Reportage Scouting

Scouting: de veilige enclave in een cynische wereld

In Nederland komen duizenden scouts uit meer dan vijftig landen samen, op zoek naar vriendschap, verantwoordelijkheid en zelfvertrouwen. Bij Brielle strijkt een deel van hen neer. Wat ze zoal doen? ‘Honderd procent zeker nooit iets illegaals.’ 

Jongeren van scouting Tsjechië groeten de vlag terwijl ze hem neerhalen op het tentenkamp van Roverway 2018 in Brielle. Beeld Freek van den Bergh

Wanneer de nacht intreedt, klinkt er geen opgewonden gegiechel of ondeugend gestommel vanuit de tenten vol tieners. Behalve bij een enkele Franse scout, is er geen sigaret te bekennen. Geen piercings. Slechts één tatoeage. Er klinkt geen enkele vloek of scheldwoord tussen de tentjes. Alcohol komt niet eens ter sprake, laat staan wiet. De sfeer is, kortom, bescheidener dan bij de meeste kampeerpartijtjes van 16- tot 22-jarigen.

Zo’n 4.500 scouts – noem ze geen padvinders, dat is ouderwets en stereotyperend – uit meer dan vijftig landen trekken deze week door Nederland, sommigen nog in uniform en kleurig gerolde das. Tijdens het internationale evenement Roverway, dat iedere drie jaar in een ander land plaatsvindt, lossen ze puzzels op, doen duw- en trekspelletjes tussen de tenten, leren zeilen, navigeren, praten met elkaar over cultuur, respect, saamhorigheid en hulpvaardigheid.

Jongeren van scouting kaarten bij een lamp op het tentenkamp van Roverway 2018. Beeld Freek van den Bergh

‘We doen de meest krankzinnige dingen, zoals zweefvliegen of een hangmat bouwen’, zegt een 18-jarige Zwitser die niet met zijn naam in de krant wil. ‘Maar niets illegaals,’ zegt zijn tafelgenoot Anina Kuster (17). ‘Absoluut honderd procent zeker nooit iets illegaals,’ beaamt de 18-jarige. Hij vervolgt met een verhaal dat zo afkomstig kon zijn van Michelle, de keurige studiebol uit de Amerikaanse film American Pie‘Die ene keer, bij scouting, moest een vriend van mij een duikbril en snorkel kopen, want hij moest in alle fonteinen in de stad zwemmen – het was zó gaaf.’

De groep die dinsdagavond neerstrijkt op het terrein van de Zeeverkenners (waterscouts) aan het Brielse Meer, Path 16 genaamd, bestaat uit 56 fervente scoutingliefhebbers die ieder 700 euro plus reiskosten betaalden voor tien dagen met gelijkgezinden.

Jongeren van scouting Frankrijk jongleren en spelen met een diabolo op het tentenkamp van Roverway 2018 in Brielle. Beeld Freek van den Bergh

Het oogt wat onwerkelijk, al die jongens en meisjes – jonge mannen en vrouwen eigenlijk – die ’s avonds ongegeneerd op elkaar klimmen tijdens een spelletje menselijke spin. Een cynische buitenstaander zou kunnen concluderen dat dit schouwspel thuishoort in een verleden dat door Dik Trom-achtige figuren wordt bevolkt. Maar misschien is dat wel juist wat de scouting is: een veilige enclave in een cynische wereld.

‘Onschuldig’ is hoe Emily Hughes, een welbespraakte 16-jarige uit de Engelse regio West Sussex, de scouting definieert. ‘De weekendjes bij de scouting zijn een pauze van mijn normale leven. Ik ben een tiener in het Verenigd Koninkrijk; natuurlijk is daar druk van leeftijdsgenoten om te drinken, te roken, drugs te proberen. Dat zijn allemaal onderwerpen die hier niet spelen. Er zijn hier ook duidelijke regels, waar we het allemaal over eens zijn. Dat geeft een soort rust.’

Een jongen van scouting Frankrijk maakt foto's van de zonsondergang op het tentenkamp van Roverway 2018 in Brielle. Beeld Freek van den Bergh

Aan zo’n enclave van onschuld is ook hier nog altijd onverminderd behoefte, getuige het feit dat koepelvereniging Scouting Nederland zo’n 85 duizend jeugdleden telt, en dat hun aantal sinds een dieptepunt in 2013 weer toeneemt  (de niet-aangesloten katholieke jeugdbewegingen Jong Nederland en Jong Limburg tellen samen 17.500 leden). Daarbovenop komen 25 duizend volwassen vrijwilligers en begeleiders. Zij offeren regelmatig hun weekenden en vakanties op om de jongeren te leren hoe ze gereedschappen bouwen, een groep organiseren en zwakkere medescouts onder hun hoede kunnen nemen.

‘Als je bij voetbal niet goed bent, sta je langs de lijn’, zegt Luca Visse (23), student kinderpsychologie en een van de vier Nederlandse leiders van de groep bij Den Briel. ‘Maar bij scouting komen je vaardigheden altijd een keer aan bod.’

Jongeren van scouting Frankrijk bij hun tenten op het tentenkamp van Roverway 2018 in Brielle. Beeld Freek van den Bergh

Vriendschap, verantwoordelijkheid en zelfvertrouwen

De scoutingbeweging is daarmee meer dan alleen een schuilplaats voor het onoverzichtelijke leven van een tiener in de buitenwereld. Tsjechen, Zwitsers, Fransen, Britten, Nederlanders – iedereen bij Path 16, een van 67 ‘paden’ die je kunt volgen als deelnemer aan dit internationale scoutingevenement, heeft drie woorden in de mond liggen: vriendschap, verantwoordelijkheid, zelfvertrouwen. Die woorden komen eruit als hun gevraagd wordt wat ze nou eigenlijk opsteken bij de jeugdbeweging, en wat ze eraan overhouden.

‘Ik was rond mijn twaalfde ontzettend introvert, en durfde nauwelijks met vreemden te praten’, zegt Andreas (19), een tengere Zwitserse elektricien met rode sik. ‘Dus ik zei dat tegen mijn ploegleider, en die besloot: voortaan ga jij op trektochten altijd mee als we aan vreemden vragen of we hun telefoon kunnen gebruiken, of in hun tuin mogen kamperen. Scouting heeft me extreem goed geholpen; ik heb zelfvertrouwen gekregen. In mijn werk moet ik nu voortdurend met onbekenden praten. Geen probleem’.

Jongeren van scouting Frankrijk nabij het water op het tentenkamp van Roverway 2018 in Brielle. Beeld Freek van den Bergh

Even na middernacht, als het gegrom van speedboten op het Brielse Meer heeft plaatsgemaakt voor het getjirp van krekels, verschijnen twee eerder afwezige Nederlandse jongemannen op het kampeerterrein. IJverig proberen ze een Britse en twee Françaises het water in te krijgen voor een nachtelijke zwempartij. Alleen de stoutmoedige Française die eerder al werd gesignaleerd met een sigaret, laat zich overhalen. De andere twee meiden kijken ontspannen kletsend toe vanaf de kade.

De rest van Path 16 verkeert al in diepe slaap, in tentjes of onder de sterrenhemel. Opdat ze morgen uitgerust en opgewekt beginnen aan hun ontdekkingstocht rond een heuse Nederlandse geuzenstad.

Jongeren van scouting Frankrijk nabij het water op het tentenkamp van Roverway 2018 in Brielle. Beeld Freek van den Bergh
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.