SCP: Vooral onder kwetsbaren neemt de eenzaamheid toe

De eenzaamheid neemt toe onder kwetsbare groepen, vooral onder ouderen die maatschappelijke ondersteuning krijgen van hun gemeente.

Vooral onder ouderen die maatschappelijke ondersteuning krijgen van hun gemeente neemt eenzaamheid toe. Beeld anp

Van hen voelde 22 procent zich vorig jaar erg eenzaam, tegenover 17 procent het jaar ervoor. Zij hebben geen intieme relatie of een vertrouwenspersoon.

Dit is een van de conclusies van de monitor Sociaal Domein van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Daarin wordt jaarlijks gemeten hoe het met de burgers gaat sinds de gemeenten in 2015 verantwoordelijk zijn geworden voor de maatschappelijke ondersteuning, de jeugdhulp en voor het aan het werk helpen van kwetsbare groepen. Op een van deze manieren krijgen 1,6 miljoen mensen steun. Dat komt neer op eentiende van de Nederlandse bevolking.

Knelpunten

Over de hele linie blijft de kwaliteit van leven van deze groep constant, maar er zijn knelpunten, aldus het SCP. Zo is het volgens de onderzoekers onduidelijk of het iedereen lukt het huishouden te organiseren met hulp van hun netwerk van familie of buren, zoals de bedoeling is.

Soms is het netwerk van kwetsbare mensen hiervoor te beperkt; vooral bij alleenstaanden zonder kinderen. Het SCP heeft geen verklaring waarom de eenzaamheid onder deze groep nu verder is toegenomen.

'Uit dit rapport blijkt dat gemeenten bewoners moeten ondersteunen bij het versterken van hun netwerk', reageert directeur Liane den Haan van ouderenbond Anbo. 'Daarom is het jammer dat wordt bezuinigd op ontmoetingsruimtes. Meer mensen ervaren eenzaamheid. De overheid gaat er soms te gemakkelijk van uit dat mensen zich wel redden binnen hun netwerk.'

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zegt dat gemeenten wel degelijk veel aandacht besteden aan de bestrijding van eenzaamheid, in bijvoorbeeld het welzijnswerk in de wijken; breder dan alleen bij de mensen die gebruik maken van maatschappelijke ondersteuning.

Veel Nederlanders zijn kritisch over de decentralisatie. Zij denken dat de zorg er slechter van is geworden. Toch zijn de meeste ontvangers van maatschappelijke ondersteuning van de gemeente tevreden.

Stroeve samenwerking

Het minst tevreden zijn ouders van kinderen die gebruik maken van jeugdzorg, onder meer vanwege de wachtlijsten. Opvallend is dat er meer van jeugdzorg gebruik wordt gemaakt. De bedoeling was dat de vraag naar specialistische jeugdhulp juist zou dalen, door een nieuwe preventieve manier van werken. Veel gemeenten zijn nog zo druk bezig met de organisatie van de nieuwe taken dat ze nauwelijks aan preventie zijn toegekomen. Bovendien blijkt dat zwaardere hulp vaak nodig blijft.

Veel kwetsbare burgers en hun mantelzorgers vinden het lastig om de juiste ondersteuning te vinden in hun gemeente. Het vergt veel tijd en moeite om hulp te regelen. Het invullen van een formulier kan ingewikkeld zijn, informatie onduidelijk. Voor mensen met een verstandelijke beperking is dit een extra hobbel. Drie op de tien mantelzorgers hebben moeite gehad hulp aan te vragen.

Gemeenteraadsleden zeggen dat ze te weinig tijd hebben om alle nieuwe taken van de gemeente goed te volgen. Veel gemeenten werken hierin samen, maar deze samenwerking verloopt soms nogal stroef. Er zijn knelpunten, erkent de VNG, maar 'de hoofdboodschap is dat de kwaliteit van leven in de jaren 2015 en 2016 stabiel bleef. De uitvoering van de zorgtaken is bij gemeenten in goede handen.'


Een wijkinformatiepunt: een soort sociale VVV in de wijk

Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft het nu ook vastgesteld: voor hulpbehoevenden is het vaak lastig een weg te vinden in een samenleving die draait om zelfredzaamheid. Een wijkinformatiepunt helpt. (+)

Wijkinformatiepunt in Utrecht-Oost. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden