Sean Spicer: woordvoerder die grossiert in ongelukkige uitspraken

Sean Spicer bekleedt amper drie maanden de eervolle functie van Witte Huis-woordvoerder. Om de haverklap duiken berichten op dat hij er beter snel de brui aan kan geven of dat de man wiens beleid hij moet verkopen en verduidelijken, Donald Trump, hem beter kan ontslaan. Terwijl Spicer (45) rust en gezag had moeten uitstralen op zijn dagelijkse persconferenties, grossierde hij sinds januari in onbehouwen gedrag, relletjes en ongelukkige uitspraken.

Sean Spicer tijdens een persconferentie. Beeld EPA

Het zijn allemaal kwaliteiten die in het pre-Trumptijdperk dodelijk zouden zijn geweest voor de zegsman van de president.

Op dinsdag was het weer raak: terwijl de media snakten naar duidelijkheid of Trump een rode lijn had getrokken in zijn Syrië-beleid, vloog Spicer onbeholpen uit de bocht toen hij wilde aangeven hoe ernstig de gifgasaanval van Damascus was.

'Zelfs Hitler had zich niet verlaagd tot het gebruik van chemische wapens', aldus Spicer in een ongelukkige vergelijking. Journalisten fronsten de wenkbrauwen, Spicer bood later zijn excuses aan maar het kwaad was al geschied. 'Of hij praat namens de president of de president had beter moeten weten toen hij hem aanstelde', aldus de Democratische leider Nancy Pelosi die Spicers ontslag eiste.

Intimiderend, agressief, neerbuigend, blunderend, het is allemaal van toepassing geweest op Spicer. De vraag die menig Witte Huis-journalist zich stelt, is niet óf Trump zijn woordvoerder de laan uit zal sturen maar wanneer dat zal gebeuren. Want geen enkele president kan het zich veroorloven, ook Trump niet, om een woordvoerder te hebben die zó afleidt van zijn beleid. De 'Trumpianen' zouden er geen traan om laten want Spicer is nooit een Trump-man van het eerste uur geweest.

Stijlbreuk

Voor zijn benoeming in december was de officier bij de marine-reserves vooral een man van het Republikeinse partij-establishment. De in Rhode Island opgegroeide Sean Michael Spicer was jarenlang de belangrijkste woordvoerder van het bestuur van de partij. Daar klom hij, vanaf 2015, ook op tot de belangrijkste strateeg.

De band met partijvoorzitter Reince Priebus, die door Trump werd aangetrokken als chef-staf, deed Spicer plotseling in het Witte Huis belanden. Kandidaten uit Trumps campagne die ook werden genoemd voor de post, zoals Kellyanne Conway, bedankten of werden te licht bevonden door Priebus.

De breuk met de rustige, bedachtzame stijl van zijn voorganger Josh Earnest spreidde Spicer meteen ten toon tijdens zijn eerste optreden. In een verklaring voor de media haalde hij in januari fel uit naar journalisten omdat ze de opkomst tijdens Trumps inauguratie bewust té laag zouden hebben ingeschat. Spicers tirade, zo meldden diverse Amerikaanse media, zou een opdracht zijn geweest van de president.

Op Twitter ergerde Trump zich toen mateloos aan de berichten dat president Obama meer bezoekers en kijkers had getrokken. De toon was gezet voor Spicers persconferenties. Trump moet nu, na het 'Hitler-debacle', de knoop doorhakken. Gaat hij op de Spicer-weg door, of is hij meer gebaat bij een klassieke woordvoerder die niet continue afleidt van de successen van zijn beleid.


Sean Spicer voor het Witte Huis in Washington D.C. Beeld afp

Drie opmerkelijke momenten van Sean Spicer

Botsing met journalist
Eind maart komt Spicer terwijl de kabelzenders live zijn persconferentie uitzenden, in botsing met de radio-journaliste April Ryan. Deze wilde weten hoe de regering-Trump het geschonden imago van de jonge regering wilde oppoetsen. Een geïrriteerde Spicer schiet meteen in een defensieve houding. Het lichaamsgedrag van de journaliste schiet hem in het verkeerde keelgat. 'Sorry, alsjeblieft, stop opnieuw met het schudden van je hoofd', zegt Spicer tegen Ryan, alsof hij een schoolkind tot de orde roept.

Ruzie over opkomst
Een dag na Trumps beëdiging gaat Spicer in zijn eerste optreden voor de media finaal uit de bocht. 'Dit was het grootste publiek ooit dat getuige was van een inauguratie', zegt hij ten onrechte en zonder blikken of blozen tegen journalisten. 'Daar moeten jullie over schrijven'. Hij beschuldigt de media ervan 'met opzet' foto's te hebben gemanipuleerd zodat het leek alsof Trump, zowel op tv als in Washington, minder publiek trok dan Obama. Zijn optreden is het hele weekeinde wereldnieuws, onder andere omdat hij flink zijn stem verheft.

Rel over Hitler-uitspraak
Spicer gaat dinsdag de mist in als hij duidelijk wil maken hoe erg het Assad-regime is. 'Zelfs iemand zo verfoeilijk als Hitler zonk niet zo diep dat hij chemische wapens inzette', aldus Spicer. Hij vermeldt niet dat miljoenen Joden werden vergast in de concentratiekampen. Spicer probeert zijn fout te herstellen maar het gaat hem niet goed af. 'Hij heeft gifgas niet op dezelfde manier ingezet tegen zijn eigen volk zoals Assad dat deed', zegt hij over Hitler. Ook sprak hij van 'Holocaustcentra', waarmee hij waarschijnlijk de vernietigingskampen bedoelde. Op woensdag bood Spicer opnieuw zijn excuses aan.

Meer lezen over Spicer en Trump?

Donald Trump scheldt de pers uit voor alles wat lelijk is. Toch is dat lang niet zo erg als het lijkt. Hij zou de media weleens een dienst kunnen bewijzen. (+)

In het kamp-Trump lijkt liegen de norm. Dat gaat verder dan de reguliere politieke spin: de trumpistische leugen is strategischer, de basis van een ideologie. Waar is die ideologie op gebaseerd en wie zijn de vertolkers?

De man van America First is met de aanval op een Syrische luchtmachtbasis geworden wat hij juist niet wilde zijn: president van de wereld. En dat brengt hem in conflict met Vladimir Poetin, stelt Bert Lanting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden