Schouder is beter af zonder polssteun

Computergebruikers die last hebben van rsi kunnen kiezen uit een groot aantal pols- en armsteunen. Maar voor de schouders en nek is werken zonder hulpmiddel beter dan met polsondersteuning....

STRAMME vingers, pijnlijke polsen, een lamme arm of een stijve nek; het zijn veelvuldig voorkomende klachten van beeldschermwerkers. Reclamefolders van talloze ergonomische hulpmiddelen pretenderen de remedie te bieden voor dreigende RSI - repetitive strain injury - de verzamelnaam voor dergelijke aandoeningen aan spieren en pezen.

Maar helpen die hulpmiddelen eigenlijk wel? Vier hulpmiddelen die volgens de leveranciers veelvuldig over de toonbank gaan, werden getoetst op hun effectiviteit. Dat gebeurde door studenten en medewerkers van het adviesbureau ERGOcare van de Faculteit der Bewegingswetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Twee van de onderzochte hulpmiddelen zijn ontworpen om de polsen steun te geven. De Toptec is een langwerpig plankje dat aan het bureaublad moet worden geklemd en in hoogte verstelbaar is. De TC 100/210 is een mat met een verhoogd kussen dat voor het toetsenbord en de muis moet worden gelegd.

Daarnaast werden twee armondersteuningen onder de loep genomen, de Ergoarm en de Ergorest. Ze bestaan beide uit twee beweegbare steunen waar de onderarmen op kunnen rusten.

'Om een oordeel te kunnen geven over de verschillende ondersteuningen hebben we ze laten uitproberen door tien proefpersonen zonder rsi-klachten', zegt Paul Kuijer, ergonoom bij ERGOcare. 'Ze typten een tekst over en maakten met de muis een puzzel. Beide opdrachten duurden elf minuten. Na de test beoordeelden ze elk hulpmiddel en gaven ze aan hoe comfortabel ze het hulpmiddel ervaarden voor hun schouders, onderarmen, polsen en handen.

'De beoordeling van de vier hulpmiddelen bleek niet te verschillen', zegt Kuijer. 'De proefpersonen geven geen duidelijke voorkeur aan.'

Naast deze subjectieve beoordeling door gebruikers, werd door elektromyografie (EMG) de belasting van de monnikskapspier in de schouder en nek gemeten. Zonder hulpmiddelen of steun van het bureaublad moeten de nek- en schouderspieren tijdens computerwerk circa 5 procent van het lichaamsgewicht dragen, ofwel 3 tot 4 kilo, het gewicht van arm en schouder.

'Dan blijkt opvallend genoeg dat de Toptec meer kwaad dan goed doet', zegt Kuijer, 'en blijken er juist wél grote verschillen tussen de vier hulpmiddelen vast te stellen.'

De EMG-meting doet het voordeel uitvallen in de richting van de armsteunen: de Ergoarm ontlast de schouderspieren het beste, als tweede komt de Ergorest uit de bus. De Toptec-polssteun werkt averechts, zowel bij type- als muiswerk. Kuijer: 'Je schouders zijn beter af zónder die polssteunen.'

Dat is misschien wel de belangrijkste conclusie van het onderzoek, vindt Kuijer. 'Als gebruiker probeer je zo'n hulpmiddel even uit en dan denk je al gauw dat het wel zal helpen. Arbo-adviseurs moeten daarom oppassen dat ze niet blind varen op het oordeel van de gebruiker.'

Bart Dirks

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.