Seksuele intimidatie: bestraft in Frankrijk, hot topic op internet

Het Franse parlement heeft gisteren op de valreep voor het zomerreces unaniem een wet goedgekeurd die seksuele intimidatie strafbaar maakt, en die het voor slachtoffers makkelijker moet maken aangifte te doen. De wet is een primeur in de Franse geschiedenis, en volgens de betrokken ministers 'broodnodig'.

Videostill uit de documentaire van Peeters. Beeld © YouTube

In de wet wordt een onderscheid gemaakt tussen verschillende vormen van seksuele intimidatie. In het lichtste geval gaat het om het vertonen van gedrag of het maken van opmerkingen die een schending zijn van iemands waardigheid en die leiden tot een intimiderende of vijandige situatie. In zwaardere gevallen gaat het om het uitoefenen van zware druk met als doel een seksuele handeling gedaan te krijgen, voor de dader zelf of voor een derde partij.

Op het overtreden van de wet staat een maximale celstraf van twee jaar en een boete van 30.000 euro. Twee maanden geleden verklaarde een rechtbank een eerdere wet ongeldig, omdat die te vaag zou zijn en vrouwen geen bescherming bood.

De goedkeuring van de wet komt op een moment dat het onderwerp van seksuele intimidatie een 'hot topic' is, zeker op internet. Dat is mede te danken aan een film die de Vlaamse filmstudente Sofie Peeters maakte als eindwerk voor haar studie.

Een glas
Peeters, die in Brussel woont, nam een onzichtbare camera met zich mee de Brusselse straten op of liet zich filmen van een afstandje.

De beelden tonen hoe Peeters onderweg door verschillende mannen wordt aangesproken. Sommigen willen haar 'een glas' aanbieden, sommigen een hele maaltijd. Eén man wil haar 'uiteraard' direct mee naar huis nemen om iets te drinken. Ook volgen opmerkingen over haar borsten, billen of ogen. Soms wordt ze 'hoer' genoemd of 'teef'. Een man wil weten of ze een vriend heeft. Zodra Sofie hem afwimpelt, noemt hij haar 'sale pute', 'vuile hoer'.

De studente interviewde ook andere jonge vrouwen, ook van allochtone afkomst, over hun ervaringen zodra ze zich op straat begeven. De meesten hebben gelijkaardige ervaringen. Ze werden herhaaldelijk voor 'pute' uitgemaakt, werden vastgepakt, of mannen spuugden voor hun voeten. 'Waarom ben je beledigd? Je kunt nog geld verdienen', werd één van de vrouwen gezegd. Een meisje getuigt hoe ze sinds kort nooit meer de straat opgaat zonder iPhone. 'Dan zie ik nog wel dat ze iets zeggen, maar hoor ik het tenminste niet meer'. Een ander zweert bij vervoer op de fiets. Het openbaar vervoer heeft ze afgezworen, wegens herhaaldelijke seksueel getinte opmerkingen of aanrakingen.

Peeters toont eveneens haar buurvrouw, die besloten heeft te verhuizen omdat ze de onophoudelijke beledigingen op straat niet meer aankan. 'Het is vernederend, het doet me pijn', aldus de vrouw. Peeters zelf probeert het zelf wel vol te houden, en gaat ook op zoek naar de mannelijke kant van het verhaal. Een kennis van allochtone afkomst vertelt hoezeer frustraties een rol spelen. Enerzijds niets mogen van huis uit, en anderzijds overal op straat of op televisie half naakte modellen zien die gewillige blikken werpen naar de toeschouwer. Peeters ervaart na zijn uitleg inderdaad hoe vrouwen overal 'als een opblaaspop' worden afgebeeld in reclames.

#harcelementderue
De film ontketende een storm van reacties op internet. Onder #harcelementderue (intimidatie op straat) deelden vrouwen en mannen uit (Franstalig) België en Frankrijk hun eigen ervaringen. Ook bleef de film niet onopgemerkt in de Belgische politiek. Joëlle Milquet, federaal minister van Binnenlandse Zaken, zei zich 'onpasselijk' te voelen na het zien van de film. Samen met de burgemeester van Brussel nam ze maatregelen. Vanaf september kunnen daders een boete van 250 euro krijgen voor het seksueel intimideren van vrouwelijke voorbijgangers.

Peeters is niet onder de indruk van de maatregel. 'Je kunt zo'n man moeilijk meenemen naar het politiebureau en hem vragen om nog eens te herhalen wat hij net naar je riep', aldus Peeters in De Morgen.

De studenten benadrukte bij het in première gaan van haar film dat het om een 'heel complex probleem gaat'. 'Het is moeilijk om een conclusie te koppelen aan mijn eindwerk, maar mijn persoonlijke conclusie is dat seksuele intimidatie het gevolg is van een mix van factoren. Er is ten eerste een sociaal-economische factor. Het gaat vaak om mannen uit lagere sociale klassen, die vrouwen haast uit verveling lastigvallen. In Brussel gaat het ook vaak om allochtone mannen. Er zal wel een soort van cultuurclash meespelen, maar ik wil zeker niet de focus leggen op de allochtone gemeenschap, want het is maar een kleine groep die zich zo gedraagt. Het is heel nefast voor de hele allochtone gemeenschap', aldus de documentairemaakster vorige week in De Morgen.

Bekijk hier de hele film.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden