Analyse Christenunie

Segers en de zijnen zoeken de bezieling in Rutte III

Als kleinste regeringspartij heeft de ChristenUnie de grootste moeite om zich te onderscheiden. Maar de partij heeft geleerd van het fiasco bij Balkenende IV, blijkt zaterdag op het congres. Ze houden een lijst bij met al hun successen.

Beeld ANP

Gert-Jan Segers telt z’n zegeningen. Letterlijk. De ChristenUnie houdt een lijst bij van alle goede dingen die de kabinetsdeelname in acht maanden tijd heeft gebracht. Dat zijn er nu al veertig. Dat gaat van het ‘duurzaamheidsfonds voor jonge boeren’ tot het aanpakken van N59 op Goeree-Overflakkee. En van het voornemen tot sluiting van de kolencentrales tot ‘het voorkomen dat winkels verplicht op zondag open moeten’.

Op het partijcongres in het Gelderse Lunteren weet Segers er nog wel een paar. ‘Gisteren maakte het kabinet bekend dat er een miljard naar gezinnen toe gaat. Jaarlijks. De strijd tegen mensenhandel wordt nu echt opgevoerd. Chronisch zieken krijgen lagere zorgkosten. Er is een actieprogramma tegen schulden gepresenteerd.’

De enthousiaste opsomming komt direct voort uit de vorige kabinetsdeelname. Toen, in Balkenende IV, verloor de partij zichzelf tussen de ruziënde coalitiepartners en was ‘niet herkenbaar als de uitgesproken christelijke partij met dat onderscheidende profiel’. Aldus de interne evaluatie.

Segers en de zijnen realiseren zich dat het ook dit keer niet vanzelf goedkomt in het wonderlijke amalgaam met de liberalen van VVD en D66. Waakzaamheid is geboden. Want Rutte I had de strijd tegen de ‘linkse hobby’s’ als bindmiddel, Rutte II groepeerde zich rond de leeglopende schatkist, maar wat heeft Rutte III als leitmotiv?

Motto

Hoewel Segers onverminderd trots is op het regeerakkoord, zou bij alle energie van de ministers en hun reeks aan ‘actieplannen’ nu zomaar de indruk kunnen ontstaan dat ze maar wat lukraak regeren. Dat is iets wat altijd op de loer ligt met bewindslieden als Mark Rutte en Stef Blok die het eigenlijk al teveel moeite vinden om een motto te zoeken voor hun beleid (Blok: ‘Het land moet geregeerd, hier heeft u de spreadsheets’).

Segers mist de bezielende samenhang, betoogt hij in Lunteren. En hij roept zijn coalitiepartners op nog eens terug te denken aan de formatie. ‘Twee keer hadden we Kim Putters op bezoek, de directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau. Hij wees indringend op een forse groep mensen die van baantje naar baantje gaan, die steeds harder moeten werken, maar die niet per se rijker worden, die ongezonder en dus ook korter leven. Het zijn mensen die het gevoel hebben dat de overheid eerder een vijand dan een bondgenoot is. Dat ze hoog en laag kunnen springen, kunnen zeggen wat ze willen, maar dat er toch niet geluisterd wordt.

‘Die indringende schets van deze nieuwe sociale kwestie leidde tot een belangrijke zin op de eerste bladzij van het regeerakkoord: “Wij willen dit land beter maken, nadrukkelijk ook voor de mensen die nu het gevoel hebben dat de overheid er niet meer voor hen is.” Dat is een dure belofte aan Nederland. Mark Rutte zegt altijd dat als je visie wilt, je naar de oogarts moet. Maar ik heb goed nieuws: voor visie kun je ook terug naar het advies van Kim Putters.’

Lelystad Airport

Zelf is hij al begonnen met het toepassen van de Putters-toets, meldt hij. Daarom keerde de CU zich eerder dit jaar tegen de snelle opening van Lelystad Airport. De verontwaardiging van de VVD en het eerste uitslaande brandje in de coalitie nam hij voor lief. Daarom ook kunnen de Groningers erop vertrouwen dat hun huizen veilig worden (‘We hebben een ereschuld en we hebben de dure plicht om die in te lossen!’). En daarom zal het VVD-voorstel tot verlaging van de bijstand op dorre grond landen (‘In een coalitie met ons gaat dat niet gebeuren’).

Hij heeft het nog niet gezegd of de achterban voegt er zaterdag nog een opdracht aan toe. Met ruim 99 procent van de stemmen spreken de leden per motie uit dat de Tweede Kamerfractie zich moet verzetten tegen het omstreden kabinetsplan om de arbeidsvoorwaarden voor arbeidsgehandicapten te beperken. ‘Zij mogen er niet financieel op achteruit gaan.’

De boodschap zal worden overgebracht aan VVD-staatssecretaris Van Ark, al voegt partijvoorzitter Piet Adema meteen toe dat het plan wel in het regeerakkoord staat en dat het dus niet zal meevallen om het helemaal te torpederen. ‘Wij staan voor onze handtekening.’ Zo is het leven, waarschuwt ook Segers even later. ‘Regeren is niet alle dagen feest. Soms moeten we een meloen doorslikken omdat we onze coalitiegenoten ons woord hebben gegeven.’ 

Niettemin zal hij hopen dat hij van Ark kan overtuigen, zijn oogstlijst kan uitbreiden en zo de scepsis in eigen kring voor kan zijn. ‘Want veel vaker is regeren het hebben van impact.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.