Selezione del Salone

Wat waren de hoogtepunten van de meubelbeurs Salone del Mobile in Milaan - waar de nieuwste designcollecties worden getoond? Aan de hand van zeven nieuwe producten zet Jeroen Junte, designspecialist van de Volkskrant, de belangrijkste trends op een rij.

Paul Cocksedge - Shadowtime

(Japan Creative)

Elk jaar is er wel één ontwerp in Milaan dat je omver blaast. Soms omdat het de tijdsgeest zo feilloos verbeeldt, zoals de peperdure pronkstukken van Studio Job op het hoogtepunt van de financiële hoogmoed in 2007. Maar soms omdat het juist alle trends overstijgt en louter schoonheid biedt, zoals de koperen schenkkannen van Aldo Bakker in 2010. En heel soms omdat de tijdsgeest wordt gevangen met een wonderschoon ontwerp, zoals de klok Shadowtime van Paul Cocksedge die dit jaar ergens verstopt in een kelder tegen een kale muur hing.

Het is slechts een vel rijstpapier dat hangt voor een oled, een hightech lamp die diffuus licht verspreid. Tegen het papier drukken twee klokwijzers, die alleen als schaduw zichtbaar zijn door de achterliggende lamp. Vervolgens blaast om het kwartier een zucht wind van onder langs het papier waardoor het los wappert van de wijzers, die daardoor vervagen. Tegelijkertijd kleurt de oled en dus ook het vel papier van groen, blauw, paars naar rood. Als de wind na een halve minuut (of waren het slechts tien seconden?) stopt, worden de zwarte wijzers weer zichtbaar op het witte papier. In zijn overrompelende simpelheid laat deze koekoeksklok je op z'n Japans beseffen een bijzonder product vooral afhangt van een originele gedachte. En dat is een waardevol besef in deze tijden van schaarste.

Paulcocksedge.co.uk

De beste, slechtste, mooiste, lelijkste, raarste en ordinairste producten en trends van de meubelbeurs in Milaan worden maandag 21 mei (20-22u) op een rijtje gezet tijdens het live magazine Design Matters in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam. Op het podium worden ontwerpers Dirk van der Kooij, Irma Boom en Frederik Roije, art-director van het nieuwe designlabel New Duivendrecht, geïnterviewd over recent werk. Daarnaast vertellen acht professionals als Dick Dankers (eigenaar Frozen Fountain), Annemartine van Kesteren (curator Museum Boijmans van Beuningen) en Mary Hessing (hoofdredacteur Eigen Huis & Interieur) over hun hoogte- en dieptepunten in Milaan. Samenstelling en presentatie zijn in handen van Volkskrant-recensent Jeroen Junte. De toegang is gratis.

Nendo - The Black & Black Collection (K%)

Zou het door de crisis komen? Of is het de aloude golfbeweging die na jaren van extravagant design van brons of marmer nu doorslaat naar eenvoud? Hoe dan ook, de dominante trend in Milaan was dit jaar eenvoud.

Niet voor niets was de ongekroonde koning van de Salone dit jaar ontwerpstudio Nendo, van de pas 35 jaar oude Japanse ontwerper Oki Sato. Zelfs voor een extravert label als Moroso reduceert hij een zitbank tot een metalen frame waarover de zitting als een soort zak is gedrapeerd. Met minimale middelen wordt zo een avontuurlijk meubel gevormd, al zal het ongetwijfeld ook de productiekosten drukken. Sato ontwierp tafels, lampen, stoelen en zelfs een complete badkamer voor topmerken als Established & Sons en Bisazza. daarnaast is hij de drijvende kracht achter het nieuwe designlabel K%.

Met een bescheiden collectie zwarte meubels liet hij zien dat minder inderdaad meer kan zijn. Strakke geometrie is gecombineerd met een enkele sierlijke krul of een verrassend maar functioneel detail. Het Japanse minimalisme is met deze Black & Black Collection door Nendo tot het maximale uitgebeend; de meubels zijn gemaakt van één, hooguit twee materialen en hebben geen decoratie en zelfs geen kleur. Het resultaat is een collectie tafels, stoelen, kasten en kamerschermen met iconische vormen die de waan van de dag overstijgt.

Kpercent.com

Irma Boom - Colourbased on nature (Thomas Eyck)

Een product waarvoor je eigenlijk eerst een boek moet lezen voordat je begrijpt waar het nou eigenlijk over gaat. Dit soort conceptuele excessen, daar waren we toch eigenlijk een beetje klaar mee? Maar als je boekontwerpster Irma Boom vraagt om iets te ontwerpen voor je collectie, vraag je natuurlijk ook om een gelaagd concept.

Daarbij, het behang dat Boom ontwierp voor Thomas Eyck is ook zonder het begeleidende boek van haar hand een lust voor het oog. Voor de zes dessins heeft de vaste ontwerper van onder anderen Rem Koolhaas zich laten inspireren door het werelderfgoed van Unesco.

Boom heeft kleurimpressies gemaakt van tachtig van de bijna duizend bijzondere natuurgebieden en bouwwerken op deze werelderfgoedlijst, waaronder het Great Barrier Reef in Australië, maar ook de Waddenzee.

Dit heeft ze gedaan door op een foto van het desbetreffende erfgoed een verticale lijn te trekken. De kleuren die zich op de lijn bevinden - bijvoorbeeld het blauw van de lucht of het geel van zandstrand - heeft ze vervolgens uitgestrekt. Uiteindelijk levert dit een palet van verticale kleurenbanen op. Uit elke impressie koos ze er één die het desbetreffende gebied kenmerkt; deze tachtig kleurenbanen en de bijbehorende basiskleur zijn afgebeeld in het boek Colourbased on nature (ISBN 978-90-818652-0-3).

De pagina's zijn echter aan de boven- en zijkant gesloten, waardoor in eerste instantie alleen de basiskleuren zichtbaar zijn. Pas als de pagina's met een briefopener zijn geopend, ontvouwt het werelderfgoed zijn volledige kleurenpracht. Maar het hoeft natuurlijk allemaal niet - ook zonder dit wonderschone conceptboek zijn de zes behangdessins van Irma Boom meer dan de moeite waard.

Thomaseyck.com

Studio Aisslinger - Hemp Chair (Moroso)

De afgelopen jaren werd er nog opzichtig geflirt met duurzaamheid door designlabels. Nu lijken eco-materialen en energiezuinige productiemethoden dan eindelijk ingeburgerd. Het is als goede manieren: wie ze heeft, zal er nooit over opscheppen - en wie vindt er nou van zichzelf dat hij geen goede manieren heeft?

Zelfs Philippe Starck, toch nooit vies van publiciteit, gaf weinig ruchtbaarheid aan het feit dat zijn Broom Chair voor Emeco is vervaardigd van industrieel afval. Een ontwerp waar de duurzaamheid op het eerste gezicht ook niet vanaf spat is de Hemp Chair van Werner Aisslinger. Nadat Aisslinger vorig jaar nog een ruw prototype toonde in Milaan, heeft hij het materiaal van hennep en andere natuurlijke vezels met de Duitse chemiegigant BASF doorontwikkeld tot een industrieel product. Versterkt met een biologisch afbreekbare lijm kan dit materiaal onder hoge temperatuur in een mal worden geperst, waarmee de Hemp Chair de eerste gegoten stoel van één natuurlijk materiaal is.

De opvallende vorm is een eigentijds eerbetoon aan de Panton Chair, de eerste stoel die geheel uit één materiaal in een mal was gegoten. De vederlichte maar ijzersterke stoel is inmiddels in diverse kleuren leverbaar door het gerenommeerde label Moroso.

Aisslinger.de

Gio Ponti - Dezza Collezzione (Molteni)

Niets makkelijkers dan vergeten meubels van oude meesters afstoffen en opnieuw in productie nemen. De tekeningen zijn al gemaakt, het publiek herkent de stijl en publiciteit is verzekerd door de naamsbekendheid. Tel uit je winst. Geen wonder dat het in tijden van crisis wemelt van de heruitgaven - in kwaliteit variërend van tenenkrommend tot opwindend.

Het Italiaanse Cassina werkt al jaren gestaag aan een indrukwekkende collectie van Charlotte Perriand (1903-1999), de bekende ontwerpster die het vak leerde van Le Corbusier. Dit jaar werd uitgepakt met een collector's item, de prefab berghut Refuge Tonneau van Perriand uit 1938 waarvan alleen een prototype bestond. Dit metalen paviljoen zal vooral gefortuneerde designpuristen aanspreken. De meubelcollectie die het Italiaanse label Molteni uitbracht van Gio Ponti (1891-1979) daarentegen maakt iedereen hebberig, en is voor de meeste mensen nog bereikbaar ook. Strikt genomen is er geen sprake van een heruitgave, want het is voor het eerst dat deze Dezza-collectie in serie worden geproduceerd. De vermaarde Italiaanse architect/ontwerper ontwierp de meubels tussen 1930 en 1950 voor het interieur van zijn eigen huis in Via Dezza in Milaan. Een kast kwam zelfs nooit verder dan een ontwerptekening die Ponti publiceerde in Domus, het designblad dat hij in 1928 oprichtte.

Molteni.it

Scholten & Baijings - Mini conceptcar

De architect Tadao Ando ontwerpt een stoel, modehuis Martin Margiela lanceert een slaapkamerinterieur en rockster Lenny Kravitz 'pimpt' een stoel voor de Italiaanse producent Kartel. Grenzen vervagen in de designwereld. Dus waarom zouden ontwerpers dan geen auto kunnen maken? Automerk Mini - inmiddels ingelijfd door het BMW concern - gaf het Amsterdamse ontwerpduo Scholten & Baijings carte blanche bij het ontwerpen van een zogenoemde conceptcar, een ruw prototype dat dienst doet als inspiratiebron voor innovatie. Carole Baijings en Stefan Scholten stripten de Mini tot de iconische bolle vorm en gaven de diverse auto-onderdelen lieflijke lilatinten of snoeiharde fluorkleuren mee. Het resultaat is een auto van een ongenaakbare schoonheid, die wordt benadrukt door het rode koord van waarachter het publiek deze kunstzinnige abstractie moest bewonderen. Aan futiliteiten als de motor of wielophanging heeft Scholten & Baijings geen energie verknoeit. De innovatie blijft beperkt tot een wollige autogordel en een verwijderbare zonneklep die ook als handtas kan worden gebruikt. Maar juist die beperking is de kracht van deze concept car. Een autostoel die oogt als een strak kuipstoeltje van Eames - wie wil daar nou niet in rondrijden?

Scholtenbaijings.com

Bert Jan Pot - Stairway to Heaven

Design is bij uitstek geschikt om de kommer en kwel van het dagelijks leven even te vervangen door schoonheid, avontuur of verrassing aan de leefomgeving toe te voegen. Dus blijven ook overdaad en luxe een niet weg te denken onderdeel van de Salone del Mobile. Alleen, het hoeft allemaal niet meer zo netjes.

Vergeet dus de gladgestreken tafels van glimmend lakwerk of Venetiaans kristal. Vergeet ook de aerodynamische ledlampen die lijken ontworpen in de windtunnel. Een stiknaad in de stof van een sofa mag best zichtbaar zijn. Ook hoeft de houten constructie van een stoel niet te worden verstopt maar kan deze zelfs worden uitvergroot tot een decoratie.

Het was Philippe Starck zelf die zijn zegen gaf aan deze 'rough luxury' met de verkiezing van de lamp Stairway to heaven van Bert Jan Pot als winnaar van de Moooi Frame Award, een nieuwe prestigieuze ontwerpwedstrijd met Starck als enige jurylid en 25 duizend euro als prijzengeld.

De kroonluchter van Pot is een simpele huis-tuin-en-keuken trap die is versierd met honderden schitterende ledlampjes. Pot ontwierp de 'kroonluchter' voor een eethuis om de hoek van zijn studio in Schiedam. Starck prees vooral de 'inventieve toepassing van alledaagse materialen waardoor de suggestie wordt gewekt van een exclusief product'. Ook leuk: de lamp is inmiddels in productie bij Den Herder Productiehuis, dat ook alle ontwerpen van Maarten Baas produceert. De prijs hangt af van de grootte van de trap en begint bij 4.000 euro.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden