Scout baant zich weg door pulp-jungle

OUDE BOEKEN verdwalen vaak. Een boek over de geschiedenis van Den Bosch ligt op een marktkraam in Groningen, een eerste druk van De avonden staat in een porseleinkast van een uitdragerij naast een serie Reader's Digests....

In Memoirs of a Book Snake komen tientallen van dergelijke voorbeelden voor. De Amerikaanse auteur en uitgever David Meyer schreef het boek ter gelegenheid van zijn veertigjarig jubileum als boekenscout. Het is geen beroep, het is geen hobby, het is de onweerstaanbare neiging om gedrukte schatten te vinden waar ze het moeilijkst te vinden zijn: op zolders, in kelders, bij het Leger des Heils, op rommelmarkten. Elke koper van oude boeken kent de sensatie, maar alleen de scout schept er genoegen in kruipend boeken te zoeken in opslagloodsen, of zich urenlang een weg te kappen door ongesorteerde pulp, op zoek naar koopjes en vondsten. 'Zij zijn', schrijft Meyer, 'de wáre schatgravers.'

Hoewel Meyer er geen geheim van maakt dat hij veel boeken, en bellettrie in het bijzonder, gekocht heeft om ze pas weer te verkopen als hun marktwaarde fors gestegen is, is Memoirs of a Book Snake toch geen boek over inhaligheid geworden, maar over de universele kenmerken van het zoeken naar boeken. Meer Meyer als koper dus, dan als verkoper. Elke boekensneuper kent bijvoorbeeld wel de handelaar die de stellige indruk wekt zijn boeken liever niet te verkopen, althans vooral niet aan jou. Of de antiquaar die zich altijddurend beledigd voelt nadat de klant naar een boek heeft gevraagd dat hij niet heeft. En de vrouw van de eigenaar die op 'de zaak' moet letten en daarbij plichtsgetrouw elke beweging van de klant volgt uit angst voor diefstal - of uit hoop op verkoop, dat is nooit duidelijk. (Iedere overeenkomst met bestaande handelaren berust op puur toeval.)

Winkeltjes die van de ene op de andere week verdwijnen. En vreemder nog: de handelaar verdwijnt (met of zonder vrouw), maar etalage en inventaris leven nog jaren voort. Aarzelen een boek te kopen, en de volgende dag terugkomen om vast te stellen dat het aan een ander is verkocht. Een door de auteur gesigneerde exemplaar blijkt na enige studie minder zeldzaam dan een níet-gesigneerd exemplaar. De vondst waaraan een prent ontbreekt, die waarschijnlijk bij de vorige eigenaar in een lijstje aan de muur hangt.

Soms houdt de scout een boek zelf. Meyer kocht de eerste Amerikaanse druk van The Green Helmet and Other Poems van W.B. Yeats voor tien dollar. 'Ik weet nog steeds niet wat het nu waard is.' Want het kan niet anders of de scout is behalve vinder ook lezer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden