Nieuws Commerciële bemiddeling

Schooldirecteuren kritisch op inhuren docenten via uitzendbureaus

De helft van de basisschooldirecteuren en directeuren in het speciaal onderwijs vindt dat commerciële bemiddeling op scholen wettelijk verboden moet worden. Het inhuren van leerkrachten via uitzendbureaus of detacheerders is volgens hen verspilling van publiek geld.

Directeur Nicolette Schipper van de Eenhoorn School voor speciaal onderwijs spreekt kinderen toe op het schoolplein. Beeld Raymond Rutting / De Volkskrant

Dat blijkt uit een peiling onder schooldirecteuren van de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) in samenwerking met de Volkskrant. In totaal vulden 586 directeuren de enquête in. Op een enkeling na werken zij allemaal in het basis- en speciaal onderwijs – de sectoren die het hardst getroffen worden door het lerarentekort.

De uitzendbranche ligt al langer onder vuur binnen het onderwijs. Scholen zijn vanwege het oplopende lerarentekort vaker genoodzaakt  bemiddelaars in de arm te nemen. Die verdienen op deze manier aan het lerarentekort, luidt de kritiek. 

Veel schoolleiders storen zich bovendien aan het feit dat sommige bemiddelaars leraren lokken met extra’s die zij zelf niet kunnen bieden, zoals een hoger instapsalaris. Uitzendkrachten worden niet alleen ingezet bij het vervangen van zieke docenten, ook reguliere vacatures worden steeds vaker op deze manier ingevuld.

Ondanks de kritiek heeft één op de drie directeuren het afgelopen jaar een uitzendbureau of headhunter ingeschakeld, blijkt uit de peiling. Een bijna even grote groep directeuren – circa 30 procent – heeft dat uit principiële overwegingen juist niet gedaan.

Hoeveel geld er jaarlijks naar uitzend- en detacheringsbureaus gaat, is niet bekend. Uit bedragen die grote schoolbesturen eerder noemden, valt op te maken dat het om miljoenen euro’s gaat. 

‘Een vervanger voor vier maanden kost me via zo’n bureau 20 duizend euro meer dan iemand die ik zelf werf’, zegt Nicolette Schipper. De waarnemend directeur van de Eenhoorn, een school voor speciaal onderwijs in Hoorn, vindt dat commerciële bemiddeling verboden moet worden. ‘Er gaat zo veel publiek geld naar die bureaus. Dat is allemaal geld dat bedoeld is voor leerlingen en scholen.’

Petra van Haren, voorzitter van de AVS, deelt die kritiek. ‘Het inzetten van uitzendbureaus is geen structurele oplossing voor het lerarentekort. Een uitzendkracht kost 30 tot 50 procent meer, dan blijft er steeds minder geld over voor vaste leerkrachten.’ Toch is een verbod volgens haar niet nodig. ‘Een schooldirecteur heeft altijd zelf de keuze om gebruik te maken van een uitzendbureau of niet.’

Ook de koepel van schoolbesturen in het basisonderwijs, de PO-Raad, is tegen een verbod. ‘Uitzendwerk is niet per definitie duurder’, zegt woordvoerder Annemieke Kooper. ‘Het is aan schoolbesturen om hierin goede keuzes te maken.’ 

Er zijn al besturen die een boycot van uitzendbureaus hebben afgekondigd. In augustus besloten acht Amsterdamse schoolbesturen – waar 125 openbare basisscholen onder vallen – te stoppen met het vervullen van vaste vacatures voor leerkrachten via uitzendbureaus. Volgens de besturen hanteren sommige uitzendbureaus een ‘absurd hoog uurtarief’, terwijl de invaldocenten zelf maar ‘een fractie’ meer verdienen dan docenten in dienst van een school.

‘Dat soort afspraken tussen schoolbesturen juich ik toe',  zegt minister Arie Slob (Onderwijs) in een reactie. ‘Ik vind het onwenselijk als uitzendbureaus de schaarste op de arbeidsmarkt aangrijpen om bijvoorbeeld de tarieven te verhogen.’  Een woordvoerder van het ministerie laat weten dat een verbod bovendien ‘niet zomaar’ mogelijk is. ‘Het staat op gespannen voet met de huidige wet- en regelgeving.’ 

Frank Voskuil, directeur van onderwijsuitzendbureau Dit is wijs, begrijpt de kritiek op zijn branche. ‘Uiteindelijk zijn wij duurder dan wanneer je het als school zelf regelt. Tegelijkertijd: als scholen ons inzetten bij acute tekorten, bespaart dat veel administratiekosten. Dan kan het zelfs goedkoper zijn om ons in te schakelen.’ 

Zelf houdt hij zich met zijn bedrijf naar eigen zeggen altijd aan de cao van het primair onderwijs – ‘wij hanteren de meest recente salarisschaal waarin een docent is ingedeeld’. Maar er zijn ook uitzendbureaus, erkent hij, die buiten de cao opereren. ‘Daar zijn wij tegen. Je moet samenwerken met het onderwijs, niet concurreren.’

De Volkskrant sprak met de directeuren van drie scholen over commerciële bemiddeling. Lees hier wat zij te zeggen hadden. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden