'Schutter Thalys mogelijk actief binnen IS'

De 26-jarige Marokkaan die gisteren het vuur opende in een Thalys-trein van Amsterdam naar Parijs heeft mogelijk meegedaan aan acties in Syrië van de terreurgroep Islamitische Staat (IS). Hij zou op 10 mei het vliegveld BerlinTegel hebben ingecheckt voor een vlucht naar Istanbul en vandaar naar Syrië zijn gereisd.

Extra politiebeveiliging zaterdag bij de Thalys op station Brussel Zuid-Midi.Beeld belga

Bronnen bij Duitse veiligheidsdiensten hebben dat tegen de Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung gezegd.

Persbureau Reuters meldt dat de Franse president Hollande en de Amerikaanse president Obama elkaar zaterdag telefonisch hebben gesproken over de aanslag in de Thalys.

De schutter is geen onbekende van de Franse inlichtingendienst en de Belgische veiligheidsdiensten vanwege zijn extremistische ideeën, meldt de Vlaamse zender VRT. Volgens een bron bij de Spaanse contraterreureenheid is de dader vanuit Frankrijk naar Syrië gereisd. Dat meldt persbureau AFP.

'Hij woonde een jaar lang in Spanje en verhuisde in 2014 naar Frankrijk. Eenmaal in Frankrijk verhuisde hij naar Syrië, om daarna terug te keren naar Frankrijk', zei de bron tegen AFP. Volgens het Spaanse persbureau Europa Press is de Marokkaan ook bij drugshandel betrokken geweest.

Bij de Thalys-trein wordt forensisch onderzoek uitgevoerd.Beeld ap

België

De schutter zou regelmatig in België verblijven en stapte gisteren ook aan boord in het station Brussel-Zuid. Dat werd eerder al gemeld door Thalys zelf en is nu ook bevestigd door het OM. Onderzoekers richten zich nu op camerabeelden van het station en gaan ook familie en kennissen van de schutter in België ondervragen.

De aanslag volgt een dag nadat een Antwerpse Syriëstrijder met banden bij de terreurgroep van Verviers had gewaarschuwd voor dodelijke aanslagen in België.

Volgens de Spaanse krant El País is de dader de 26-jarige Marokkaan Ayoub El Kahzzani. El Kahzzani was bij de Spaanse veiligheidsdiensten in beeld om zijn radicaal-islamitische overtuigingen, aldus El País. De Franse minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve bevestigde zaterdagmiddag dat de dader een 26-jarige Marokkaan is, maar hij kon nog niet met zekerheid zeggen dat El Kahzzani de gewapende man in de Thalys was. Volgens de Franse krant Libération is dat echter vrijwel zeker; het zou ook uit analyse van vingerafdrukken blijken.

De schutter is zaterdagochtend overgebracht naar Levallois-Perret, een voorstad van Parijs, meldt de Franse krant Le Monde. Hij wordt verhoord in een gebouw van de terrorismebestrijding.

Helden uit Thalys zijn 'opgelucht en trots'

Drie mannen die betrokken waren bij de overmeestering van een 26-jarige Marokkaan die in de Thalys een aanslag wilde plegen, hebben naar eigen zeggen geluk gehad dat ze nog leven. Ze wisten de dader te overmeesteren terwijl hij al had geschoten en nog met het geweer in zijn handen stond.

De schutter wordt bij het station van Arras in de boeien geslagen.Beeld reuters
Politieagenten bij een Thalys-trein in Brussel.Beeld afp

Veiligheid internationale treinen

De Belgische premier Charles Michel wil met Nederland, Frankrijk en Duitsland snel overleggen over de veiligheid op de internationale treinen. Samen met de buurlanden wil Michel onder meer werken aan een strengere controle op de bagage en de identiteit van de reizigers op de stations en in de Thalystreinen.

Michel zei zaterdag na afloop van veiligheidsoverleg dat België zelf al naar aanleiding van de aanslag begint met het inzetten van extra politiemensen in de treinen en op de stations. Minister van Mobiliteit Jacqueline Galant zei dat reizigers rekening moeten houden met bagagecontroles. Ze riep reizigers op rekening te houden met deze maatregel en zich op tijd aan te melden op de perrons.

Een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie laat weten dat minister Ard van der Steur zal aansluiten bij de besprekingen over de veiligheid in treinen. Maar over concrete beveiligingsmaatregelen wilde hij niets kwijt. Wel benadrukt de zegsman dat beveiligingsmaatregelen steeds aan de hand van de actualiteit worden bekeken. Ook wijst hij erop dat er al een tijd verscherpt toezicht is op perrons en in stations door de politie.

De Belgische premier Charles Michel.Beeld belga

Hoogste staat van paraatheid

Premier Michel wil alle informatie die er in België bekend is over de schutter bundelen. Michel vindt het onder meer noodzakelijk om te praten over hoe het heeft kunnen gebeuren en wat de gevolgen zijn voor bijvoorbeeld het dreigingsniveau in België.

Op het moment dat hij de aanslag wilde plegen bevond de trein zich op Frans grondgebied, waardoor het onderzoek in Franse handen is, maar daarbij krijgen de Fransen ondersteuning van Belgische collega's.

Het federaal parket maakte zaterdagochtend bekend dat ook België een onderzoek opent naar de zaak. Enkele Belgische onderzoekers zijn afgereisd naar Parijs om daar te helpen.

Frankrijk verkeert in de hoogste staat van paraatheid. Dat heeft minister Bernard Cazeneuve van Binnenlandse Zaken gezegd. 'Het dreigingsniveau is erg hoog. Onze mobilisatie is totaal.'

Beeld anp

'Opgelucht'

Frans Timmermans is 'zeer opgelucht dat een gruwelijke terreurdaad is verijdeld', liet de Nederlandse eurocommissaris zaterdag via Twitter weten.

Timmermans maakt 'een zeer diepe buiging voor de mannen aan wie we dit te danken hebben. Een prachtige blijk van moed, medemenselijkheid en opofferingsgezindheid. Echte helden, ze bestaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden