SCP: burger wil rol overheid in solidariteit

Burgers zijn kritisch over de terugtredende overheid, blijkt uit een enquête van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling. Slechts 15 procent van de Nederlanders vindt het een goed idee als de overheid het organiseren van solidariteit meer aan burgers zelf overlaat. 47 procent van hen is tegen, 33 procent is neutraal.

AMSTERDAM - Tegelijkertijd echter gelooft 82 procent dat het droevig gesteld is met de solidariteit. Nederland wordt steeds meer een land van 'ieder voor zich', vinden de ondervraagden. Volgens veel burgers vraagt dat om overheidsingrijpen. 'De mensen zijn niet meer in staat solidair te zijn', zegt een respondent. 'Als de overheid het niet meer doet, wie let dan nog op de zwakkeren?'


Maar volgens een minderheid roept afgedwongen solidariteit slechts verzet op: 'Laat uit de mensen zelf iets van solidariteit komen. Als de overheid iets opdringt, kunnen mensen er ook lui en onverschillig door worden.' De meeste mensen denken bij het woord solidariteit ook nauwelijks aan de verzorgingsstaat, maar veel meer aan 'iets' doen voor een ander, vooral in de directe leefomgeving.


De vruchten van 'meer eigen verantwoordelijkheid' worden echter niet zeer begeerd, constateren de onderzoekers. In geval van financiële nood wordt slechts een minderheid van burgers, 20 procent, liever geholpen door mensen uit de buurt dan door de gemeente. De grootste groep, 38 procent, geeft de voorkeur aan professionele hulp, terwijl ook hier een opvallend grote groep, 37 procent, neutraal blijft.


Opvallend genoeg vinden hogeropgeleiden vaker dan lageropgeleiden dat de overheid onmisbaar is bij het organiseren van solidariteit - 74 tegen 51 procent - terwijl lageropgeleiden meer gebruikmaken van sociale regelingen. Dat komt wellicht door het feit dat hoger opgeleiden in het algemeen meer vertrouwen in de overheid hebben, aldus SCP en RMO.


De vraag naar de manier waarop solidariteit georganiseerd moet worden is actueel, onder meer doordat staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid onlangs stelde dat hulpbehoevende burgers eerst moeten kijken wat zij zelf of hun omgeving kunnen doen, alvorens zij een beroep doen op de overheid. Maandag liet Van Rijn overigens weten dat hij mensen niet wil dwingen om hun naasten of buurtgenoten 'vrijwillig bij te staan'. Dwang is niet effectief, en juridisch onmogelijk, aldus Van Rijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden