Schuld van de media

Zelf voelt Bram Moszkowicz zich in de eerste plaats het zoveelste slachtoffer van de media. Maar in zijn geval liggen de zaken toch echt anders.

Je kon erop wachten, op de opmerking van Bram Moszkowicz dat hij is kapotgemaakt door de pers. Net zoals je kon wachten op de voorspelbare reactie van de media: hallo zeg, als iemand dankzij de media geworden is wie hij was, is het Bram Moszkowicz wel! Wat nou kapotgemaakt?


Rituele dansen zijn het. De held is koud gevallen of daar priemt zijn beschuldigende vingertje al naar de jongens en meisjes van de pers. Eerst likken die ellendelingen iemand omhoog, en als hij dan eindelijk helemaal in zijn eentje op die winderige, koude top staat, balancerend op het smalle puntje, zo hoog dat hij de hemel bijna kan aanraken, trekken ze proestend en schaterend het kleed onder hem vandaan.


Emile Roemer kan erover meepraten, Willem Holleeder ook, en anders Tofik Dibi wel, of Nurten Albayrak, Dominique Strauss Kahn, Dirk Scheringa, en laten we vooral Rob Oudkerk niet vergeten. Allemaal kapotgemaakt door de media.


En er komt steeds weer verse aanvoer. Wie het nu leuk doet, in de media, kan zich maar beter op het ergste voorbereiden; nog even en hij wordt kapotgemaakt. Mark Rutte en Diederik Samsom liggen al bijna met de pootjes omhoog, Lodewijk Asscher zit in de gevarenzone.


'Alles is erop gericht om hem te beschadigen', zei Moszkowicz' advocaat Gabriël Meijers dinsdag verontwaardigd. 'De ene dag roept men hosanna, de andere dag kruisigt men hem. Dat is zijn lot als bekende Nederlander.' Een goeie uitspraak, vooral omdat hij onbedoeld laat zien dat de beschuldiging aan het adres van de media deels onzinnig is - tijdens Jezus had je nog geen tv en ook geen kranten.


Gevallen helden zijn eerst en vooral het slachtoffer van de sterke menselijke drang tot egaliseren. 'Iemand die een te grote waffel krijgt, halen we graag naar beneden', zei bioloog Frans de Waal daarover; apen hebben met hiërarchie veel minder moeite dan mensen.


Alleen vallen de helden de laatste jaren wel bij bosjes. Lance Armstrong, Job Cohen, Rupert Murdoch, Marco Kroon, Rijkman Groenink, Jolande Sap: het zijn er zo veel en het gaat zo snel. En daarin spelen de media wel degelijk een rol. Want ze werken als compost voor een paar vervelende menselijke eigenschappen die weliswaar altijd hebben bestaan, maar die in het licht van de schijnwerpers enorme proporties aannemen: ijdelheid, gulzigheid en leedvermaak.


IJdelheid bij het aanstaande slachtoffer, dat aandacht van de media verwart met liefde. In een wereld waarin mensen hun erkenning niet langer bij God zoeken maar bij de anonieme medemens, geldt aanwezigheid in de media als het hoogste bereikbare. Mensen staan derhalve in de rij om aan de eerste de beste journalist die met een geïnteresseerde blik tegenover hen gaat zitten, de intiemste details te vertellen over het stuklopen van hun huwelijk of de drankzucht van hun vader. Alles voor een beetje aandacht.


Gulzigheid bij de media, die blij zijn met al die mensen die bereid zijn leeg te lopen, zodat zij met het stinkende vocht hun eindeloze minuten en kolommen kunnen vullen. Reken maar dat de voicemail van Bram Moszkowicz inmiddels vol staat met verzoeken om hét grote Kerstinterview. John van den Heuvel gooide woensdag in zijn column in De Telegraaf de deur alvast wagenwijd open; het slijmerige mailtje waarin hij hem een prachtlocatie naar keuze aanbiedt plus de verzekering dat hij de tekst volledig mag redigeren, stuurde hij er ongetwijfeld linea recta achteraan.


En leedvermaak bij de mediaconsument, voor wie al die verhalen over gloriërende dan wel gesloopte helden niks meer zijn dan lollig vertier. Op het open riool van Twitter was deze week live te volgen hoe het gepeupel het nieuwste slachtoffer gretig aan stukken scheurde.


De val van Bram Moszkowicz is de schuld van Bram Moszkowicz, de schuld van de media en de schuld van de mens; ze is de schuld van iedereen. Maar Bram Moszkowicz is begonnen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden