Nieuws

Segers kan niet door ‘alsof er niets is gebeurd’, maar sluit regeren met Rutte niet uit

Een scenario waarbij de formatie een beroep doet op de ChristenUnie kan partijleider Gert-Jan Segers zich niet voorstellen. Als het aan hem ligt neemt zijn partij de komende vier jaar plaats in de oppositiebankjes. Tegelijkertijd sluit Segers de deur naar de formatietafel niet. ‘Het is niet mijn principe om nooit deel te nemen aan een kabinet.’

Eerder had Segers harde woorden over Rutte en sprak hij van een ‘dieperliggend probleem, van een cultuur die niet deugt, van macht die geen tegenmacht duldt’.  Beeld ANP
Eerder had Segers harde woorden over Rutte en sprak hij van een ‘dieperliggend probleem, van een cultuur die niet deugt, van macht die geen tegenmacht duldt’.Beeld ANP

Segers wilde niet ingaan op de vraag of een eventuele kabinetsdeelname mogelijk is met VVD-leider Mark Rutte, die hij tot voor kort fel bekritiseerde. ‘Mijn inzet en vurige wens is dat er een geloofwaardige breuk met de voorgaande periode komt, dat we een andere overheid krijgen’, zei Segers dinsdag na afloop van het overleg met informateur Mariëtte Hamer. Dat kan vanuit de oppositie, misschien met steun aan een minderheidskabinet.

De ChristenUnie leek zichzelf in het paasweekend buitenspel te zetten in de formatie door via een interview in het Nederlands Dagblad het vertrouwen in Rutte op te zeggen.

Harde woorden

De voorman vond dat zijn partij niet in een kabinet onder leiding van Rutte kon stappen. ‘Daarvoor is gewoon teveel gebeurd’, was de conclusie na het debat over de gelekte aantekeningen van de verkenners. Harde woorden volgden: Rutte had gesproken over ‘een functie elders’ voor CDA’er Pieter Omtzigt en had daar ook nog over gelogen. Segers sprak van een ‘dieperliggend probleem, van een cultuur die niet deugt, van macht die geen tegenmacht duldt’.

Vanuit de eigen partij klonk kritiek op de stap van Segers, die het met de uitsluiting van Rutte voor de ChristenUnie heel moeilijk maakte nog een periode mee te regeren. Bovendien bleek de VVD-leider geenszins van plan te vertrekken. ‘Ik ben strijdbaar’, zei hij na het verschijnen van het interview.

Segers verzachtte zijn woorden een week later op het partijcongres. ‘De perceptie was dat ik in mijn kritiek op de politieke cultuur in Den Haag te veel de man heb gespeeld en te weinig de bal. Te veel Rutte, te weinig ons allemaal.’

Banden aangehaald

Onlangs dronken Segers en Rutte nog samen een kop koffie, en in het formatiedebat vorige week leek Rutte de ChristenUnie-leider het paasinterview alweer te hebben vergeven. ‘De heer Segers en ik zijn nog vrij recent heel stevig gebotst en ik meen dat de relaties persoonlijk goed zijn gebleven. Dat kunnen we allebei en zo moet je ook besturen.’

Van vergeving wilde Segers dinsdagochtend nog niet spreken. Wel zijn de banden weer aangehaald. ‘De band is in die zin goed dat we met elkaar hebben gesproken’, aldus de CU-voorman. ‘Dat waren goede gesprekken waar we hebben teruggeblikt op wat er in de afgelopen periode echt beter had gekund en waar voor ons het ongemak zat.’

Dat betekent niet dat Segers nu door kan ‘alsof er niets is gebeurd’. Voor hem staat voorop dat de ‘mooie woorden’ over een nieuwe bestuurscultuur worden omgezet in een breuk met de huidige politieke cultuur. ‘We zullen in de praktijk moeten kijken of we die bladzijde geloofwaardig kunnen overslaan, inclusief de huidige premier.’

VVD flirt met CU

Voor de VVD zou het goed uitkomen als de ChristenUnie zich alsnog bereid toont de formatiegesprekken aan te gaan, Zo zouden de liberalen meerdere opties hebben, naast onderhandelingen met PvdA en GroenLinks en kan de druk op het CDA opgevoerd worden. De huidige regeringspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie kunnen getalsmatig namelijk door. Daarmee zouden de PvdA en GroenLinks buitenspel staan.

Tegelijkertijd is het al weken onrustig bij de christendemocraten. Partijen vragen zich af of partijleider Wopke Hoekstra wel namens de hele fractie spreekt, nu Pieter Omtzigt ziek thuis zit en onbekend is of hij een kabinet onder leiding van Rutte zal steunen.

VVD-prominent Henk Kamp zei zondag op WNL dat de formatie niet veel langer kan wachten op het CDA. ‘Als de situatie niet verandert zal er gekeken moeten worden naar alternatieve coalities zonder het CDA’, aldus de vertrouweling van Rutte. In formatiescenario’s zonder de partij van Omtzigt richten de ogen zich weer in de richting van de ChristenUnie. Kamp: ‘Ik heb nooit goed begrepen waarom de ChristenUnie buiten beeld is.’

Of ook D66 daar hetzelfde over denkt, valt te bezien. De democraten werkten de afgelopen vier jaar weliswaar samen met de ChristenUnie, maar een meerderheid van de achterban vindt dat meer dan genoeg. Dat bleek al in maart uit het Volkskrant Kiezersonderzoek. De medisch-ethische verschillen zijn te groot en D66 lijkt dit keer geen concessies te willen doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden