REPORTAGEBESCHERMINGSMATERIAAL

Schone Bakkes: 3D-printers maken spatmaskers voor de zorg

Tientallen creatieve ondernemers staan in de startblokken om met hun 3D-printers spatmaskers te maken. Die zijn bestemd voor verzorgingstehuizen, de thuishulp en verloskundigen. 

Ewoud van Munster maakt met zijn 3D-printbedrijf MTB3D in Delft monturen voor de spatmaskers van Schone Bakkes. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Een week of twee geleden waren grafisch kunstenaar en codeur Jarno Burger en videograaf Tanja Busking nog ‘lekker bezig’ met hun opdrachten. Sinds de coronacrisis ligt alles ‘op z’n gat’. Ze maken van de nood een deugd. De twee 3D-printers in hun huiskamer maken nu monturen voor spatmaskers.

‘De zorg schreeuwt om beschermende middelen’, zegt Jarno Burger. ‘Ik vroeg me af of we konden helpen. Online vond ik een vrij te gebruiken ontwerp voor spatmaskers, gemaakt door studenten uit Singapore. Daarmee zijn we gaan experimenteren.’

Uit de printer komt een montuur. Daar kan een doorzichtige kap worden bevestigd, gemaakt van sheets voor overheadprojectors - verkrijgbaar in de kantoorboekhandel.

Nadat ze een berichtje op sociale media plaatsten, raakten Jarno en Tanja bedolven onder de positieve reacties. ‘We kregen mailtjes en telefoontjes van andere creatievelingen die ook hun 3D-machine wilden inzetten’, zegt Tanja. ‘Er belde zelfs iemand bij ons aan met zijn oude 3D-printer.’

Andere makers sloten zich aan. Op dag twee waren er twintig printers beschikbaar, nu zijn het er zo’n honderd in de regio Den Haag. Op de TU Delft zijn tien printers beschikbaar, omdat de studenten industrieel ontwerpen nu niet op de universiteit kunnen werken. Verschillende ‘fablabs’ - werkplaatsen waar uitvinders en ontwikkelaars gebruik maken van computers, 3D-printers en lasersnijders - hebben zich aangesloten. Landelijk zijn ruim 400 makers betrokken.

Prototypes

Via-via hoorde ook Ewoud van Munster van het initiatief, dat inmiddels Schone Bakkes was gedoopt. Zijn 3D-printbedrijf MTB3D heeft gratis 250 prototypes van de spatmaskers gemaakt. ‘Ik heb dertig printers staan en zie de reguliere opdrachten teruglopen. Ik heb aangeboden om meer spatmaskers te maken als de materiaalkosten kunnen worden vergoed.’

3D-printers blijken breder in trek om hulpmiddelen te maken bij de bestrijding van de corona-uitbraak. MTB3D kreeg van de TU Delft de vraag om onderdelen te maken voor een beademingsmachine. Hij werkt met studenten aan een testopstelling voor het reinigen van mondkapjes. En ook geprinte deurklinkhouders zijn in trek, omdat je dan niet telkens deuren hoeft aan te raken. De politie vroeg een offerte voor het maken van onderdelen van mondkapjes. ‘Het is een verandering van business’, aldus Ewoud van Munster.

Facebookgroepen

Schone Bakkes intussen werd ook breder opgemerkt. Er volgde hulp van communicatie-experts, van technici en fondsenwervers. Ze werken samen via verschillende Facebookgroepen. ‘Ik raak de tel kwijt van hoeveel subgroepen we hebben’, zegt Tanja. Jarno verdiepte zich met een tienkoppige medische protocolgroep over hoe je de spatmaskers veilig aan zorginstellingen kan leveren.

Het montuur van een spatmasker van Schone Bakkes, geprint bij MTB3D in Delft.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

‘De monturen worden immers op verschillende plekken gemaakt. De makers stoppen ze in een sopje met chloor voordat ze centraal worden verzameld’, zegt Jarno. ‘Als de overheadsheets zijn gemonteerd, worden ze ingepakt en nogmaals gereinigd. Daarvoor hebben we met hulp van onder meer TNO, TU Delft en andere Haagse makers een UVC-lichtbak ontworpen.’

Crowdfunding

De komende dagen komt de productie echt op gang en worden de eerste maskers geleverd. Een crowdfundactie voor Schone Bakkes via GoFundMe haalt geld op voor de (materiaal)kosten. Dit model spatmaskers zoals Schone Bakkes ze maakt, zijn niet geschikt voor ziekenhuizen, maar wel - in combinatie met mondkapjes - voor medewerkers van verzorgingshuizen, thuishulporganisaties, verloskundigen.

‘Wij nemen alleen aanvragen uit de regio Den Haag en Delft aan’, zegt Tanja, ‘anders groeit het ons boven het hoofd. Gelukkig ontstaan elders in het land vergelijkbare initiatieven.’

Lees ook

Eerherstel voor het mondkapje? ‘Als mensen iets willen naaien van een theedoek, houd ik ze niet tegen’
In Tsjechische supermarkten zijn ze al verplicht, in Oostenrijkse moeten vanaf woensdag mondkapjes worden gedragen. Moeten we er in Nederland binnenkort ook aan? Voor- en tegenstanders leggen hun argumenten nog maar eens op tafel. ‘Het is om anderen te beschermen tegen druppeltjes die uit jouw luchtwegen komen.’

In hoog tempo rollen de mondkapjes in China van vaak provisorische productielijnen. De capaciteit is meer dan vertienvoudigd en dat kan een indrukwekkende prestatie worden genoemd. Maar die prestatie heeft ook een keerzijde.

Elke dag publiceren het RIVM, de ziekenhuizen, wereldgezondheidsorganisatie WHO en allerlei landen cijfers over de uitbraak van het coronavirus. Maar welke cijfers zijn belangrijk? En hoe moeten we ernaar kijken? We zetten de belangrijkste grafieken en kaarten op een rij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden