Opinie

'Schone sport is een kwestie van definitie'

Wat is een schone sport? Honorair hoogleraar Gerard Sierksma legt het uit in twintig vragen en antwoorden.

Epke Zonderland en andere leden van de Nederlandse olympische ploeg vieren feest tijdens de huldiging op het Stationsplein in Den Bosch. Beeld ANP
Epke Zonderland en andere leden van de Nederlandse olympische ploeg vieren feest tijdens de huldiging op het Stationsplein in Den Bosch.Beeld ANP

Vraag 1. Wat is een schone eerlijke sport?
Antwoord. Een schone eerlijke sport is een sport, waarin de deelnemers zich aan de gestelde regels houden.
Vraag 2. Bestaat een schone eerlijke sport?
Antwoord. Ja.
Vraag 3. Hoe weten we dat?
Antwoord. Dat weet alleen God.
Reactie: Oh.
Vraag 4. Hoe komen we dat van Hem te weten?
Antwoord. Vraag het Zijn boodschappers.
Reactie: Maar die doen zelf al zo veel wat Hij verboden heeft.
Vraag 5. Hoe definiëren wij als ondermaanse schepselen dan het begrip 'schone eerlijke' sport.
Antwoord. Door scheidsrechters en testlaboratoria te gebruiken om de naleving van de spelregels te garanderen.
Vraag 6. Maar wanneer is de sport dan eerlijk en schoon? Als nooit meer iemand wordt gepakt? Niet gepakt, betekent dan niet gezondigd?
Antwoord. Dat is lastig. Laten we zeggen dat één dopingregelovertreder per jaar niet betekent dat de betreffende sport 'vies en/of oneerlijk' is.
Vraag 7. Mag twee ook nog? Dus 'schoon en eerlijk' betekent maximaal twee keer betrapt per seizoen? Zoiets?
Antwoord. Ja, maar over het aantal betrappingen kan worden gepraat.
Vraag 8. Moeten we de hele rataplan aan tv- en videobeelden, urine- en bloedmonsters tot in alle eeuwigheid bewaren? En van wie?
Antwoord. Nee, dat zou de spuigaten uitlopen. We bewaren alleen de hele zooi van de overwinnaars, plus hier en daar nog wat van mindere goden.
Vraag 9. Zijn sommige overtredingen dan niet ernstiger dan andere?
Antwoord. Ja, het overtreden van de dopingspelregels is by far het oneerlijkst.
Vraag 10. Waarom is dat zo?
Antwoord. Omdat dopinggebruik hetzelfde is als harddruggebruik.
Reactie: Oh.
Vraag 11. Waarom worden atleten tot in hun privédomein gecontroleerd op verboden dopinggeslik en -geprik?
Antwoord. Omdat de dopingzonde gelijk staat aan de zonde tegen de Heilige Geest van de sport worden dopingverdachten dus tot in lengte van dagen achtervolgd.
Vraag 12. Zal deze aanpak leiden tot maximaal twee gepakte zondaars per jaar en echt niet meer? En komt Rabo dan terug?
Antwoord. Dat laatste zit in het koffiedik. Het eerste is het Grote Doel. Medaillewinnaars van de laatste Olympische Spelen in Londen moeten acht jaar in onzekerheid leven. Atleten zullen zich minstens tweemaal bedenken om verboden middelen te gebruiken.
Vraag 13. Maar betekent dat dan niet', dat we wellicht vergeefs gejuicht hebben voor de Naomi's en de Epke's?
Antwoord. Alleen zijzelf weten het. Wij weten het niet. Inderdaad is iedereen verdacht tot het tegendeel (wellicht veel later) blijkt.
Vraag 14. Maar was ons juichen dan niet te voorbarig?
Antwoord. Eigenlijk wel. We juichen en spelen volksliederen voor overwinnaars die morgen hun medailles moeten inleveren.
Vraag 15. Is het te snappen dat de sport daarom zo langzamerhand niet meer geloofwaardig is? Moeten we dan eigenlijk niet wachten met het uitreiken der medailles totdat de vastgestelde dopingtestperiode voorbij is?
Antwoord. Maar dan kan de atleet allang dood en begraven zijn. En wie juicht nou voor een atleet die acht jaren geleden zegevierde?
Vraag 16. Ja, dat is ook mijn vraag. Als 'schoon' betekent 'maximaal tweemaal betrapt zijn', moet er toch gecontroleerd en getest worden ook na het juichen?
Antwoord. Nee. Sportspelregels behoren bij het sportdomein, de arena en de wedstrijd. Ernstige delicten tijdens de wedstrijd vallen onder het gewone strafrecht en blijven de overtreder achtervolgen tot in zijn privédomein. Buiten het sportdomein is de strafrechter de baas en niet de Usada, de ASO, of welke sportorganisatie ook. Sportinstanties betrappen alleen in het sportdomein. Voor andere overtredingen kunnen ze naar de politie stappen. Betrappen na het juichen is ongeloofwaardig.
Vraag 17. Komt deze stellingname niet neer op het volledig vrijgeven van doping?
Antwoord. Als de 'wetenschap' niet in staat is om vòòr de medaille-uitreiking de atleet te betrappen op het gebruik van verboden middelen, dan is dat zo. Maar ook niet anders, hoe spijtig dat ook is. Via andere kanalen moeten sporters ontraden worden domme dingen te doen.
Vraag 18. Alleen die spelregels zijn dus zinvol in de sport, als ze binnen de periode van de wedstrijd kunnen worden toegepast?
Antwoord. Ja. Het is niet anders. Een schone sport is een kwestie van definitie.
Vraag 19. Hoe erg is doping nou eigenlijk?
Antwoord. Foute vraag. Regels zijn regels. Of bochtenwringend turnen nou slechter is dan doping, is in deze context niet relevant. Ook dopingregels zijn regels waar atleten zich aan moeten houden. Voor regels, die niet vallen onder het gewone strafrecht, moet de controle en de bestraffing zich beperken tot de wedstrijdperiode.
Slotvraag. Is Eddy Merckx nog gezond na al zijn dopinggebruik veertig jaren geleden? En is hij nog steeds een held?
Antwoord. Ja.
Reactie. Oh.

Gerard Sierksma is honorair hoogleraar Rijksuniversiteit Groningen, wetenschappelijk adviseur ORTEC-TSS en docent Sport Management Instituut. Sierksma is mede-auteur van 'Tour de France, Top 100' (Tirion Sport).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden