Seks in Limburg

Het begint in de vroege jaren vijftig in het Limburgse plaatsje Belfeld, waar Marita Mathijsen als 10-jarige haar buurjongetje Bennie hoffelijk toestaat haar billen te bestuderen.


Het eindigt een jaar of vijftien later in Amsterdam, als ze een vriendje uitverkiest om 'de eerste' te zijn. Seks in Limburg zou je Mathijsens autobiografische 'éducation sentimentale' kunnen noemen of, zoals die titel van Flaubert vertaald is, haar 'leerschool der liefde'. Maar dan wel ultrakort. Dat is jammer, want in tweeëndertig pagina's roert Mathijsen veel herkenbare situaties aan die betrekking hebben op de toentertijd dominante katholieke moraal, de invloed daarvan op het gezin waarin ze opgroeide en op haarzelf. Bennie dus, gescheiden onderwijs, gebrekkige voorlichting, maandverbandjes aan de waslijn, giechelen bij de nonnen over je eerste beha.


Het wordt kort en anekdotisch verhaald, maar het is voortdurend duidelijk dat dit geen exclusief Limburgs thema is en dat Mathijsen - emeritus hoogleraar Nederlandse letterkunde - hier beslist nog meer over had kunnen en willen vertellen.


Dat dat niet gebeurt, is ongetwijfeld het gevolg van de opdracht. Seks in Limburg is het zesde deel in de reeks Literair Limburg. Daarin wordt uit Limburg geboortige auteurs gevraagd een tekst te schrijven, die ook in vertaling in het dialect van hun geboorteplaats wordt afgedrukt.


Zo leren we dat ze in Belfeld dan nog niet 'neuken', maar 'boemze' en 'soppe'. Mathijsen in vertaling: 'Ich mein mich ouch waal èns 'sjietze' gehuuerd te hebbe.' Nederlands en dialectvertaling naast elkaar, het is een mooie combinatie, maar in dit geval had ik toch liever meer ruimte aan de Mathijsen van het standaardNederlands gegund. Vooral ook omdat haar verhaal ook een verhaal is over boeken en over de voor katholieken verboden literatuur in het bijzonder.


Ze leest stiekem het vroege werk van Claus, Mulisch en Wolkers. Ze heeft het geluk dat de leraar Frans nadrukkelijk opgeeft welke werken van Camus en Sartre je níet mag lezen. En dan snel op de fiets naar boekhandel Willems in de grote stad, helemaal achterin de zaak, daar staan ze op voorraad.


De literatuur als reddingsboei om niet te verzuipen in wijwater. Mathijsen weet hoe dat samenhangt met seksualiteit. Het zou mooi zijn als ze nog eens de ruimte krijgt of neemt om dat verhaal uitgebreid te vertellen.


***

Marita Mathijsen: Seks in Limburg.

Uitgeverij B for Books; 79 pagina's; € 9,95.


ISBN 978 90 8516 255 1.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden