Schurken vaak plots ziek als de gevangeniscel klaarstaat

AMSTERDAM - Waarschijnlijk is het de gedachte aan een oneervol proces over hun talrijke misdaden. Of aan een langdurig verblijf in een sombere cel. Maar opeens lijken ze allemaal ziek, zwak en misselijk te worden: oorlogsmisdadigers, dictators en terroristen die als bij toverslag veranderen in een zielig hoopje mens.


Neem de donderdag opgepakte Ratko Mladic. Volgens zoon Darko is hij geen schim meer van de gevreesde Bosnisch-Servische generaal van weleer. Mladic zou tijdens zijn jarenlange vlucht twee keer een beroerte hebben gehad. Zijn rechterhand zou daardoor deels verlamd zijn en hij zou nauwelijks meer kunnen praten. Conclusie: Mladic (69) is ziek en moet niet naar het Joegoslavië-Tribunaal worden overgebracht, maar naar een ziekenhuis.


Is de sterk vermagerde en moeilijk lopende Mladic echt ziek? Of speelt hij een slim spelletje? Het zijn dezelfde vragen die Egyptische artsen en rechters zich stellen over de gezondheid van ex-president Hosni Mubarak. Ook 'De Farao', die is aangeklaagd voor corruptie en de dood van honderden betogers tijdens de Nijlrevolutie, wordt ineens veelvuldig geplaagd door fysieke en mentale ongemakken. Mubarak zou sinds zijn aftreden op 11 februari zijn getroffen door diverse hartinfarcten en lijden aan depressies. Maar voorlopig luidt het oordeel van de Egyptische rechters over zijn gezondheid hetzelfde als die van de Servische collega's over Mladic: fit genoeg voor een rechtsgang.


Daar is uiteraard het laatste woord nog niet over gesproken. Vraag dat maar de 91-jarige kampbeul John Demjanjuk, die onlangs terechtstond voor zijn medeplichtigheid aan de moord op 28.000 joden in het nazivernietigingskamp Sobibor. Maandenlang beriepen Demjanjuks advocaten zich op zijn broze gezondheid of sliep hij, liggend in zijn rolstoel, in de rechtszaal.


Een veroordeling tot vijf jaar cel heeft hij niet kunnen ontlopen. Maar zijn hoger beroep mag hij vanwege zijn veronderstelde zwakke gezondheid buiten de cel afwachten. Hoewel Demjanjuk al door medewerkers van een Duits verzorgingshuis in Bad Feilnbach zelfs lopend zou zijn gezien.


Bedrog? Een miraculeuze wederopstanding? Niet anders dan die van de levenslang veroordeelde Abdelbaset al-Megrahi, de dader van de Lockerbie-aanslag. Terminaal ziek als gevolg van kanker mocht hij in 2009 zijn Schotse cel verlaten en naar Libië terugkeren om te sterven. Al Megrahi leeft er nog steeds. Ook de Chileense oud-dictator Augusto Pinochet, die zich in 1998/99 maandenlang in Londen verzette tegen zijn uitlevering aan Spanje vanwege 'gezondheidsproblemen', bleek eenmaal terug in Chili nergens meer last van te hebben.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden