Nieuws

Schrappen naam Tata Steel uit rapport over kanker was terecht, maar wel ‘onhandig’

De naam Tata Steel is terecht geschrapt uit het GGD-rapport over kankergevallen in de regio rondom de staalfabrikant. Dat concludeert een onafhankelijk onderzoeker, die op verzoek van de Veiligheidsregio Kennemerland de totstandkoming van het omstreden rapport onderzocht.

Wijk aan Zee met de staalfabriek van Tata Steel op de achtergrond. Beeld ANP
Wijk aan Zee met de staalfabriek van Tata Steel op de achtergrond.Beeld ANP

Volgens onderzoeker en voormalig ombudsman van Den Haag Peter Heskes was het onderzoek gericht op de vraag hoeveel kanker voorkomt in de regio, en niet op de oorzaak daarvan. Daarom, stelt hij, werd de naam van Tata Steel terecht uit het rapport geschrapt. In het rapport werden ook risicofactoren benoemd, maar er kan niet onomstotelijk worden bewezen dat Tata Steel verantwoordelijk is voor concrete kankergevallen, aldus Heskes. ‘Juridische aansprakelijkheid moet derhalve voorkomen worden.’

Het rapport van de GGD kwam vorig jaar zomer uit en veroorzaakte een hoop achterdocht en twijfel bij de omwonenden. In het rapport stond onder meer dat longkanker veel vaker voorkomt in de omgeving van staalfabrikant Tata Steel dan in de rest van Nederland. Tot ongeloof van de omwonenden werd Tata Steel als grootste vervuiler van de hele regio echter nergens genoemd in het rapport. Wel werd het rookgedrag in de omgeving aangewezen als mogelijke oorzaak, en ook de luchtverontreiniging. ‘Het is bekend dat de luchtverontreiniging in de woon- en leefomgeving in de IJmond door onder meer fijnstof hoger was dan gemiddeld in Nederland.’

Onhandige formulering

Ook hier werd de staalfabrikant niet genoemd, maar heette het ‘de aanwezigheid van de basismetaalindustrie in dit gebied’. Deze wijziging – ‘van Tata Steel-terrein naar basismetaalindustrieterrein’ – noemt Heskes onhandig. ‘Omdat het niet meer aansluit bij de publieke beleving en de indruk kan wekken dat er iets verbergen valt, ook al betekent het hetzelfde.’ Heskes concludeert dat het rapport op integere wijze tot stand is gekomen.

De onrust na het verschijnen van het rapport werd nog eens versterkt toen het Noordhollands Dagblad begin juli onthulde dat de naam van Tata Steel was geschrapt op uitdrukkelijk verzoek van de directeur van de GGD Kennemerland. Het woord Tata mag niet worden gebruikt, zo droeg de directeur zijn medewerkers op, bleek uit Wob-stukken.

Daaruit bleek ook dat medewerkers van de staalfabrikant begin 2020 bij de GGD al veelvuldig zaten te hengelen naar de inhoud van het rapport. Uiteindelijk kreeg Tata Steel het rapport een dag voor publicatie. Volgens onderzoeker Heskes was er echter geen sprake van beïnvloeding door bedrijven, organisaties of bestuurders.

Toch snapt hij de kritiek op het rapport wel, schrijft hij. ‘De zorg neemt toe bij een concrete aantasting van de gezondheidsbeleving – zoals de grafietregens – en de indruk dat de overheid en de bedrijven op het Tata Steel-terrein te weinig doen om de gezondheidsrisico’s te verminderen. De regulerende en handhavende taak ligt bij de overheid en als die niet goed wordt ingevuld, dan verliest men het vertrouwen in de overheid. Zoals een omwonende dat beschreef: ‘Praten – praten – praten en ondertussen worden mensen ziek.’’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden