Nieuws Selectie master

Selectie-eisen vooraf aan de studie maakt studenten niet positiever over hun masteropleiding

Masteropleidingen die selecteren aan de poort scoren niet beter op kwaliteit en studenttevredenheid dan opleidingen die geen aanvullende eisen stellen aan studenten. Dat blijkt uit onderzoek van de Keuzegids.

Masterstudenten aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Beeld Raymond Rutting

Universiteiten mogen sinds 2014 aanvullende eisen stellen aan masterstudenten naast het bezit van een geldig diploma. Ze eisen bijvoorbeeld een gemiddeld cijfer van minimaal een 7, een aanvullende taaltoets of een motivatiebrief. Opleidingen maken daar gretig gebruik van: bijna één op de drie masteropleidingen selecteert inmiddels aan de poort. Aan de Universiteit Wageningen stelt zelfs 70 procent van de masteropleidingen extra eisen.

De gedachte is dat die extra selectie leidt tot minder uitval en meer kwaliteit omdat alleen geschikte en gemotiveerde studenten instromen. ‘Maar eenmaal toegelaten, blijken studenten nagenoeg net zo kritisch of tevreden als studenten die een opleiding doen zonder aanvullende selectie’, zegt Bas Belleman, hoofdredacteur van de Keuzegids.

Jaarlijks vergelijkt de Keuzegids Masters 1.200 masteropleidingen. Dat gebeurt op basis van de Nationale Studenten Enquête (NSE), die de tevredenheid van studenten meet en op basis van het oordeel van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO), die de kwaliteit van opleidingen in het hoger onderwijs beoordeelt.

Paradepaardjes

Researchmasters, die ook studenten vooraf selecteren, scoren overigens wel beter dan reguliere masters. ‘Maar de vraag is of dat iets zegt over de selectieprocedure, of over het feit dat deze opleidingen vaak de paradepaardjes zijn van faculteiten’, zegt Belleman. ‘Ze duren langer en ze zijn kleinschaliger.’

Dat laatste is volgens de Keuzegids wel een goede indicatie van kwaliteit: kleinschalige masters met plek voor minder dan twintig studenten scoren over het algemeen bovengemiddeld goed, terwijl programma’s met meer dan 200 eerstejaars gemiddeld een lagere score hebben.

De Vereniging van Samenwerkende Universiteiten (VSNU) laat in een reactie weten dat masteropleidingen in de eerste plaats selecteren aan de poort om vroegtijdige studie-uitval te voorkomen. ‘Studierendement is een beetje een beladen term geworden, maar daar was het ons wel om te doen’, aldus woordvoerder Bart Pierik.

Spectaculair

Of dat ook het effect is geweest van de extra selectie aan de poort, is nog niet aangetoond. ‘Maar in het algemeen is het aantal studenten dat binnen de tijd die daarvoor staat afstudeert, de laatste jaren spectaculair gestegen.’ De kwaliteit van het onderwijs is voor universiteiten ook van ‘groot belang’, benadrukt Pierik. Het is volgens hem lastig daar harde uitspraken over te doen. ‘Misschien zijn de studenten die toegelaten worden tot masters met een selectieprocedure ook wel kritischer.’

Het selecteren van studenten aan de poort is al langer onderwerp van discussie, omdat het tot kansenongelijkheid zou kunnen leiden. De onderwijsinspectie concludeerde vorig jaar dat vrouwelijke studenten en studenten met een migratieachtergrond vaker doen aan ‘zelfselectie’: ze kiezen voor een master zonder aanvullende selectieprocedure omdat ze denken dat ze niet worden toegelaten tot een opleiding met selectie.

De extra drempels die masteropleidingen opwerpen leiden volgens Tom van den Brink, voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO), bovendien tot ‘enorme druk’ bij studenten. ‘Dat is zonde voor de student en de onderwijsinstelling.’ Van den Brink is al langer kritisch op de ‘wildgroei aan selectieopleidingen’ die volgens hem de laatste jaren aan het ontstaan is. ‘Je ziet dat ook opleidingen die genoeg plekken hebben studenten selecteren, om maar te voorkomen dat zij het afvoerputje worden voor studenten die bij andere opleidingen niet binnenkomen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.