'School gebruikt Cito-toets nog wel eens verkeerd'

Bijna twintig jaar was Henny Uiterwijk, alias mister Cito, verantwoordelijk voor de Cito-eindtoets. In al die jaren vroegen miljoenen achtstegroepers zich wanhopig af wat het antwoord was op de 180 meerkeuzevragen van de beruchte eindtoets....

Dat er een einde moet komen aan 'toetsgekte in het onderwijs', zoals critici beweren, onderschrijft Uiterwijk niet. 'We laten kinderen helemaal niet te veel testen maken, ze worden alleen nog wel eens verkeerd gebruikt. Leerkrachten en scholen zien een test vaak als een instrument om leerlingen te selecteren: die kan dit wel en die niet. Dat weet je dan, maar daar heb je niet zoveel aan. Een toets is bij uitstek geschikt om te kijken welk kind op welk onderdeel uitleg en hulp nodig heeft.'

Een groter probleem is volgens Uiterwijk dat ongeveer een op de tien kinderen nooit aan de lesstof toekomt in groep acht. 'Ik hoor van scholen voor voortgezet onderwijs dat ze basale lesstof nog aan leerlingen moeten leren. Zij hebben boekjes van groep acht nog nooit open gedaan.'

- Wat voor stof is dat?

'Breuken, meters, liters, ze hebben geen idee wat dat is. Terwijl leerlingen in het voorbereidend beroepsonderwijs echt met die begrippen moeten kunnen werken. Stel je zit op een koksschool en de docent vraagt een recept voor vier personen om te zetten in een recept voor drie personen. Dan moet je begrijpen hoe breuken werken. Je moet ook begrijpen wat deciliters en centiliters voor inhoudsmaten zijn.

- Leerden leerlingen vroeger meer?

'Toen ik eind jaren zestig op de huishoudschool lesgaf, speelde precies hetzelfde. De leerlingen konden geen klokkijken en niet met geld omgaan. Ik heb toen klokjes en plastic geld gekocht, om in de praktijk te oefenen. Dat moet iedereen toch kunnen, al was het maar uit maatschappelijke zelfredzaamheid.

'We moeten ons als maatschappij toch echt eens afvragen: wat is de essentie van wat iemand op school moet leren? Basisscholen kunnen soms geen keuze maken omdat het programma zo overladen is.'

- Kamerleden hebben onlangs weer aangedrongen op hernieuwde aandacht voor homo- en lesbo-educatie omdat allochtone jongeren weinig respect hebben voor homoseksuelen.

'Dat is nou zo'n vak waar ik zeer selectief aandacht aan zou besteden.'

- Ouders zien de uitslag van de Cito-toets ook als manier om de kwaliteit van een school te bepalen. Is dat terecht?

'Het zegt niet alles. Maar de kans is groot dat als de school erin slaagt om naar behoren te presteren, dus uit de kinderen te halen wat erin zit, dat ze dat ook bij jouw kind zullen doen. Ik vind het niet zo'n gek criterium. Waar ouders ook op kunnen letten is of de sfeer tussen de leerkrachten goed is.'

- Waarom is dat belangrijk?

'Als een team veel ruzie heeft en ze praten niet goed met elkaar is de kans groot dat ze er ook niet in slagen om de informatie over de ontwikkeling van de leerlingen goed over te dragen. Dat moet je niet hebben.'

- Hoe herken je goed onderwijs?

'Die blagen komen op school om te leren. Je moet uit ieder halen wat erin zit, liefst zoveel mogelijk. Vijf keer per jaar naar een museum vind ik te veel. Ze moeten op school iets opsteken. Daarom moet onderwijs net de goede mix zijn van nuttige en leuke zaken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden