Sef: 'Bij een documentaire heb je eerlijkheid nodig'

Tijdens het International Documentary Festival (IDFA) in Amsterdam worden op dit moment de meest uiteenlopende documentaires getoond. Welke documentaires mogen we niet missen? En welke kunnen we best overslaan? Rapper Sef (32) ging voor ons op pad. 'Deze documentaire gaat over mensen als jij en ik, maar dan in Gaza.'

Sef Beeld null
Sef

Wat maakt een goede documentaire?

'Het kan de manier zijn waarop deze is gemaakt. Ik kan een documentaire kijken over een onderwerp dat me normaal niet zou boeien, maar wel als het goed gemaakt is. Of een wat minder goede documentaire over een interessant onderwerp.'

Zijn er bepaalde thema's die je aanspreken?

'Als ik kijk naar mijn Netflix-algoritme zijn dit culturele documentaires met muziek en maatschappelijke onderwerpen zoals politiek en mensen.'

Waarom koos je de documentaire All These Sleepless Nights, over losbandige jongeren in Polen?

'Ik las iets over elektronische muziek en het Oostblok. Dit contrast sprak me aan. En ik dacht: als de eerste paar seconden van de trailer me boeien, dan zet ik de trailer uit en ga ik erheen. Had ik niet moeten doen.'

Want?

'Het leek wel een fictiefilm. Ik had continu het gevoel dat het allemaal niet echt was, totdat ik van jou hoorde dat het wel echt was. De mensen in de documentaire zijn echt veel te zelf- en camerabewust - niet fijn om naar te kijken. Mensen die luxeproblemen hebben en daarin zwelgen. Hij duurde ook veel te lang.

Ik vond het ook extreem pretentieus. Bij een documentaire heb je een vorm van eerlijkheid nodig. Als ik wil geloven dat die mensen echt gevolgd worden, hun eigen leven leiden en de camera vergeten, dan kan het interessant zijn. Nu had ik het gevoel dat de mensen zo bewust waren van het feit dat ze gefilmd werden. Alsof je naar de eerste aflevering van Big Brother kijkt.'

Wat vond je van het camerawerk?

'Ik vond het heel mooi gedraaid. Ik kan me voorstellen dat je met zo'n cameraman naar de Aldi gaat om daar twee uur te filmen, dan komt er alsnog iets moois uit.'

De documentaire draait om jongens die volledig losgaan. Heb je zelf zo'n periode gekend?

'Ik heb wel feestperiodes gehad in mijn leven, maar nooit heel extreem. Ik vond het naar dat die mensen alleen maar op zoek gaan naar zingeving in het nachtleven. Ze weten het antwoord al, het is geen escapisme. Het waren gewoon hipsters. Het was interessanter geweest als het bijvoorbeeld op het platteland in Polen gefilmd was.'

Heb je een periode gehad dat je totaal niet wist wat je met je leven aanmoest?

'Voor mij was het duidelijk dat ik wilde creeëren, daar heb ik nooit aan getwijfeld. Ik wilde gewoon dingen maken.'

Na deze documentaire ging je naar Gaza Surf Club, over surfende jongeren in Gaza. Wat vond je ervan?

'Dit is typisch een voorbeeld van dat als het een minder goede documentaire was geweest, dat het dan niet had uitgemaakt. Mensen die wonen op een van de meest ellendige plekken van de wereld en ontsnappen door het water in te gaan en daar vrij te zijn. Een gouden gegeven. Ik had best een half uur langer willen kijken.'

Wat vond je precies mooi?

'Ik vond het mooi dat mensen in zo'n situatie toch behoefte hebben aan expressie. Ze blijven altijd mens. Surfen ligt dichtbij kunst. Het is niet noodzakelijk zoals eten verzamelen of onderdak. Het heeft met de menselijke geest te maken, met vrij willen zijn, willen bewegen.

Wij krijgen altijd een bepaald beeld van mensen die daar wonen. Dat het hele serieuze mensen zijn die alleen maar Palestijns of Israëlisch zijn. Maar er zat bijvoorbeeld een vader in die zijn dochter surfles geeft, terwijl dat daar eigenlijk niet mag. Een vrije geest binnen gevangenschap.'

Welk karakter is je bijgebleven?

'Er zat een visser in, een superknappe man met mooie ogen. Als je hem op de markt achter een viskraam in Gaza zou zien staan, zou je hem voorbij lopen. Dan had je nooit geweten dat hij een surfer is. Dat vind ik belangrijk aan dit soort documentaires. Het gaat om mensen als jij en ik. Zij zijn toevallig daar geboren en kunnen er niet weg. Je zou exact deze docu kunnen maken in Israël. Dan zou je erachter komen dat de mensen in principe hetzelfde zijn.'

Heb je nog een laatste tip?

'Ga in je eentje naar de film. Dan zit je er dieper in en ga je niet alles wat je vindt, direct doorspelen naar diegene met wie je bent.'

Volgende week gaat acrice Hadewych Minis voor ons op pad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden