Schwarzman de geweldenaar

Nadat Schwarzman, die met 6 uit 3 gestart was, op de vierde dag van het Bijlmer-toernooi een salonremise met Gantwarg was overeengekomen, won hij opnieuw drie partijen op rij....

Schwarzman - Samb

(Bijlmer-toernooi 1998)

1.33-29 18-23 2.29x18 12x23 3.34-30 7-12 4.30-25 13-18 5.39-33 9-13 6.44-39 4-9 7.40-34 2-7 8.34-30 17-22 9.31-26 12-17 10.37-31 7-12 11.41-37 1-7 12.45-40 23-28 13.32x23 19x28 14.40-34 18-23?

Met zijn hyper-agressieve partijopzet heeft Samb het zichzelf bepaald niet gemakkelijk gemaakt. Maar dat wil nog niet zeggen dat zijn aanvalsstand onspeelbaar zou zijn. Hij moet dan echter wèl met 14...16-21 en, zodra de tijd daar rijp voor is, 20-24x23 vervolgen; zie de door de zwartspeler gewonnen partij J. Jermakov - Korenjevski, kamp. USSR 1987. Na de even 'kromme' als ongezonde tekstzet daarentegen lijkt verlies al zo goed als onvermijdelijk...

15.50-45 17-21

Vrijwel het enige. Zo faalde 15...12-18?? op de valluikslag 16.34-29! en 17.30-24! +, terwijl wit na 15...14-19?? 16.25x14 9x20 17.33-29! 12-18* via 18.39-33! en 19.30-25 enz. eveneens naar dam op 1 combineert.

16.26x17 12x21 17.33-29! 13-18 18.30-24!

Legt zwarts topzware linker vleugel aan banden en vlecht en passant de (dam)dreiging 19.34-30 + in de stand.

18...7-12 19.46-41!

Zonder de geringste vrees voor 19...21-26?, waarop wit niet eens 20.31-27(?) 22x31 21.36x27 doet (21...28-33! enz.) maar in plaats daarvan combinatief toeslaat via 20.34-30!, 21.24-19!, 22.25x14, 23.38-33, 24.31-27 en 25.33x2 met - uiteindelijk - schijf- en partijwinst. En ook 19...8-13?!, met de bedoeling tot het bevrijdende 14-19 enz. te komen, ziet er (op z'n minst) hoogst onbetrouwbaar uit vanwege 20.34-30! enz.

19...11-17 20.35-30!

Schwarzman voert de omsingeling met vaste hand. Met de tekstzet schakelt hij 20/21...8-13?? definitief uit door 21/22.39-33! en 22/23.31-27 +.

20...6-11

Meteen 20...21-27 was niet beter: na 21.38-32! 27x38 22.42x33! 9-13* kan wit zowel positioneel verdergaan als afwikkelen met 23.24-19 13x35 24.31-27 22x42 25.33x2 12-18 26.47x38 14-19 27.2x24 ad lib. 28.25x14 10x30 29.34x25 23x34 30.39x30 35x24 31.25-20! enz. met schijfwinst of winnende voorpost op 14.

21.45-40

Zie diagram 1

21...21-27 22.38-32! 27x38 23.43x32! 17-21

Wanhoop. Maar wat moest zwart anders? De grafzet (23...)9-13 wou hij uiteraard zo lang mogelijk uit- c.q. afstellen. En van 23...8-13 had hij evenmin heil te verwachten, bijvoorbeeld 24.48-43 (of ook 24.40-35; niet echter te gretig 24.31-27? 22x31 25.36x27 wegens 25...18-22! enz.) 24...14-19 (want 24...17-21 verliest door 25.39-33!, 26.31-27!, 27.26x28, 28.28-23 en 29.24x4 +) 25.25x14 9x20 26.31-27! (nu pas) 22x31 27.36x27 en zwart staat machteloos tegen de dreiging 28/30.27-22! +.

24.32-27!

Natuurlijk: ten koste van slechts één schijf breekt wit door naar veld 6, waar hij in alle rust het meest geschikte moment voor damhalen kan afwachten.

24...21x32 25.39-33 28x39 26.37x6 8-13 27.34x43 23x45 28.49-44 20x29 29.44-40 45x34 30.30x39 14-20 31.25x14 10x19 32.43-38(!) 19-24 33.31-27 15-20 34.38-33(!) 29x38 35.42x33 9-14 36.39-34 12-17 37.41-37 3-8 38.33-28 17-21 39.37-32 20-25 40.36-31 14-19 41.31-26 18-23 42.26x17 5-10 43.47-42 10-15 44.42-38 8-12 45.17x8 13x2 46.38-33 2-7 47.34-29 23x34 48.6-1

En in deze kansloze positie overschreed Samb de bedenktijd.

Van geheel andere aard was de overwinning die de wereldkampioen een dag later op Kees Thijssen boekte.

Thijssen - Schwarzman

(Bijlmer-toernooi 1998)

1.32-28 17-21 2.37-32 21-26 3.41-37 11-17 4.34-29 18-22 5.40-34 13-18 6.45-40 8-13 7.46-41 3-8 8.31-27 22x31 9.36x27 6-11 10.29-24 20x29 11.34x23 18x29 12.33x24 19x30 13.35x24 1-6 14.41-36 17-22 15.27x18 13x33 16.38x29 16-21 17.32-28 14-19 18.24x13 9x18

Ik durf de veronderstelling nauwelijks uit te spreken, maar het lijkt erop dat Schwarzman de opening als mislukt beschouwt en dat hij nu eerst het evenwicht tracht te herstellen. Toch zal de zwartspeler in het middenspel geleidelijk aan in het voordeel komen.

19.43-38 18-22 20.28x17 11x22 21.39-33 10-14 22.37-32 12-18 23.42-37 21-27 24.32x21 26x17 25.38-32 7-12 26.36-31 14-19 27.32-28 6-11 28.37-32 11-16 29.49-43 16-21!

Zet de omsingeling van het witte centrum in.

30.31-26 5-10 31.43-38 19-24! 32.29x20 15x24 33.40-34 8-13 34.47-42 10-14 35.34-29 14-20 36.44-40 4-10 37.40-34 10-15 38.50-45 20-25 39.29x20 15x24

Zie diagram 2

40.33-29

Om te voorkomen dat het witte centrum langzaam maar zeker in een wurgende greep wordt genomen. Het gevolg is evenwel dat zwart de aanval volledig overneemt.

40...22x33 41.29x20 25x14 42.38x29 13-19 43.45-40 18-22! 44.34-30 2-8 45.29-24 8-13 46.40-35 22-28! 47.32x23 19x28 48.24-19!

Inderdaad schuilt wits beste, zoniet enige kans op redding in dit thematische offer.

48...14x23 49.30-25?!

Maar hier was 49.30-24! nauwkeuriger en veiliger geweest, bijvoorbeeld 49...21-27 50.35-30(!) 12-18 51.30-25! en daarna pas 24-20-15 enz. =.

49...21-27!

Een lelijke streep door de rekening. Op 50.25-20 laat zwart nu namelijk het tegenoffer 50...17-21(!!) 51.26x19 23x25 volgen. Desondanks had Thijssen zijn plan 'gewoon' moeten doorzetten: na 50.25-20! 17-21 51.26x19 23x25 52.42-37! (maar in plaats hiervan niet 52.42-38? wegens 52...28-32 53.38-33 32-37 54.33-28 37-41 55.28-23 41-46! 56.23-18 46-19 57.18-12 19-23!! 58.12-8 23-19! +) 27-32 53.37-31 28-33 54.31-26 enz. blijkt wit met remise te ontsnappen.

Maar de witspeler had domweg onvoldoende bedenktijd om één en ander uit te rekenen...

50.35-30? 13-19! 51.25-20 12-18!

Plaatst wit opnieuw voor een lastige beslissing. Naar verluidt zou 52.30-24! 19x30 53.20-14 enz. nog remise geven.

52.30-25(?) 19-24 53.20x29 23x34 54.25-20 34-39 55.20-14 39-44 56.14-10 44-49 57.10-4 17-22 58.4-10(??)

In feite een blundertje, dat de partij een voortijdig einde doet nemen. Maar de analyse wijst uit dat wit het ook na 58.4-9 (de enige andere zet die géén materiaal kost) 58...28-33! enz. waarschijnlijk niet meer had gered.

58...28-32!

En zonder de damvangst 59...18-23!, 60...27-31 en 61...22-28 + af te wachten, gaf wit het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden