Schoolfotograaf

'Morgen mag ik niks groens aan’, zei Boelie mismoedig, ‘want dan komt de schoolfotograaf.’ Dat is waar ook, van de schoolfotograaf mag je nooit iets groens aan, niet in Nederland en niet in Amerika en dus waarschijnlijk helemaal nergens....

Bij thuiskomst vond ik de folder van de fotograaf terug op de keukentafel. Kindertjes van alle rassen stonden erop afgebeeld, met shirtjes in de onwaarschijnlijkste kleuren (behalve groen), tegen een keur van, ook al weer, bonte achtergrondmotiefjes. ‘Create your personal portrait with one of nine background options!’, spoorde het pamflet aan. Zo was er een verlegen lachend , geheel in het geel gekleed negertje met een rugbybal tegen de borst gedrukt en een zijscheiding in zijn kroeshaar, vereeuwigd voor de fictieve achterwand genaamd ‘Artistic’, een uit grote primaire kleurvlekken bestaand abstract olieverfschilderij, stellig vervaardigd door iemand die sindsdien in een gesloten inrichting met een trechter op zijn hoofd vruchteloos om zijn moeder roept. Voor achtergrond ‘Enchanted’ bleek na enig vorsen hetzelfde kunstwerk te zijn gebruikt, maar dan vervaagd volgens de beruchte David Hamilton-vaselinemethode: dit om de ongunstige colporteurstrekken van een aalglad latino-joch te onderstrepen, dat volledigheidshalve een trombone in de knuistjes geklemd hield. Een glimmend, dik Aziaatje had voor een ‘Stars and stripes’- motiefje gekozen, een sproetig rood meisje voor ‘Garden path’ en een beeldschoon Indiaas kind hield haar hoofdje dapper omhoog boven de azuren zeespiegel van ‘Oasis’. Voor 20 dollar was de fotograaf bereid ‘onvolkomenheden’ in het gezicht van je kind te retoucheren. Zou hij dan niet in een moeite door dat groene bloesje optisch tot inkeer kunnen brengen? Wat is anders überhaupt eigenlijk nog het nut van schoolportretten, nu iedereen zijn foto’s zélf maakt en meestal veel beter ook?

Ik dacht terug aan mijn jeugd. Ook toen al waren schoolfoto’s eigenlijk overbodig, maar alle ouders bestelden ze tóch, waarschijnlijk om niet voor elkaar onder te doen. Je moest dan, met door de assistente van de fotograaf lullig achter je oren gekamd haar, aan een tafel plaatsnemen waarop zich jaar in jaar uit een beker vol brave kleurpotloden bevond, een wereldbol op een sokkel, plus de Grote Bosatlas, opengeslagen bij een luchtfoto van Woudrichem. De achtergrond heette nooit ‘Starlight’ of ‘Ocean Breeze’, maar bestond meestal uit een schoolbord, waarop het hoofd der school persoonlijk een ingewikkelde staartdeling had gekalligrafeerd, soms verlevendigd met een van die toen al nostalgische schoolplaten: ‘Een terp te Dokkum’ , ‘In sloot en plas’ of ‘Aan het hof bij Karel de Grote’. Breed lachen werd ontmoedigd, waarschijnlijk omdat kindergebitten van die lichting nog niet door een orthodontist tot kaarsrechte eenheidssmoeltjes waren vertimmerd. De bedoeling was een dromerig-kennisbeluste glimlach, waar bij het merendeel van de scholiertjes toch de hazentandjes te voorschijn glipten, boven een krap geruit bloesje of dito bruine coltrui. Die foto’s, het waren er geloof ik drie of vier (één afgedrukt in retro-sepia), belandden op de dressoirs van evenzovele grootouders, en dat was dat. Nee, dan pakte die Amerikaanse oplichter het heel wat grondiger aan. Boelie kwam weliswaar zonder foto’s thuis, want die waren ‘mislukt’ waarschijnlijk door toedoen van dat groene truitje. Maar zijn zus bracht een enorme enveloppe mee. Drieënvijftig dollar vroeg de schoft voor zijn kiekjes, maar dan had je ook wat: 24 afdrukken op diverse formaten en bovendien zes ‘gratis’ ijskastmagneetjes. Daar was mijn kind, in dertigvoud. Op de achtergrond een strand met wuivende palmen. Iemand had haar lange blonde haar in een glanzende zijscheiding gekamd en een schalks lachje op haar gezicht getoverd. Ik moet zeggen: het portret leek sprékend. Op Natalee Holloway.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.