'Schutter wilde Thalys overvallen om eten te kopen'

De man die vrijdag met een kalasjnikov in zijn hand werd overmeesterd in de Thalys van Amsterdam naar Parijs, is volgens zijn advocaat een dakloze man die een overval wilde plegen om aan geld voor eten te komen. De wapens zou hij hebben gevonden in een park in de buurt van station Brussel-Zuid.

Politie op het station Brussel Zuid-Midi bij de Thalys. Beeld belga

De advocaat sprak zondag van een fysiek zwakke man die eruit ziet alsof hij ondervoed is. De verdachte zou hoogst verbaasd zijn over de beschuldiging dat hij een terroristische aanslag wilde plegen.

Die verdenking lijkt de meest voor de hand liggende, alleen al omdat de Marokkaan Ayoub El Kahzzani volgens sommige media in Syrië is geweest en daar heeft meegedaan aan acties van de terreurgroep Islamitische Staat (IS). De geboren Marokkaan woonde tussen 2007 en 2014 in Spanje en verhuisde vorig jaar naar Frankrijk.

De Spaanse inlichtingendienst zou haar Franse collega's al geruime tijd geleden hebben gewaarschuwd dat 'ze een zeer radicale en mogelijk gevaarlijke persoon' op hun grondgebied hadden.

De drie Amerikanen die hem vrijdag overmeesterden zeiden zondag dat zij niet konden geloven dat de Marokkaan een overval in gedachten had. 'Daarvoor had hij niet al die magazijnen nodig', verwees een van hen - in het dagelijks leven militair - tijdens een persconferentie op de Amerikaanse ambassade in Parijs naar de vele patroonhouders die hij bij zich had.

De politie onderzoekt de Thalys waarin een man een aanslag probeerde te plegen. Beeld AFP

In de steek gelaten

Een aantal passagiers in de Thalys, onder wie een Nederlandse vrouw, heeft het personeel ervan beschuldigd zich tijdens het incident te hebben verscholen in een afgesloten ruimte. De Franse acteur Jean-Hugues Anglade zag naar eigen zeggen een personeelslid vluchten naar een speciale wagon en de deur achter zich sluiten. Toen passagiers in paniek op de deur bonsden bleef het stil, aldus de acteur. 'We waren in de steek gelaten, wanhopig en alleen, het was vreselijk en ondraaglijk!', aldus de acteur.

Een woordvoerder van Thalys ontkende deze lezing. De conducteur waarnaar passagiers verwezen heeft volgens hem de procedures juist gevolgd: naar de machinist gaan, zorgen dat de trein stopt en hulp roepen. De conducteur nam een groep passagiers die in paniek waren geraakt, mee naar een speciale ruimte naast de motor. Die is naar de coupé toe afgesloten met een ijzeren deur. De Thalys-woordvoerder betreurt de 'beeldvorming' dat de conducteur zou zijn 'weggelopen'.

'Normale vechtpartij'
Michel Bruet, die vrijdag als conducteur dienst had in de Thalys van Amsterdam naar Parijs, zag de overmeestering van de verdachte deels gebeuren. Hij vertelt de Franse zender France Info dat hij eerst dacht dat het om een normale vechtpartij ging. Omdat de trein uit Amsterdam kwam dacht hij dat het een drugsgerelateerde ruzie was, aldus Bruet.

Plots zag hij dat een van de mannen een wapen bij zich had, iets dat eruitzag als een mitrailleur. Op een gegeven moment wierp hij zichzelf op de grond omdat hij zag dat de schutter een wapen op hem richtte. 'Ik zag mensen op hem springen, het ging allemaal heel snel', aldus de conducteur.

Geluk

Drie mannen die betrokken waren bij de overmeestering van een 26-jarige Marokkaan die in de Thalys een aanslag wilde plegen, hebben naar eigen zeggen geluk gehad dat ze nog leven. Ze wisten de dader te overmeesteren terwijl hij al had geschoten en nog met het geweer in zijn handen stond.

Een Thalys-trein op Amsterdam Centraal. Beeld ANP

Eerbetoon

Maandagochtend wordt er door de Franse president François Hollande een eerbetoon gegeven aan de passagiers die de aanslag wisten te voorkomen. Zij overmeesterden de gewapende man in de Thalys toen ze hoorden dat er een wapen werd doorgeladen op het toilet.

De Belgische premier Charles Michel zal aanwezig zijn bij het eerbetoon, meldt persbureau ANP. Ook Nederland en Duitsland zijn uitgenodigd. Nederland stuurt niet de premier, maar de ambassadeur in Parijs, aldus de Rijksvoorlichtingsdienst. Het is niet bekend of Merkel zelf gaat of eveneens een vertegenwoordiger stuurt.

Michel 'wil zijn erkentelijkheid duidelijk maken aan de helden die erin slaagden om de dader te overmeesteren', zei zijn woordvoerder. 'Het ging om een trein vol Belgische passagiers, dus ze hebben wellicht veel Belgische mensenlevens gered.'

De politie houdt de wacht bij de Thalystrein. Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden