‘Schoonheid is een keuze’

Robert Schoemacher (49) heeft de cosmetische chirurgie in Nederland een gezicht gegeven. Een strak gelift en rimpelvrij gezicht. Begin februari speelt zijn kliniek opnieuw een rol in een televisieprogramma....

Hoe kunnen wij onbeperkt houdbaar blijven?

(lacht overdreven hard) ‘Niet. Je kunt strak je kist in, dat wel. Onze maximumgrens voor een facelift is 75 jaar. Mijn oma, een hele kokette dame, was 95 en toen zei ze: joh, kun je niet nog even wat bij me inspuiten? Doe normaal! Dat doen we dus niet.’

Een gelifte kop past niet bij zo’n oud lichaam?

‘Dat hangt ervan af. Als jij je lichaam goed onderhouden hebt, kun je als 75-jarige best het lichaam van een 50-jarige hebben. Aan je gezicht kun je niets doen, die huid verslapt. Maar het zijn echt uitzonderingen, operaties op die leeftijd.’

Wat doet u om onbeperkt houdbaar te blijven?

‘Onbeperkt, dat kan dus niet. Maar ik let op mijn voeding, ik gebruik voedingssupplementen, ik sport en probeer me goed te voelen.’

Slikt u echt vijftig pillen per dag?

‘Dat ligt er een beetje aan. Meestal twintig, maar als ik erg vermoeid ben neem ik wat extra pillen. Goed eten alleen is niet voldoende, ik wil graag over de 100 worden.’

Heeft u Beperkt Houdbaar, de documentaire van Sunny Bergman, gezien?

‘Nog niet. Ik heb wel dat verhaal gehoord dat ze op de bank ligt bij die Amerikaanse plastisch chirurg en dat hij zegt: daar klopt helemaal niets van. Dat vind ik vreselijk, omdat je iemand iets aanpraat. Als iemand nou zelf zegt: ik vind mijn schaamlippen iets te groot, dan kun je daarover praten en als die wens reëel is er iets aan doen.’

Wanneer is die wens reëel?

‘Het gaat vooral om de binnenste schaamlippen. Daar kan je fysiek last van hebben, bij het sporten of fietsen. Maar er is ook een cosmetisch aspect: vind je het mooi als de binnenste uitsteken? Wij doen ongeveer honderd schaamlipcorrecties per jaar. De laatste jaren is er meer vraag naar. Dat komt ook door de media-aandacht, je ziet nu veel meer onbehaard bloot. Het taboe raakt eraf.’

Is het vak lucratief? Kunt u al met pensioen?

‘Nee zeg. Mensen hebben daar echt een verkeerd idee van. Winstmarges in de cosmetische chirurgie zijn heel klein, de concurrentie is moordend. We zijn niet ontevreden, maar de Quote 500 gaan wij nooit halen. En we verdienen meer aan botox inspuiten dan aan operaties.’

Echt, botox?

‘Ja, daarvoor betaal je ongeveer 550 euro. En het kost ons weinig tijd, apparatuur en personeel.’

Hoe lang ben je dan blij?

‘De eerste keer drie à vier maanden. Maar daarna worden die spieren steeds kleiner en slapper.’

Gebruikt u het zelf ook?

‘Af en toe, bij mezelf voor de spiegel. Ik vertrouw mezelf aan niemand toe.’

Kunt u fronsen?

(Schoemacher doet een poging, maar er is amper beweging.) ‘Nou, ik frons niet zo graag.’

Die gezichtsspieren zorgen toch voor allerlei fundamentele gezichtsuitdrukkingen?

‘Jazeker, daarom is botox ook niet populair bij acteurs. Maar ik vind rimpels gewoon niet mooi, dus doe ik er wat aan. Wat ik niet mooi vind, daar doe ik wat aan.’

Bestaat er zoiets als een botoxverslaving?

‘Ik heb het nog niet meegemaakt. In Amerika misschien. Maar hier komen mensen af en toe voor botox en dan komen ze weer twee jaar niet.’

Maar door u is Nederland wel bekend met botox.

‘Nou, dat vind ik wat te veel eer.’

Mensen zagen in een programma als Make Me Beautiful dat niet alleen rijke bn’ers verbouwd werden, maar ook heel gewone mensen. U heeft de cosmetische chirurgie gedemocratiseerd?

‘Door al jaren op tv aan programma’s mee te werken denk ik dat ik het wel van z’n glamour heb ontdaan. Ik vind het wel iets positiefs dat ik het bespreekbaar heb gemaakt.’

U noemt het bespreekbaar. Je kunt ook zeggen dat schoonheid steeds meer een keuze is.

‘Schoonheid is tot op zekere hoogte ook een keuze. Iedereen kan binnen de normen vallen. Je ziet ook weinig extremen meer, zoals gebochelden en extreme neuzen. Ik wil mensen ook niet mooier maken, maar*’ (denkt na)

Normaal?

‘Binnen de normale grenzen laten vallen.’

Wat betekent dat? Is ‘normaal’ tegenwoordig niet ‘heel mooi’? De grens is verschoven.

‘Nee, dat is niet zo. Misschien wel in vergelijking met 25 jaar geleden. Mensen doen gewoon meer aan zichzelf. En wij hebben daar geen voortrekkersrol in gespeeld.’

U bent geen trendsetter, maar een volger.

‘Nou, dat is een beetje gechargeerd. We spelen in op de vraag in de maatschappij. Met iedereen die hier komt ga je het gesprek aan, of zelfs in discussie. Als mensen te jong zijn voor botox, dan raad ik het af. Of als iemand met een C-cup grotere borsten wil, dan ga je daar over het algemeen niet in mee. We leggen de nadruk op risico’s en gaan niet voor extremen. Wij zijn niet de sturende kracht.

‘In het Amerikaanse programma The Swan gingen mensen die onder de norm zaten – die lelijk waren – naar mensen die boven de norm zitten. Ze werden extreem mooi. We zijn gevraagd om mee te werken aan de Nederlandse versie, maar ik vind dat te ver gaan. Daar doe ik niet aan mee.’

Maar u heeft wel Perfect gemaakt, van een 8 naar een 10.

‘Ja. Maar dat was niet uiterlijk van 8 naar 10, maar hoe ze zich voelden.’

Maar cosmetische chirurgie is toch: uiterlijk?

‘Dat is een misvatting. Het gaat erom dat je iemand zichzelf goed laat voelen, meer zelfvertrouwen geeft. Uiterlijk is daar hoogstens een uiting van. Bij Perfect wilde ik laten zien dat ook mooie, jonge meisjes problemen kunnen hebben met hun kleine borsten of te dikke bovenbenen. Dat moet je niet veroordelen.’

Toch heeft u geen psycholoog in dienst.

‘Maar we hebben wel veel ervaring. En psychologie is onderdeel van je studie. We bespreken veel en als we twijfelen, sturen we iemand wel degelijk door naar een psycholoog.’

Is het gezond dat het allemaal zo maakbaar is?

‘Mensen moeten die keuze kunnen maken. Als ze het geld hebben en het graag willen, dan moet je ze in hun waarde laten. Je hoeft toch ook niet naar de tandarts? Je kunt je tanden ook laten rotten. Ik vind tanden verfraaien niet heel anders dan borsten vergroten. Er is hoogstens een gradueel verschil, geen principieel verschil.’

Zijn er nog taboes?

‘Wij doen geen penisvergrotingen. Ooit, vijftien jaar geleden, hebben we het gedaan bij een testgroep, maar we zijn ervan afgestapt omdat die mensen veel meer begeleiding nodig hebben dan wij ze kunnen geven. We kennen onze grenzen. Dus toen een vrouw duivelsoortjes wilde, deden we dat ook niet. Of anus bleken, huid bleken en clitoris besnijden. Doen we niet. Maar in Nederland is niet veel vraag naar gekkigheid.’

Is er een soort BMI-ondergrens waarbij vrouwen geen liposuctie mogen? Denk aan dat meisje dat in een Utrechtse kliniek overleed.

‘Zij was wel héél tenger. Ik snap niet dat dat meisje geopereerd is. Maar zij is overigens niet overleden aan de operatie, maar aan een anesthesiefout, waardoor de luchtpijp kapot is gegaan tijdens het beademen. Het had niets met het wegzuigen van vet te maken. Dat heb ik nergens meer gelezen in de media. Dat vind ik heel slecht.’

Is het niet jammer dat de markante koppen verdwijnen en dat alle vrouwen op tv boven een bepaalde leeftijd er als Linda de Mol gaan uitzien. Ooit mooi en fris, nu steeds meer van plastic?

‘Als dat zo is, vind ik het niet mooi. Volgens mij valt het in Nederland wel mee, in Amerika is dat natuurlijk wel het geval. Ik heb maar een paar plaatsen waar ik botox spuit; bij de frons, horizontale lijnen op het voorhoofd en bij de kraaiepootjes. Verder niet, anders krijg je van die uitgestreken gezichten.’

U zegt: de beste cosmetische chirurgie zie je niet. Toch is Marijke Helwegen uw uithangbord?

‘Daar is binnen onze kliniek ook veel discussie over. Zij is niet wat de gemiddelde vrouw wil zijn.’

‘Wat heeft verloochenen van leeftijd voor zin?’ zei u eind 2004 tegen de Telegraaf. Toch doet u het.

‘Heb ik dat gezegd? Als je er iets aan wilt doen, kan dat. Daar heb ik geen probleem mee. Je moet los met leeftijd omgaan. Ik ben 49, zie er zo uit en hoef daar niet over te liegen. Het totaalplaatje is belangrijk, een gezonde levenswijze. Voor mij is dat geen obsessie, ik voel me er lekker bij. Ik doe niets op een spastische manier.’

Hoeveel uur per week werkt u?

‘Zeventig, tachtig uur. Dertig uur daarvan zit in het behandelen. Met een baby heb je weinig slaap, maar ik heb niet veel stress van mijn werk. Media-optredens kosten veel tijd, maar zijn ook leuk.’

Is dat mediageilheid?

‘Dat zeggen mensen vaker, maar nee, ik vind het gewoon leuk.’

Waarom bent u eigenlijk arts geworden?

‘Mijn vader was huisarts. Dat beïnvloedt je natuurlijk. Het idee dat je mensen helpt sprak me aan. In de zesde klas ging ik twijfelen. De filmacademie leek me ook wel wat. Maar mijn vader zei: je hebt een bètapakket gekozen, dus ga nu ook maar geneeskunde doen. En dat deed ik.’

Waarom koos uw vader voor de cosmetische chirurgie?

‘Hij vond het huisartsvak op een gegeven moment niet meer bevredigend en ging opleidingen voor cosmetische chirurgie doen in het buitenland. Ik weet niet waar die interesse vandaan kwam. (stilte) Die vraag is me nog nooit gesteld. Hij heeft nooit concreet gezegd waarom hij voor cosmetische chirurgie gekozen heeft. Mijn vader was wel altijd geïnteresseerd in wat in het buitenland gebeurde. Hij zal het daar gezien hebben.’

En waarom bent u dezelfde richting opgegaan?

‘Ik was arts-assistent algemene chirurgie in opleiding. Maar na twee jaar had ik het helemaal gehad. Dat hiërarchische systeem in het ziekenhuis vond ik vreselijk. De chirurgen waren de grote jongens. Als je iets verkeerd deed, werd je met een mes op je hand geslagen: pats, vernederd voor de hele groep. Ik ging op het laatst met buikpijn naar het ziekenhuis. Ik dacht: ik ga weg, desnoods naar een olieplatform of Saoedi-Arabië.

‘Mijn vader had net zijn eigen kliniek en zei: kom eens kijken wat wij hier doen. Het bleek leuk werk, je kunt met geneeskunde bezig zijn, met management of met pr. Dat laatste had ik altijd wel leuk gevonden, maar ik had er verder nooit over nagedacht. Zo ben ik er ingerold.’

Jullie waren ook de eerste die reclame maakten.

‘Absoluut. En dat was in het begin helemaal niet geaccepteerd. De Avant Garde was zo goed om het te proberen. Verder wilde niemand. In Nederland was het toen not done, nu doet iedereen het.’

Uw vader was ook geen voorstander.

‘Nee, die had zoiets van: ‘Pr? Man, je bent gewoon arts, je moet je met je vak bezig houden.’ Maar goed, ik heb hem weten te overtuigen, want je kunt nog zo goed zijn: onbekend maakt onbemind.’

Uw vader zag meer in medische uitdagingen?

‘Hij is wel degene die de liposuctie naar Nederland gehaald heeft. Op dat vlak was hij meer bezig met uitdagingen dan ik. In elk geval, ik heb hem weten te overtuigen dat die pr nodig was. En tot de dag van vandaag heeft hij daar gemengde gevoelens over.’

Jullie zijn daarom 2 jaar getroebleerd geweest.

‘Dat is gelukkig weer voorbij. Het speelde zo’n jaar of vijf geleden, we spraken niet meer met elkaar. Het ging over de expansiedrift die ik tentoonspreidde. Hij wilde één kliniek houden en daar een topkliniek van maken. Maar ik zei altijd: luister, als bedrijf moet je groeien. Dat was eigenlijk de bron van het conflict.’

Maar heeft hij niet gezien dat die pr uiteindelijk veel heeft opgeleverd?

‘Ik hoop dat hij dat zo ziet.’

Maar dat weet u niet zeker?

‘Nee, wat ik zeg... hij heeft daar gemengde gevoelens over. Ik denk dat dat tot zijn dood zo blijft.’

U noemt zich cosmetisch arts. Hoe zit dat?

‘Ik heb mezelf altijd zo genoemd, maar er was onduidelijkheid over, waardoor veel journalisten mij plastisch chirurg noemden.’

Wat moeten wij opschrijven?

‘Cosmetisch arts.’

U bent voor het Centraal Tuchtcollege gedaagd.

‘Ja, door een collega in Amsterdam, die nota bene heel veel aan ons gehad heeft. Ik noemde mij al járen cosmetisch arts, maar in de bladen werd toch geschreven dat ik cosmetisch of plastisch chirurg was. Hij heeft er een procedure van gemaakt.’

Cosmetisch arts is geen beschermde titel, maar hij vond het misleiding.

‘Onterecht, omdat ik altijd heel duidelijk het verschil heb aangegeven tussen wat ik doe en de plastisch chirurgen. Ook om intern geen ruzie te krijgen. Er werken elf plastisch chirurgen in onze klinieken, dus die zouden ook zeggen: ja, godverdomme, wíj zijn de plastisch chirurgen.’

U zei dat u een interne opleiding van uw vader hebt gehad. Maar zoiets bestaat helemaal niet.

‘Ik heb gezegd dat ik les heb gehad bij prof. De Jong, een plastisch chirurg die jarenlang bij ons gewerkt heeft. Hij heeft mij veel geleerd. De opleiding tot cosmetisch chirurg ís er helemaal niet. Het hele vak bestaat eigenlijk niet. Plastische chirurgie en cosmetische chirurgie zijn totaal verschillende vakgebieden. Plastische is meer reconstructieve chirurgie en cosmetisch is meer*’

Verfraaien?

‘Verfraaien klinkt als mooi maken, maar dat vind ik de lading niet dekken. Plastische chirurgie houdt zich bezig met mensen die lichamelijk iets hebben, waardoor ze niet meer kunnen functioneren. Wij houden ons bezig met emotionele problematiek.’

Emotionele problematiek? U maakt mensen geestelijk beter door hun lichaam te veranderen?

‘Ja.’

U heeft een nobel beroep.

‘Artsen, ook zoals wij, hebben als éérste opgave om mensen te helpen. Geestelijk, lichamelijk en emotioneel. Ik vind het uiterlijk een serieuze zaak, dus als jij vindt dat je een te grote neus hebt, of te kleine borsten of te dikke benen, dan vind ik dat we mensen daar heel goed mee helpen.’

U zou ook levens kunnen redden.

‘Dat is ook een misvatting, dat iedere arts een Albert Schweitzer moet zijn. En tja* een rimpeltje meer of minder, of je daar nou mensen mee helpt... maar we zorgen wel degelijk dat mensen zich goed voelen.’

Voelt het dan nooit leeg? Oppervlakkig?

‘Als het leeg gaat voelen, stop ik.’

Als u zeventig, tachtig uur werkt, hoe gaat dat dan met zorg voor de kinderen?

‘Mijn zoon zie ik bijna elke avond, hij woont in Den Haag bij mijn ex-vrouw. Ik lees hem een verhaaltje voor en stop hem in bed. En eens in de twee weekenden heb ik hem thuis. Mijn dochter is tien dagen oud. Mijn vrouw geeft de borst, ik het flesje en samen komen we de nacht wel door. Ik probeer ook een zo groot mogelijke rol te vervullen, want ik ben helemaal gek van dat kind.’

Het kan zomaar zijn dat u minder gaat werken?

‘Je moet wel dingen kunnen delegeren. In januari komt er een nieuwe medisch directeur, dus dat creëert ook weer vrije dagen. Ik ben niet voor niets gescheiden, ik was nooit thuis. Met mijn nieuwe vrouw hoop ik dat beter te doen.’ *

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden