Schutter Texas kon vier wapens kopen omdat luchtmacht zijn veroordeling niet doorgaf aan FBI

Door een fout van de luchtmacht kon de oud-militair die zondag in Texas 26 kerkgangers doodschoot, op legale wijze wapens kopen. De luchtmacht gaf Devin Kelley's veroordeling in 2012 wegens mishandeling van zijn vrouw en stiefkind niet door aan een database van de federale overheid. Wapenverkopers gebruiken die om de achtergrond van klanten na te trekken.

De schutter Devin Kelley. Beeld AFP

Volgens de regels van het Pentagon was de luchtmacht verplicht de informatie over het criminele verleden van Kelley door te geven aan de Criminal Justice Investigation Services Division van de FBI.

Kelley werd in 2012 door een krijgsraad veroordeeld tot 1 jaar celstraf wegens mishandeling. Hij bekende zijn vrouw en stiefkind te hebben geslagen en geschopt. Ook greep hij haar bij de keel. Kelley, die werkzaam was op de luchtmachtbasis Holloman in New Mexico, werd ook aangeklaagd omdat hij zijn vrouw had bedreigd met een geladen geweer.

Deze laatste aanklacht werd echter ingetrokken omdat hij schuld bekende voor de mishandeling. In 2014 werd de militair oneervol ontslagen. In dat jaar kocht Kelley zijn eerste wapen, gevolgd door nog drie andere. Omdat de luchtmacht blunderde met het doorgeven van zijn veroordeling, kwam zijn naam ieder keer niet bovendrijven. Voordat iemand in de VS een wapen mag kopen, wordt zijn naam nagetrokken in de databank.

Volgens de regels van het Pentagon moeten veroordelingen van militair personeel wegens onder andere mishandeling direct worden doorgegeven aan de database van de FBI. In 1996 werd een wet aangenomen die moest voorkomen dat personen die waren veroordeeld wegens huiselijk geweld legaal een wapen konden kopen.

Mis kan gaan

Voorstanders van de beperking van de verkoop van wapens wijzen erop dat de luchtmachtblunder bewijst wat er zoal mis kan gaan met het systeem om de achtergrond van wapenkopers na te trekken.

Uit een onderzoek in 2015 van de inspecteur-generaal van het Pentagon bleek al dat een en ander misging bij het doorgeven van militaire veroordelingen aan de civiele autoriteiten.

'De nieuwe wet moet voorkomen dat juist mannen als hij in het bezit van wapens komen', aldus Rachel VanLandingham, hoogleraar aan de Southwestern Law School in Los Angeles. VanLandingham, een vroegere luchtmachtofficier, was in haar militaire tijd onder andere militair aanklager. 'Natuurlijk werkt de wet alleen als de burgers zich eraan houden.'

Volgens de luchtmacht werd de fout met Kelley's veroordeling gemaakt door onderzoeksfunctionarissen op Holloman. Kelley werkte vanaf 2010 op de luchtmachtbasis bij de afdeling logistiek. Hij was onder andere belast met het vervoer van passagiers en vracht. De luchtmacht zegt dat zij nu onderzoekt of het ook is misgegaan met andere veroordelingen die niet zijn doorgegeven aan de FBI-database.

Sherri Pomeroy zoekt steun bij haar man Frank Pomeroy, dominee van de First Baptist Church of Sutherland Springs. Het echtpaar verloor hun 14-jarige dochter Annabelle bij het bloedbad. Beeld EPA
Johnny Langendorff, een van de twee mannen die Devin Kelley achtervolgden na de schietpartij in de kerk, tijdens een wake voor de slachtoffers in Sutherland Springs. Beeld AFP

Handwapens

Kelley had drie van zijn vier wapens bij zich ten tijde van het bloedbad. In de kerk gebruikte hij zijn halfautomatische Ruger AR-15, een populair geweer in de VS dat bij veel schietpartijen is gebruikt. In zijn auto had hij ook nog twee handwapens. Zijn laatste wapen kocht hij dit jaar.

Tussen eind 1998 en begin deze maand werd de aankoop van een wapen meer dan 136 duizend keer geweigerd omdat de koper was veroordeeld wegens huiselijk geweld. Dit blijkt uit cijfers van het ministerie van Justitie.

'De veroordeling door een krijgsraad geeft aan hoe ernstig zijn zaak was', aldus Lindsay Nichols, directeur van het Giffords Law Center dat zich richt op beperking van wapengeweld. 'Het had een rode vlag moeten zijn die aangaf hoe gevaarlijk hij was en dat hij daarom geen wapens mocht hebben.'

De organisatie werd vernoemd naar Gabby Giffords, een Democratisch Congreslid dat zwaargewond raakte toen een schutter in 2011 het vuur op haar opende in Arizona. Zij liep een ernstige hersenbeschadiging op en moest toen aftreden.

Dominee Dimas Salaberrios bidt samen met agenten en ambtenaren in Sutherland Springs voor de 26 slachtoffers, in de straat waar het bloedbad werd aangericht. Beeld EPA

Wat zegt 'Texas' over Amerika?

'Texas' bevestigt het nog maar eens voor rechts Amerika: we hebben juist meer wapens nodig
Als de schietpartij in een Texaanse kerk zondag iets duidelijk heeft gemaakt, dan is het dat Amerika meer wapens nodig heeft. Dat verklaarde de Texaanse justitiebaas en aanklager Ken Paxton in de uren na de tragedie.

Wat we weten van de dader van de schietpartij in Texas
Vanuit huis moest hij een kleine drie kwartier rijden om in het slaperige dorpje Sutherland Springs, Texas, te komen. Daar parkeerde Devin Patrick Kelley (26) bij een benzinestation, stapte uit, en liep in zijn zwarte kleding, met een kogelwerend vest aan, naar de kerk aan de overkant. Daar opende de oud-militair het vuur op de gemeenschap in de bankjes.

Trump: schietpartij Texas geen wapenkwestie, dader was geestesziek
De Amerikaanse president Donald Trump wijt de schietpartij in een kerk in Texas, waarbij 26 mensen zijn doodgeschoten, aan 'een geestelijk gezondheidsprobleem' van de dader. De situatie heeft volgens hem 'niets met wapens' te maken. Dat zei hij tijdens een persconferentie in Japan, waar hij op staatsbezoek is.

Bewoners na de schietpartij in Sutherland Springs. Beeld reuters

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden