Schuldig of niet, deze corruptie-affaire blijft Kamp nog wel even achtervolgen

De naam van demissionair minister Henk Kamp duikt op in een strafrechtelijk onderzoek naar corruptie. Waarom wordt hij niet vervolgd en zijn ambtenaren wel? Vijf vragen.

Waarom wordt Henk Kamp niet vervolgd en zijn ambtenaren wel?Beeld anp

1. Wat is er gebeurd?

Een aantal politiemensen en defensieambtenaren is tussen 2001 en 2012 door autobedrijf Pon gefêteerd om opdrachten binnen te slepen. De giften varieerden van gratis winterbanden tot onderhoudskorting. Het leverde Pon contracten van zo'n half miljard euro op voor de aanbesteding van auto's voor de politie en het leger.

Het OM vervolgt hiervoor twee politiemensen en vier defensieambtenaren. Het proces tegen hen start over twee weken, op 13 juni, in Rotterdam. Ook zijn meerdere ambtenaren hun baan kwijtgeraakt. Zo hangt defensieambtenaar Gerard Lensvelt een aanklacht wegens corruptie boven het hoofd, nadat hij drie jaar geleden ook al is ontslagen, vertelde hij dinsdagavond in het tv-programma Nieuwsuur. Deze ambtenaar kocht via een Pon-dealer een privéauto voor 35.000 euro en kreeg daar naar eigen zeggen ongevraagd 236 euro korting op (minder dan 1 procent).

De politie- en defensietop worden vooralsnog niet vervolgd, medewerkers van Pon evenmin. Het autobedrijf schikte de zaak voor 12 miljoen euro en hun verdachte medewerkers accepteerden een taakstraf.

2. Hoe is Kamp hierin verzeild geraakt?

Henk Kamp heeft, terwijl hij minister van Defensie was in 2006, ook korting gekregen van Pon. Hij kreeg na de apk-keuring van zijn privé-auto, een Audi uit Duitsland, twee gratis navigatiecd's ter waarde van 250,42 euro.

Volgens Nieuwsuur heeft justitie deze 'aanwijzingen voor mogelijk strafbaar handelen door Kamp al die jaren genegeerd'. Hij is nooit als getuige of verdachte gehoord. Hoogleraar Staatsrecht Douwe Jan Elzinga noemt dit onjuist. 'Het feit dat het OM die zaak ongezien laat lopen, dat is gewoon echt heel slecht.' Hij vindt dat er 'selectief met feiten' is omgegaan in 'zaken die vergelijkbaar' zijn: 'Als je ervoor kiest om de kwestie van Kamp te laten rusten omdat die zo klein is, dan is er maar één conclusie: dan zul je ook de kwestie met die ambtenaren moeten laten rusten.'

De advocaten van de vervolgde ambtenaren noemen het oneerlijk dat lagere ambtenaren worden vervolgd en ontslagen, terwijl een minister voor vergelijkbare handelingen vrijuit gaat. 'Het is natuurlijk heel opvallend dat mijn cliënt 236 euro wordt aangerekend, daarvoor ontslagen wordt en naar de strafrechter moet. Maar die 250 euro van Kamp, daar praat niemand over', aldus advocaat Michael Ruperti tegen Nieuwsuur. 'Het is meten met twee maten', vindt advocaat Cees Korvinus. Hij wil Kamp alsnog horen als getuige.

3. Wat is Kamps verweer?

Kamp, die nu minister van Economische Zaken is, zegt niet te weten waarom hij toentertijd korting heeft gekregen en heeft daarom contact opgenomen met Pon. Uit dat gesprek concludeert hij dat het navigatiesysteem van zijn geïmporteerde Duitse auto is omgezet naar Nederlandse specificaties, inclusief wegenkaart. Dit 'geschiedde, zoals in die tijd gebruikelijk, zonder extra kosten', aldus een verklaring van Kamp. De kosten werden met het eindbedrag verrekend. De minister heeft de factuur uit 2006 teruggevonden in zijn privéadministratie en heeft deze overhandigd aan de media. Daar staat een totale (ongespecificeerde) korting op van 263,50 euro.

Een belangrijke vraag is wat Kamp destijds deed met een privéauto bij een Pon-garage die op het punt stond een deal te sluiten met Defensie. Het bedrijf is volgens Nieuwsuur geen standaardgarage voor particulieren. Kamps woordvoerder zegt dat dit een 'aanname' is die nu onderzocht wordt. Pon heeft nog niet geantwoord op vragen hierover van de Volkskrant.

Op de factuur van Kamp lijkt het adres van een Pon-garage in Amersfoort te staan. Deze werkplaats ligt circa een uur rijden van de woonplaats van Kamp af.

4. Waarom wordt de minister niet vervolgd?

Het OM laat in een reactie weten dat er 'in het geheel geen sprake was van een verdenking' van de minister. In tegenstelling tot de betrokken ambtenaren had Kamp 'niet om een gift gevraagd'. Volgens het OM ging het feitelijk om een 'kosteloze update van de navigatie en kon op geen enkele wijze opgemaakt worden dat deze opzettelijk aanvaard was door Kamp'. De vervolgde ambtenaren vroegen volgens het OM 'expliciet' wel om een gift en kregen die ook.

5. Hoe nu verder?

Bewindspersonen vervolgen voor een ambtsmisdrijf is in de praktijk lastig. Door een niet herstelde kronkel in de wet mag het OM dat niet zelf doen, maar kan alleen het parlement hiertoe beslissen. Een speciale commissie in de Tweede Kamer moet dan eerst een verdachte aanwijzen en vervolgens de Hoge Raad vragen om die persoon te vervolgen. In die fase zijn we nog lang niet aanbeland.

Toch is Kamp niet zomaar van de affaire af. Juristen zoals Elzinga pleiten al langer voor het aanpassen van de wet zodat het OM zelfstandig een minister kan vervolgen. Ondertussen zijn woensdag Kamervragen gesteld over de betrokkenheid van Kamp. Schuldig of niet, zo blijft deze affaire Kamp nog wel even achtervolgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden