Sea Shepherd kan niet langer walvissen beschermen: 'Tegen militaire technologie kunnen wij niet op'

De milieuactivisten van Sea Shepherd varen komend seizoen niet uit om Japanse walvisvaarders in de wateren rond Antarctica de jacht te beletten. De organisatie zegt niet meer op te kunnen tegen de militaire spionagetechnologie die de Japanners tegen haar inzetten. Bovendien is ze op dit moment een stuk succesvoller met campagnes tegen zeestropers bij West-Afrika.

Een schip van Sea Shepherd (links) botst met een walvisvaarder. Beeld afp

Kapitein Paul Watson, de oprichter van Sea Shepherd, maakte de beslissing dinsdag bekend. 'Japan gebruikt nu militaire observatietechnieken om de bewegingen van Sea Shepherd-schepen realtime per satelliet te volgen. Als ze voortdurend weten waar onze schepen zich bevinden, is het wel heel makkelijk ons te ontwijken. Tegen die militaire technologie kunnen wij niet op.'

Sea Shepherd ontbeert het geld en de technologie die de Japanners wel tot hun beschikking hebben, zei de 66-jarige Watson tegen de Australische zender ABC. 'We zullen een andere manier moeten vinden om met hen af te rekenen, en die zullen we vinden.' Over die toekomstige aanpak liet hij zich niet uit.

Japan is nog een van de weinige landen die zich niets aantrekken van het internationale moratorium op de walvisvaart dat van kracht is sinds 1985. Het land stuurt elk najaar een vloot walvisvaarders naar de Zuidelijke IJszee. Het zegt de walvissen te vangen voor wetenschappelijk onderzoek.

Sea Shepherd voerde de walviscampagnes sinds 2005 met eerst één, en later vier schepen. Volgens de organisatie hebben haar activiteiten ertoe geleid dat het aantal door Japan gevangen walvissen daalde van 1.035 in 2005 tot 333 vorig jaar (vooral dwergvinvissen). Walvisvlees wordt vanouds veel gegeten in Japan maar verliest de laatste jaren steeds meer aan populariteit. Er zijn nu zelfs publiekscampagnes nodig om het eten van walvisvlees te promoten.

Japanse walvisvaarders harpoeneren een walvis. Beeld afp

Tijdelijk verbod

Onduidelijk in Sea Shepherds verklaring blijft waarom de Japanse satellieten juist nu een probleem zijn geworden, aangezien die technologie afgelopen jaren ook al beschikbaar was. De laatste Antarctische walviscampagne was weinig succesvol, zegt directeur Alex Cornelissen van Sea Shepherd Global. 'Voor het eerst hebben we de Japanse schepen niet kunnen vinden, en het lijkt er dus op dat ze steeds betere informatie over ons hebben.'

'Ik vermoed dat ook geldgebrek een rol speelt', zegt een Nederlandse oud-medewerker van Sea Shepherd, die drie walviscampagnes meemaakte (en bij een van die reizen, in 2010, bijna werd overvaren). 'Die Antarctische reizen zijn erg duur en een tv-serie over Sea Shepherd die veel donaties binnenbracht is net afgelopen. De Japanners vangen de walvissen tegenwoordig ook in kortere tijd, zodat het veel lastiger is geworden ze te betrappen.'

Het was een moeilijke beslissing, zegt Cornelissen. 'Maar we zijn momenteel veel effectiever en succesvoller met andere campagnes, zoals die tegen stroperij bij West-Afrika. Bovendien heeft Japan zijn walvisactiviteiten al teruggeschroefd. Wie weet vermindert onze stap de druk op Japan en grijpen ze de kans aan de walvisjacht te stoppen, zonder gezichtsverlies te lijden.'

De campagnes bij West-Afrika zijn gericht tegen Europese, Russische en Chinese schepen, die er illegaal vissen op onder meer tonijn. De kustwachten van landen als Gabon en Liberia hebben te weinig schepen om stropers aan te pakken en varen met Sea Shepherd mee. Zo zijn bij Liberia zes schepen opgebracht, zegt Cornelissen. 'We kunnen daar komende jaren echt het verschil maken, maar alleen als we onze schepen niet ook inzetten bij Antarctica.'

Sea Shepherd hoopt dat de internationale gemeenschap de druk op Japan overneemt. Watson beschuldigde volgens de BBC Australië, Nieuw Zeeland, de VS en andere landen er echter van samen te spannen met Japan. Hoewel deze landen het Japanse walvisvaartprogramma kritiseren, zouden ze volgens Watson in werkelijkheid niets doen tegen de jaarlijkse jacht.

Australië wist in 2014 wel een tijdelijk verbod van de Japanse walvisvaart gedaan te krijgen bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Een jaar later hervatte Japan de jacht weer omdat het zou hebben voldaan aan de eis van het hof dat alleen om wetenschappelijke redenen mocht worden gevangen.

In Japan is gisteren sceptisch gereageerd op de mededeling dat Sea Shepherd een stap terugdoet. Het Japanse visserijagentschap zei tegen Reuters dat nog onduidelijk is of de organisatie echt van plan is de walvisvaarders dit jaar met rust te laten. Ook sloot het niet uit dat andere activisten op zee wel in actie komen.

Uit ons archief: aan boord bij de commandant van Sea Shepherd

Sea Shepherd stopt met de strijd tegen de Japanse walvisvaart in de Zuidelijke IJszee. In 2010 ging Volkskrantcorrespondent Toine Heijmans mee met de vloot van commandant Paul Watson, waarmee de harde afsplitsing van Greenpeace de jacht op de grootste zoogdieren op aarde probeert te voorkomen. 'Dieren zijn belangrijker dan mensen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.