Opinie

'Schril en beetje treurig: het foei tegen Nederland vanuit Straatsburg'

Het Europees parlement fileerde deze week premier Rutte om zijn stilzwijgen over de Polenmeldpunt van de PVV. Helaas praat het parlement vooral tegen zichzelf, constateert Martin Sommer. 'Zo gaat het elke maand.'

Premier Rutte Beeld ANP
Premier RutteBeeld ANP

Terwijl wij journalisten in Den Haag naar het hek van het Catshuis staarden waarachter de bezuinigingen worden bekokstoofd, speelde de actie zich deze week af in Straatsburg. Het Europees parlement debatteerde en nam donderdag een boze motie aan waarin premier Rutte 'krachtig' werd opgeroepen afstand te nemen van de PVV-meldsite die 'een affront is voor Europese waarden en beginselen'.

Zoals je de debatten in de Kamer op het internet kunt volgen, kan dat ook in Straatsburg. Ik heb gefascineerd gekeken, naar een Italiaanse en daarna een Griekse voorzitter die de zaal in het Italiaans en daarna in het Grieks toespraken.

Koptelefoon
Dan was het de beurt aan de afgevaardigden zelf, iedere politicus in zijn landstaal, koptelefoon op en weer af. Het was schitterend en een Europees feest, voor de tolkenbranche en voor de democratie, echt nieuw Babylon in aanbouw. En tegelijk een bizarre vertoning en zonder gebruiksaanwijzing onnavolgbaar.

Ook hier in Den Haag zijn de politieke gangen wel eens ondoorgrondelijk. Maar er is altijd een regering die steunt op een Kamermeerderheid (ook bij een gedoogkabinet). De rest is tegen en heet oppositie. Dat is de regel waarvan verder alles is afgeleid.

Zo niet in Straatsburg. Geen regering, geen oppositie. Er is alleen het Europarlement dat zichzelf en de wereld toespreekt. De ene na de andere fractievoorzitter kwam met een veroordeling van Rutte, die bij verstek werd gefileerd. De liberale aanvoerder Verhofstadt eiste dat Rutte zich zou verantwoorden.

Goeiigheid
Ja, zo zou dat in een normaal parlement inderdaad gaan. Maar Rutte verantwoordt zich voor de Tweede Kamer en net als in het strafrecht geldt ne bis in idem- je hoeft niet tweemaal met je kop op het hakblok. Rutte kan doodkalm wegblijven uit Straatsburg. Hij heeft al een gesprek gevoerd met europarlementsvoorzitter Schulz en ook dat was pure goeiigheid.

Wie wel verscheen, was eurocommissaris Viviane Reding van Justitie, met een tekst die even geharnast was als haar kapsel. Mevrouw Reding schaarde zich aan de zijde van het parlement, wat ook weer raar was. Van Lagerhuis tot Assemblée Nationale of Bondsdag wordt er gestreden om standpunten. Niet in Straatsburg. Omdat er geen relatie is tussen parlement en regering, ontbreekt ook de verhouding tussen links en rechts.

Referaatjes
In de zaal houdt iedereen zijn referaatje. Wie er iets tegenin wil brengen, steekt een blauwe kaart de lucht in. En verkondigt zijn standpunt, ook in de vrije ruimte. Er is geen samenhang en geen fractiediscipline, omdat er geen machtsvorming is. Verhofstadt wond zich op namens de liberalen. Maar niet namens Hans van Baalen (VVD) die tegen de resolutie stemde.

Dit is een parlement dat naar consensus streeft, legde Sophie in 't Veld (D66) uit in dagblad Sp!ts. Inderdaad, Rutte werd gekapitteld door een coalitie van horizontale communisten tot en met conservatieven. Denk niet dat dit monsterverbond alleen is gesmeed tegen de PVV-website. Zo gaat het elke maand.

Bij gebrek aan de gebruikelijke strijd voor een gewone meerderheid streeft men in het Europarlement naar een maximale meerderheid. Het idee is dat het Europarlement met zijn allen uitspraken doet in het belang van Europa - een enkele treurige euroscepticus daargelaten.
Het betekent in de praktijk dat het Europarlement functioneert als een goedbetaalde lobbyclub voor de Europese gedachte.

Selfkicken
Inderdaad liep de anti-meldpuntresolutie uit op een algemeen foei tegen Nederland. Ook het Nederlandse verzet tegen toelating van Roemenië en Bulgarije tot Schengen werd veroordeeld. Daarbovenop werd bij decreet vastgesteld dat werknemers uit Oost-Europa géén problemen op de arbeidsmarkt veroorzaken. En tot slot kreeg Nederland op zijn kop omdat 'de steun voor de Europese integratie de laatste jaren aanzienlijk is afgenomen'. De steun moet dus weer toenemen, vindt het parlement.

Dat kun je geen motie noemen, dat is selfkicken in Straatsburg. De Europese formule luidt ever closer union. Daarop neemt het Europarlement al decennia een voorschot. Maar die close union komt er vermoedelijk niet omdat de regeringsleiders allang hebben afgesproken dat Europa geen federatie wordt. Dat maakt de vertoning schril en ook een beetje treurig.

Politiek gaat over macht en dus zou Stalin zeggen: hoeveel divisies heeft Verhofstadt als hij roept dat 'het stilzwijgen van het Catshuis onaanvaardbaar is!' Ik vind het stilzwijgen van het Catshuis ook onaanvaardbaar. Maar dan heb ik het over de komende bezuinigingen en spreek ik namens de kleumende pers daar aan het Catshuishek.

Martin Sommer is politiek redacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden