Schuld China naar recordhoogte

De Chinese overheid blijft maar investeren om de economische groei op peil te houden. Het gevolg is dat de staatsschuld het land boven het hoofd dreigt te groeien.

AMSTERDAM - De overheidsschuld van China is gestegen tot meer dan 250 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Oorzaak is de enorme kredietverlening die tot doel heeft de economie van het land aan te zwengelen. De groei is teruggezakt tot 7 procent. In westerse ogen is dat zeer fors, maar in China leidt dat tot ontevredenheid. Het land is gewend aan een groei van 10 procent of meer. In 2007 bedroeg de groei op jaarbasis nog 14,3 procent.


Dit blijkt uit cijfers van de Amerikaanse bank Standard Chartered. In 2008 was de totale schuld - de staatsschuld plus de schuld van lokale overheden - nog 147 procent van het bbp, aldus de bank. De bank noemt de snelle groei van de schuld een veel groter gevaar dan de omvang. 'Juist de toename in een dergelijke korte tijd heeft in andere economieën vaak geleid tot een financiële ineenstorting.'


De wijze waarop Standard Chartered de vele schulden heeft opgeteld is niet helemaal duidelijk. Economen en analisten van andere banken zeggen dat de algemene trend niet ter discussie staat. 'China heeft een veel grotere schuld dan bijna alle andere opkomende landen, te vergelijken met westerse industrielanden als de VS en Groot-Brittannië', aldus Stephen Green, een van de opstellers van het rapport. De totale schuld van de VS is volgens de cijfers van Standard Chartered 260 procent van het bbp, die van Groot-Brittannië 277 procent en die van Japan 415 procent.


De Chinese regering erkent dat er een probleem is. Zij heeft al gezegd dat de langzame groei gecombineerd met de grotere afhankelijkheid van krediet op den duur onhoudbaar zal zijn en leidt tot een verkeerde allocatie van kapitaal. Dat is in heel China merkbaar. In zogenoemde 'spooksteden' staan complete winkelcentra en appartementsgebouwen leeg. Daarnaast is er een grote overcapaciteit in de productie van bouwmaterialen als staal en cement en ook zonnecellen. Deze trend lijkt moeilijk te keren. Begin dit jaar was de schuldratio 234 procent. Vijf maanden later was die opgelopen tot 251 procent. De Chinese overheid durft de kredietverlening niet terug te draaien uit angst voor een harde val van de economische groei. Na enkele maanden van daling groeide de kredietverlening in juni weer met 1,96 biljoen renminbi (300 miljard euro). 'De kredietgroei overtreft de groei van de productie. Op den duur is dat niet vol te houden', zegt Green.


De rente is in China gemiddeld 7 procent. Dit betekent dat Chinese bedrijven die geld hebben geleend de omzet flinks moeten zien groeien om hun winst in stand te houden en niet nog meer geld te moeten lenen. Dat wordt moeilijker als de economische groei daalt tot 7 procent.


Gelukkig wordt de kredietverlening met binnenlandse besparingen gefinancierd. De buitenlandse financiering van de schuld stijgt snel, maar is niet meer dan 10 procent van de totale schuld. De deviezenreserve is drie keer zo groot. Niettemin vergeleek een van de economen het land deze week met een persoon die een flink overgewicht heeft maar weigert een gezonder dieet te volgen. 'In plaats van te hervormen probeert China de groei hoog te houden door goedkoop geld in de economie te pompen.'


In een boek over het staatskapitalisme van China stelt auteur Joe Zhang vast dat de hoeveelheid geld in het land nu 61 procent hoger is dan die van de VS, terwijl het bbp van China nog niet de helft van die van de VS is. Het gevolg is een enorme vastgoedzeepbel. Wen Jiabao, een voormalig premier van China, noemde de economie van het land eerder al 'instabiel, onevenwichtig, ongecoördineerd en onhoudbaar'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden