'Schoten duurden misschien wel een liedje lang'

Drie uur lang duurde de schietpartij annex gijzeling in Club Pulse in Orlando, in gang gezet door Omar Mir Seddiqui Mateen. Details ontbreken nog, maar hier een eerste overzicht van de helse gebeurtenis die zeker 50 mensen het leven kostte.

Beeld reuters

02.00 uur

In de homoclub Pulse schalt zaterdagnacht feestelijke latinmuziek uit de luidsprekers als het tijd is voor de laatste ronde. De club in het hart van Orlando koestert het imago van 'niet zomaar een homobar' - hier wordt het leven gevierd. Twaalf jaar geleden is The Pulse opgericht door Barbara Poma en enkele vrienden om de geest van haar broer te laten voortleven, nadat hij was bezweken aan aids. Wie Pulse bezoekt, betreedt volgens de eigenaars 'een wereld van plezier en verbeelding'.

Buiten rijdt Omar Mir Seddiqui Mateen zijn auto het parkeerterrein op. Binnen hebben meer dan driehonderd bezoekers zich verspreid over de dansvloer, de bar en de buitenruimte.

Het uitgaansleven van Orlando heeft in het weekend de draad moeiteloos opgepakt, nadat vrijdag even verderop een gestoorde fan in het Plaza Theater de populaire Voice-zangeres Christina Grimmie had doodgeschoten toen zij handtekeningen stond uit te delen.

De 29-jarige Mateen belt 911 met de boodschap: ik zweer trouw aan Abu Bakr al-Baghdadi en zijn Islamitische Staat. Hij stapt uit en pakt een half-automatische AR-15, een Glock-pistool en een lading munitie uit de wagen. Hij is goed voorbereid.

De Glock kocht hij ergens in de afgelopen twee weken bij een wapenhandel in St. Lucie County, vlak bij zijn woonplaats Fort Pierce. De AR-15, een eenvoudige variant van de M-16 mitrailleur en is ook legaal te koop in Florida - de staat waarin Orlando faam heeft als de thuishaven van DisneyWorld.

02.02 uur

Meteen bij de deur van Pulse opent Mateen het vuur. Onder de beveiligers van de club is een politieagent, die buiten dienst wat bijverdient. Hij aarzelt niet en schiet terug. Zo ontstaat een vuurgevecht en de beveiliger weet Mateen even terug te dringen naar buiten.

Aan de overkant van Esther Street. komt José Torres aan voor zijn nachtdienst bij de Dunkin Donuts. Torres: 'Het was iets wat ik nog nooit had gehoord. Ik ben de zaak in gerend, terwijl aan de overkant mensen huilend en schreeuwend naar buiten kwamen.' Hij belt het alarmnummer 911.

Wat er rond het eerste vuurgevecht bij Pulse precies gebeurt, is nog onduidelijk, zoals veel momenten uit de drie uur durende schietpartij en gijzeling nog moeten worden opgehelderd. Maar even later staat Mateen toch binnen in de club en begint het bloedbad. Bezoeker Christopher Hansen staat bij de bar iets te drinken als hij ineens 'mensen ziet vallen'. Onophoudelijk klinken schoten. 'Gewoon een en dan nog een en dan nog een. Het kan wel een heel liedje hebben geduurd.' Drie dj's zijn aan het draaien - naast latin klinkt er binnen ook hiphop. Ray Rivera is de dj die op de binnenplaats draait. Reggae is zijn stiel. Rivera: 'Ik hoorde schoten, dus ik draaide het volume wat zachter om het beter te kunnen horen en er zeker van te zijn dat het geen vuurwerk was. Ik hoorde wel veertig schoten uit het hoofdgedeelte van de club. Door een zijdeur ben ik weggevlucht.'

Brand White is aan het dansen als het begint. 'Plotseling kwam het op, als een aanrollende donder. Toen werd alles zwart.' Een kogel raakt zijn schouder.

De bezoekers stuiven uiteen, op zoek naar een goed heenkomen. Kenneth Melendez dacht eerst dat de schoten 'bij de muziek hoorden'. Maar toen hij de arm van een andere bezoeker zag bloeden, zette hij het op een rennen. Het scheidingswandje tussen de club en het backstagegedeelte, waar alleen personeel mag komen, wordt door een beveiliger geopend en zo kunnen bezoekers via de achterkant het pand verlaten.

Zeker vijftien andere bezoekers sluiten zich op in de toiletten. Zo ontwikkelt de schietpartij zich tot een gijzeling. Het dwingt de politie tot voorzichtigheid. Eerst verzamelt de politiechef een enorme hoeveelheid manschappen en hulpdiensten, voor hij nieuwe stappen onderneemt.

Beeld de Volkskrant

03.00 uur

Op de Facebookpagina van Pulse verschijnt een bericht: 'Verlaat Pulse en blijf rennen.' Bezoekers bellen en sms'en met de politie en familieleden met noodkreten. Langzaam ontstaat zo een beeld van wat zich binnen afspeelt.

Veelal gewonde bezoekers slagen er in de club beetje bij beetje te verlaten. Ambulances rijden af en aan, maar het zijn er nog te weinig. Agenten leggen gewonden in de achterbak van pick-uptrucks om hen weg te brengen. Het regionaal medisch centrum van Orlando is drie blokken verderop gelegen. Het besluit op de doorgaans drukke uitgaansavond geen andere patiënten meer aan te nemen, om de toestroom van gewonden uit Pulse aan te kunnen. Zes traumachirurgen worden opgetrommeld, terwijl dokters burgers oproepen bloed te doneren.

05.00 uur

In het toilet zitten nog altijd bezoekers in het nauw en ook hebben zich elders bezoekers verborgen in een kleedkamer. De politie besluit Mateen af te leiden met twee explosies. Met behulp van een gepantserde auto verschaffen zich negen leden van een antiterreureenheid toegang tot Pulse. Ze raken in een vuurgevecht met Mateen. Hij raakt een van de agenten tegen het hoofd, maar die loopt alleen een wond aan zijn oog op, dankzij de helm die hij draagt.

Uiteindelijk schieten de agenten Omar Mir Seddiqui Mateen dood.

Langzaam doorzoekt de politie de ruimten van Pulse. Uit angst voor explosieven gaat dat stap voor stap - ze vinden niets. Het duurt zodoende wel uren voordat duidelijk is dat Mateen vijftig bezoekers heeft vermoord. Nog eens 53 anderen heeft hij verwond. Mateen heeft kortom ruwweg eenderde van de bezoekers met zijn kogels geraakt.

'De blik in de ogen van onze agenten vertelde het hele verhaal', zegt John Mina, de politiebaas van Orlando later op een persconferentie. 'Je zag dat ze allemaal ontdaan waren van de gebeurtenis, van wat ze hadden gezien.'

De Verenigde Staten ontwaken met de dodelijkste schietpartij uit hun geschiedenis - een aanslag waarvan de gevolgen nog moeilijk te overzien zijn.

De homobeweging in Florida trekt al snel een eerste conclusie. 'Homoclubs hebben een belangrijke plaats in de geschiedenis van de gemeenschap van homo's, lesbiennes en transgenders. Ze waren vaak de enige veilige plek om samen te komen en deze afgrijselijke daad raakt ons gevoel van veiligheid direct. We wachten de details van de gebeurtenissen af met tranen van verdriet en woede.'

Beeld ap

Reconstructie op basis van berichtgeving van Reuters, AP, The New York Times, CNN, Orlando Sentinel, Miami Herald.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden