Schotten stemmen tegen, Verenigd Koninkrijk gered

Het Verenigd Koninkrijk is gered. Bij het referendum over onafhankelijkheid heeft 55 procent van de Schotten aangegeven de 307 jaar oude Unie met Engeland te willen handhaven. In de grootste stad van Schotland, Glasgow, was wel een meerderheid te vinden voor een eigen staat. Hoofdstad Edinburgh daarentegen, het financiële hart, stemde overtuigend tegen. De opkomst, ruim 84 procent, was hoog, maar uiteindelijk toch lager dan verwacht.

Schotse aanhangers van een Verenigd Koninkrijk met Schotland vieren feestBeeld afp

In Edinburgh zei Eerste Minister Alex Salmond, die voor de televisie in zijn huis heeft doorgebracht, dat er een 'politieke generatie' is ontstaan dankzij het referendum. Tevens hield hij een pleidooi voor eenheid in het land na een felle, splijtende campagne. Een uur later zei David Cameron in Downing Street blij te zijn dat er een duidelijke meerderheid is ontstaan. De premier pleitte om samen te werken teneinde het Verenigd Koninkrijk te repareren.

De financiële markten hadden tijdens de nachtelijke uren reeds gereageerd: het pond steeg tegenover de dollar. Later vandaag zal de koningin pleiten voor het bijleggen van alle constitutionele geschillen.

Reeds vroeg in de nacht zag het er slecht uit voor het Yes-kamp toen Clackmannanshire tegen onafhankelijkheid stemde. Dit district werd gezien als een graadmeter. Beetje bij beetje werd de Schotse kaart rood gekleurd, de kleur van het Nee-kamp. In Dumfries, een welvarende streek in het zuidwesten, was zelfs 70 procent tegen een eigen staat. Ook inwoners van The Borders en eilandengroep Orkney bleken niets te zien in een breuk.

Jim Murphy van de Britse Labour Party drinkt op de uitslag van het referendum.Beeld afp
Beeld ap

Oplevingen
Het Ja-kamp kende enkele oplevingen. Zoals verwacht stemde 'Yes City' Dundee voor onafhankelijkheid, maar de opkomst was 'slechts' 78 procent. De troostprijs voor de nationalisten was Glasgow. Zoals verwacht hebben vooral teleurgestelde Labour-supporters 'Ja' gestemd, terwijl de conservatieve middenklasse haar voorkeur uitte voor de status quo. Onder de Nee-stemmers bevonden zich relatief veel ouderen en vrouwen.

De uitslag betekent niet dat alles hetzelfde blijft. In paniek na een schokkende opiniepeiling, twee weken geleden, hebben politici in Westminster verregaande beloften gedaan aan de Schotse nationalisten. Zo moet het Schotse parlement nog meer bevoegdheden krijgen, terwijl de subsidiekraan open zal blijven staan.

Beeld ap
Beeld ap

Beloften
Om die reden zal de aandacht komende tijd uitgaan naar Londen, waar het Britse parlement nog moet instemmen met verdere devolutie. Met name binnen de Conservatieve Partij heerst onvrede over de vluchtige beloften van Cameron. Wanneer de Schotten inderdaad meer zelfstandigheid krijgen, zal er een roep klinken om de vorming van een Engels parlement. Ondanks het Nee heeft Salmond een sterke hand, aangezien meer dan anderhalf miljoen Schotten voor een eigen staat zijn.

Eerder tijdens de campagne heeft de 59-jarige Salmond gezegd dat een Nee in wezen een 'uitgesteld Ja' is, ervan overtuigd dat de vorming van een eigen staat een natuurlijke gang van zaken is. Mogelijk krijgt de volgende generatie weer een referendum. Het is echter de vraag hoeveel olie er tegen die tijd nog in de Noordzee aanwezig is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden