Je snapt alles al. En je kunt bijna alles vertellen', moedigt Corine haar aan.

Maar het gaat niet alleen om die taal. Het gaat er ook om dat vrouwen zich beter op hun gemak voelen - dat het niet erg is als ze af en toe een fout maken -, dat ze zekerder worden van zichzelf en op een gegeven moment wel naar buiten gaan om dingen zelf te doen, nog meer te leren en misschien zelfs te gaan werken.

Wat dat betreft is Selma nu al een succes. 'Als hij wat groter is', zegt ze over het zoontje dat ze net op schoot heeft getrokken, 'dan ga ik ook naar school. Ik wil graag werken straks, het liefst in een bibliotheek, en dat kan alleen als ik heel goed Nederlands spreek.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden