Schubert op gitaar

Waar dacht Franz Schubert aan, toen hij met syfilis in het ziekenhuis lag, en aan zijn liedcyclus Die schöne Müllerin werkte?...

Door Roland de Beer

Veel Schubertliederen werden ooit uitgegeven met gitaarbegeleiding – altijd door anderen dan Schubert in elkaar geknutseld.

Schubert schijnt zelf goed gitaar hebben gespeeld. Hij eerde als 16-jarige ooit zijn vader met een lied voor drie stemmen en gitaar, een 'Lang lebe unser Vater Franz', dat hij vermoedelijk met drie zingende broers aan Vati ten gehore bracht. Het is de enige gitaarpartij die bewijsbaar uit Schuberts pen is gevloeid.

Toen Schubert zijn geniale Müllerin-liederen klaar had – 'in Musik gesetzt mit Klavierbegleitung' – beloofde de uitgever in een advertentie dat er ook een versie met gitaar zou verschijnen. Sommige nummers hebben inderdaad een uitgesproken 'gitaristische' inslag – zoals Der Neugierige, de Morgengruss, Mit dem Grünen Lautenbande en andere tokkelgenieke voorbeelden.

Logisch, vinden Franssen en Steenbergen, want op bed zal Schubert een gitaar bij de hand hebben gehad, en geen piano. Dat hij er twee bij de hand had, is minder waarschijnlijk, maar frappant genoeg blijken typisch 'pianistische' Müllerin-liederen het met twee gitaren uitstekend te doen.

Zeker in de sonore bewerking van Olga Franssen, die zelf een 'kwintbasgitaar' bespeelt (die vijf tonen lager reikt dan een gewone gitaar). Ze etaleert raffinement in de vliedende baslijnen van nummers als Wohin en Eifersucht und Stolz, en wedijvert met Steenbergen in rapheid en goede smaak. De timing is knap. Het lijkt of er één instrument aan de gang is; zelfs of Koningsberger daar eigenhandig op speelt, zo soepel schikt de stem zich naar de snaren en andersom.

Als cadeautje bij deze fraaie proeve van liedkunst voegen Franssen en Steenbergen een ontwapenende bewerking toe van Schuberts Sonate voor arpeggione en piano. De arpeggione, een kruising tussen de cello en de gitaar die in de jaren 1820 kort in de mode was, reïncarneert even fraai in twee gitaren als in een cello plus piano.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden