Scholierenprotest breidt zich uit

Op veertig middelbare scholen in Parijs is donderdag actie gevoerd tegen de reorganisatieplannen van de regering. Duizenden scholieren namen deel aan een protestmars.

Daarmee is gebeurd wat de regering koste wat kost wilde voorkomen: de acties op scholen, waar het al weken broeit, zijn niet in de kiem gesmoord, maar juist uitgebreid. De afgelopen weken was vooral de provincie op de been.

Minister van Onderwijs Xavier Darcos zei als reactie donderdag in de Senaat dat hij de hele reorganisatie niet alleen uitstelt, maar wil heroverwegen. ‘Opdat niemand kan zeggen dat de besluiten overhaast zijn genomen, om redenen die niet gedicteerd zijn door de belangen van de jongeren.’

Of die toezegging genoeg zal zijn om het protest te smoren, is de vraag. Eerder deze week deed Nicolas Sarkozy iets wat hij tijdens zijn presidentschap nog niet had gedaan: hij besloot de schoolhervorming uit te stellen. Het was zijn eerste capitulatie voor mogelijke sociale onrust. ‘Als u zo doorgaat, wordt het onderwijs uw Vietnam’, had de socialist Jack Lang hem al gewaarschuwd.

De protesten van de middelbare scholieren dwongen die retirade af. Maar zonder de onlusten in Griekenland zou Sarkozy minder voorzichtig zijn geweest. De regering is bang dat het schoolprotest overslaat. Alix Nicolet, voorzitter van een grote scholierenbond, legde dat verband ook. ‘In Duitsland, Italië, Griekenland en Frankrijk wordt op hetzelfde moment geprotesteerd. De Europese jeugd merkt dat het onderwijs wordt aangevallen, en reageert.’

‘Ik kreeg het gevoel dat deze hervorming het fixatiepunt van allerlei sociale onrust werd’, zei minister Xavier Darcos van Onderwijs. ‘Zelfs als de inhoud van het plan niet het echte mikpunt van de irrationele reacties is.’

Het uitstel van het reorganisatieplan heeft de protesten vooralsnog niet doen verstommen. De onvrede zit kennelijk dieper. Terwijl de Franse jeugd steeds beter wordt opgeleid, neemt de kans op werk af. In 2006 was de werkloosheid onder jongeren van 15 tot 24 jaar 22,6 procent. Wie wel een baan heeft, werkt vaak ver onder niveau. In de internationale bestseller De Kassière beschrijft Anna Sam hoe ze na haar universitaire opleiding een jaar lang achter de kassa van een supermarkt belandde. Ze vormt geen uitzondering.

Dat het lyceum op de helling moet, daarover zijn regering, leraren en scholieren het wel eens. Minister Darcos stelt ingrijpende maatregelen voor: Hij wil het aantal lesuren verminderen, Frankrijk is in dat opzicht Europees koploper, zonder dat dit zich in uitzonderlijke resultaten vertaalt. Hij wil het schooljaar van lyceïsten in tweeën delen, waarbij in het tweede semester een ander lespakket kan worden gekozen; leraren vrezen dat de scholieren dan niet goed meer te beoordelen zijn. Voor alle leerlingen moet drie uur ondersteuning per week beschikbaar komen; scholen vinden dat onrealistisch omdat ze daar geen personeel voor hebben. Temeer omdat 13 duizend banen verdwijnen.

De protesten van de middelbare scholieren vormen een koor met die van de onderwijzers op de kleuter- en lagere school, waar ook banen moeten verdwijnen. Wellicht voegen universitaire docenten en studenten zich daar later bij, omdat de budgetten voor onderzoek en vernieuwing minder worden verhoogd dan gehoopt.

De PS, de Socialistische Partij van Frankrijk, maakte bekend aan de zijde te staan van de scholieren die de straat op gaan. Dat riep de woede op van eerste minister François Fillon, die een dergelijke oproep een grote partij onwaardig vindt. ‘U pookt het vuur van de onvrede hoger op’, zei hij tegen socialistenleider Martine Aubry.

Acht vakbonden hebben voor 29 januari een algemene staking afgekondigd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden