Schwalbe zoekt massa ***

Wees gewaarschuwd, publiek. Er moet gerend worden. En imponeert.

THEATER

Door Schwalbe. 11/10. Frascati theater, Amsterdam

Tournee: schwalbe.nu

Een meute mensen die drie kwartier rondjes rent. Kort samengevat is dit wat er gebeurt in Schwalbe zoekt massa. Eindeloos gaat het door, met voetstappen als enig geluid en een geur van zweet die langzaam richting tribune zweeft. Maar als je bereid bent gedetailleerd waar te nemen en ongebreideld te associëren, is deze uitputtingsslag gelaagd en fascinerend.

Het jonge theatercollectief Schwalbe - de voetbalterm voor zo'n aanstellerige fopduik - komt uit de mime en is gefocust op de communicatieve kracht van het beeld en het lichaam.

Om het gekozen thema 'massa' te fileren, hadden de makers massa nodig en dus verzamelen ze in elke stad waar ze optreden tientallen vrijwilligers die met ze mee willen rennen. Op toneel wordt geen onderscheid gemaakt, iedereen gaat op in de groep. Alleen zijn sommigen zichtbaar beter getrainde hardlopers dan anderen.

Massa imponeert snel, ook hier. Simpelweg het plaatje is al prachtig. Een opgevulde kring die ronddraait. Er zijn zo veel mensen en het tempo is zo hoog, dat je nauwelijks kunt stilstaan bij individuele personen. Het is meer een bewegende vlek, die bestaat uit ringen. De buitenste draait het hardst. In het episch centrum wandelt een grijsharige mevrouw rustig om haar eigen as.

Het heeft iets trance-achtigs, maar geleidelijk gebeurt er van alles waardoor je daarin niet kunt wegzakken. De massa versnelt, vertraagt, dijt uit naar een ellips, krimpt in tot een dikke vette stip, krijgt er nog meer mensen bij. Iemand breekt los en schiet pijlsnel om de groep heen, als een hemellichaam rond de aarde. Een ander staat stil en draait haar eigen tegendraadse draai. Al rennend worden armen even om elkaar geslagen.

Behalve dat deze massa mooi oogt, heeft hij ook emotionele impact. Want wat zijn deze mensen in vredesnaam aan het doen? Rennen ze elkaar als een kip zonder kop achterna? Zijn ze op de vlucht, of jagen ze de ander juist op? Hebben ze daadwerkelijk steun aan elkaar, of zijn ze uiteindelijk toch alleen met hun eigen hachje bezig? Hoe dan ook: stoppen is geen optie. Dan word je onder de voet gelopen, komt er gruis in de molen. Die dreiging voel je alom.

Jammer dat daarmee niet meer is gedaan. Het had meer spanning, contrast, conflict kunnen brengen. Zo is ook de afloop van Schwalbe zoekt massa enigszins bleek.

De makers hebben voor een formalistische oplossing gekozen: ze lopen rustig uiteen, eten onderwijl een koekje, en bevriezen dan, met een oorverdovende stilte tot gevolg. Eindelijk kun je de mensen van top tot teen aanstaren en in de ogen kijken, maar dat is meteen ook het einde.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden