Seksueel misbruikte sporter krijgt hulp bond

Van onze verslaggever..

PAPENDAL

Een topsportster: 'Mijn vader zei dat ik alles moest doen wat de trainer zei. Dus toen de trainer zei dat we in één hotelkamer sliepen en hij naar mijn bed toe kwam, kon ik geen nee zeggen.'

Een vrouwelijke trainer: 'Toen ik een nieuwe groep kreeg met veel mannen van mijn eigen en iets oudere leeftijd, kreeg ik opmerkingen dat ik een lekker mokkel was. Omstanders maakten weddenschappen wie me het eerst in bed zou krijgen.'

De slachtoffers van seksuele intimidatie en misbruik in de sport waren openhartig in hun interviews met onderzoekster M. Cense. De beleidsmedewerkster seksueel geweld van Bureau Transact stelde namens de nationale sportkoepel NOCNSF vragen aan veertien gedupeerden - drie mannen en elf vrouwen.

Hun verhalen over vergrijpen in kleedkamers, kantines, sporthallen en zwembaden illustreren de noodzaak van een campagne tegen seksuele intimidatie en misbruik in de sport. Donderdag viel het officële startschot voor de campagne. Die was vlot tot stand gekomen toen bleek dat op dit gebied een lacune bestond.

In 1996 was het ministerie van VWS in een beleidsrapport over de jaren 1991-'95 ingegaan op dergelijke excessen in vele sectoren van de samenleving. 'Alleen de sport, toch een poot van ons ministerie, was vergeten', memoreerde R. de Vries, directeur Sportzaken van VWS.

Die opvatting over de stand van zaken in het toch hoogst fysiek ingestelde sportleven bleek naïef. In Canada verscheen datzelfde jaar een rapport waaruit bleek dat bijna 22 procent 266 topsporters een seksuele relatie had met autoriteitsfiguren in de sport. Meer dan 8 procent sprak van gedwongen seksuele gemeenschap. Van die groep was eenvijfde jonger dan zestien jaar.

De misstanden in eigen land werden twee jaar geleden, in het tv-programma Barend & Van Dorp, door drie topjudoka's onder de aandacht gebracht. De Vries prees namens zijn ministerie gisteren nogmaals de moed van Irene de Kok, Anita Staps en Monique van der Lee, die hun afhankelijkheid van trainer Peter Ooms langdurig in natura hadden moeten betalen.

De drie waren volwassen vrouwen, opgeleid in een zelfverdedigingssport. Toch traden zij pas na na lang aarzelen naar buiten. Daarom is door NOCNSF gewerkt aan de instelling van een laagdrempelig systeem, waarin geïntimideerde of misbruikte sportmensen snel hun recht en hulp kunnen zoeken.

De sticker Lastig gevallen? Praat erover! en de video Spreken is goud moeten hen daarop attenderen. Zij kunnen in eerste instantie terecht bij de Kindertelefoon en de SOS Telefonische Hulpdienst, waarmee NOCNSF gisteren contracten tekende. De tijdelijke noodlijn op het hoofdkantoor van de sportorganisatie in Papendal kan daardoor mettertijd worden opgeheven. Gemiddeld kwamen daarop vijf gesprekken per maand binnen.

De twee telefoondiensten, met hun speciaal bijgeschoolde vrijwilligers, kunnen doorverwijzen naar een pool van vertrouwenspersonen en -adviseurs voor de sport. De eerste zes medewerkers, gerecruteerd uit sport, jeugdwerk en politie, rondden gisteren hun opleiding af. Zes anderen volgen binnenkort de vierdaagse cursus van deskundige Cense. De vertrouwenspersonen zijn er voor de sporters; clubs en bonden dienen zich te richten tot de adviseurs.

De afhandeling van klachten gebeurt in lichte gevallen bij de sportvereniging. In zware zaken wordt de slachtoffers en verenigingen aangeraden een klacht in te dienen bij de tuchtcommissie van de sportbond en de politie. NOCNSF houdt zich voorlopig buiten het strafbeleid. Voorzitter Huibregtsen waarschuwde evenwel dat 'een niet bevredigende aanpak' kan leiden tot de instelling van centraal geregelde sportrechtspraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden