Schuilen voor kogels in Thawra

De shi'itische wijk Thawra is de armste en gevaarlijkste wijk van Bagdad. Lokale leiders proberen liefst zonder de Amerikanen orde op zaken te stellen....

Sjeik Sajhud was net gekroond tot een van de nieuwe loco-burgemeesters van Thawra, een wijk van zo'n anderhalf miljoen mensen, vrijwel allemaal shi'itische moslims. Enkele honderden buurtbewoners hebben zich voor de gelegenheid verzameld. 'Niet Saddam, niet Amerika maar islam', scanderen ze. Ze voeren zwarte vaandels mee en portretten van Ali, de schoonzoon van Mohammed.

'Religieuze leiders, stamhoofden en prominente inwoners hebben samen besloten om een nieuw bestuur op te zetten', kondigt de sjeik net aan voordat het schieten begint. Blijkbaar is niet iedereen gecharmeerd van de nieuwe orde.

Er zijn genoeg verdachten; de plunderaars zijn nog lang niet klaar met de stad en genieten van de macht die een kalasjnikov-machingeweer ze geeft. Ook de harde kern van de Ba'ath-partij van de verdreven dictator Saddam Hussein ziet de verandering met lede ogen aan.

Zodra de eerste schoten klinken probeert de menigte weg te komen. Het kan alleen in de richting van het buurtgebouw waar de sjeiks tegen het glas van de ingang worden platgedrukt. Dan laat iedereen zich op de grond vallen. Zelf lig ik onder zeker twee lagen mensen, een beetje benauwd maar het voelt veiliger dan bovenop.

Na een halve minuut verwarring komen de bewakers van de sjeiks in actie maar het resulterende vuurgevecht vergroot de paniek alleen nog maar meer. Middenin de panische vluchtangst maken zeker twee bewakers zich nog zorgen om de westerse gast.

Eén zwaait met zijn pistool en roept: 'Niet bang zijn, we beschermen je'. Ik voel me alleen maar onveiliger met een wapen in de buurt. Dan sneuvelt een van de ramen van de gevel, grote glasscherven tuimelen neer en iedereen rent het gebouw in. Na een paar minuten is de kust veilig. De bewakers hebben de aanvallers verdreven en een van hen te pakken gekregen.

De man gilt in doodsangst terwijl de menigte hem bewerkt met ijzeren staven, stokken en een autokrik met gemeen scherpe randjes. Dan wordt de dader, nu een rauwe homp rood vlees, naar de sjeiks gesleurd die hem beginnen te ondervragen.

Het is niet meteen duidelijk wat achter de actie zit. 'Misschien wilde iemand een rekening vereffenen', speculeert een man. 'Nee het was politiek', weet een ander zeker.

Het gonst van de complottheorieën in Thawra. 'De coalitie betaalt infiltranten enorme bedragen om ons onder de duim te houden', zegt Abu Nour, de andere loco-burgemeester en een van de initiatiefnemers van de poging om een nieuw bestuur in de wijk op te zetten. Hij is fel anti-Amerikaans, misschien nog wel meer dan anti-Saddam Hussein.

De sjeiks weten dat de shi'ieten in Thawra gewantrouwd worden door de Amerikanen. Die menen dat ze een te nauwe band onderhouden met het naburige shi'itische Iran waar Amerika nog altijd de grote Satan is.

'Wij gehoorzamen geen enkele buitenlandse macht', beweert Sjeik Rasul Al Gharawi van de Hadj Razak moskee naast het buurthuis. 'Shi'ieten, soennieten, Koerden en Arabieren: samen moeten we Irak opbouwen.' De shi'ieten weten dat ze de meerderheid vormen in Irak.

Een van de dingen die de sjeiks gezamenlijk al proberen aan te pakken is het plunderen en de wanorde in de wijk. Vanuit Najaf, de shi'itische heilige plaats, is een fatwa uitgegaan dat het plunderen moet stoppen.

De moskeeën in Thawra hebben ook eigen wegversperringen opgezet om geplunderde goederen te onderscheppen en na ieder gebed worden de mensen over luidsprekers opgeroepen om de geroofde waar in te leveren.

Elders in Bagdad wordt met veel wantrouwen naar de shi'ieten in Thawra gekeken. 'Al het geroofde spul gaat naar Thawra toe, daar zitten de boeven', zegt een man. Een ander is politieker: 'Die shi'ieten denken nu dat ze het voor het zeggen krijgen, nou wacht maar af.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden