Schuilkerk wacht op verzekeringsgeld voor herstelwerkzaamheden

Soms is er een brand nodig om een bijzonder gebouw de aandacht te geven dat het verdient. November 1990 werd een gebouw van de rooms-katholieke kerk in Diemen in de as gelegd....

Van onze verslaggever

Marc van den Broek

DIEMEN

Ruim vijf jaar hebben regen en wind vrij spel gehad in de bouwval. J. Haag van de Stichting Monument Schuilkerk De Hoop laat zien wat er over is. De stichting is een campagne begonnen om de schuilkerk te herstellen en werft daarvoor fondsen.

De brandlucht is na al die jaren verdwenen, maar het weer sloopt rustig door. 'Ik ga voor', zegt Haag. 'Ik weet waar ik veilig kan lopen.' Een dekzijl in het dak beschermt enige resten van beelden. 'Ik weet van een synagoge in Middelburg die er erger aan toe was', zegt Haag. 'Die hebben ze weten te herstellen. Dus hier kan het ook.'

De Hoop is gebouwd in 1787 toen de gereformeerden de baas waren in Holland. Katholieken werden gedoogd, mits ze hun geloof in onopvallende gebouwen beleden. 'Verboden was het niet', zegt Haag. 'Het beeld dat de katholieken op geheime plekken bijeen kwamen, is geromantiseerd. Iedereen in Diemen wist waar de kerk was.'

De schuilkerk is een van de weinige die er nog zijn in Noord-Holland. Onze Lieve Heer op Zolder is een bekend voorbeeld in de Amsterdamse binnenstad. Op het platteland zijn de meeste schuilkerken verdwenen.

De parochie St Petrus' Banden had niet genoeg geld om De Hoop na de brand te herstellen. Eenvoudige restauratie kost een miljoen en De Hoop was bij Donatus, die alle kerkgebouwen verzekert, voor slechts drie ton verzekerd.

De stichting kreeg De Hoop op de monumentenlijst. Het is dan moeilijker te slopen. Daarna is een plan opgesteld voor een ontvangstruimte: een koffiekamer voor na een begrafenis, expositie- en discussieruimte en gelegenheid voor partijen. De Amsterdamse Maatschappij tot Stadsherstel doet de restauratie en exploiteert het gebouw.

De verbouwing kost 1,8 miljoen en daarvan is 1,5 miljoen binnen. 'De gemeente Diemen doet mee met zes ton.' Andere bronnen zijn een gunstige lening van zes ton en drie ton van fondsen. Het overige komt van giften en acties.

Het gat is nog drie ton, het bedrag waarvoor de kerk was verzekerd. Dus richtte Haag en de zijnen de pijlen naar Donatus.

Maar er lijken problemen te rijzen. Formeel kan de stichting geen geld opeisen, ze is immers geen partij in de verzekering. Bovendien is aan de toekenning van bedrag een periode gebonden. Donatus heeft zich soepel opgesteld en heeft die periode al twee keer verlengd. De laatste termijn liep af in november 1995, net toen de financiering rond kwam. Vandaar dat Haag op clementie hoopt.

Donatus-directeur Van Zutphen voelt daar niet zo veel meer voor. 'We hebben twee keer uitstel verleend en nu vraagt een stichting die niet de verzekeringsnemer is het geld uit te keren. Ik denk dat het boek is gesloten, maar als het bestuur daar anders over denkt, heb ik daar vrede mee.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden