Scholieren in Solo hebben 'asvrij' door vulkaan Kelud

VAN ONZE CORRESPONDENT MICHEL MAAS

JAKARTA - De wind staat verkeerd en de lucht boven Java zit na een nacht en een dag nog steeds vol vulkanische as. Die beweegt langzaam in de richting van de hoofdstad Jakarta. Vrijdagmiddag is Bandoeng al wit en van Bandoeng naar Jakarta is het niet meer ver.

Het is nog maar een dun laagje, dat Bandoeng bedekt, maar Alfanto, die net met zijn bromfiets de stad in is geweest, kan er niet over uit. Hij klinkt verbaasd, als hij over de telefoon vertelt: 'Mijn gezicht is wit, mijn haar is wit, mijn kleren zijn wit en mijn brommer is wit. Alle straten zijn wit. Alles.'

Zijn verbazing is begrijpelijk. Bandoeng ligt meer dan driehonderd kilometer van de vulkaan Kelud, die donderdagnacht met een daverende knal is uitgebarsten. De berg heeft een aswolk uitgehoest die zeventien kilometer de lucht in schoot, en al die as komt langzaam naar beneden en bedekt intussen al bijna het halve eiland Java. Heel Nederland zou met gemak een paar keer onder de asdeken passen.

De bewoners van de ongeluksberg hebben zich donderdag maar ternauwernood in veiligheid kunnen brengen. De waarschuwing van de overheid om zo gauw mogelijk van de berg af te komen, had niet later moeten komen: anderhalf uur na die waarschuwing ontplofte de berg. Binnen een straal van 10 kilometer van de mond van de vulkaan werd alles bekogeld met gloeiendhete as, zand en stenen.

Twee personen kwamen om toen hun huisje bezweek onder dat bombardement. Meer dan 100 duizend anderen kwamen levend maar bestoft aan in lager gelegen dorpen en steden, waar vrijdag een begin werd gemaakt met een enorme reddingsoperatie. Al die mensen moeten nu worden ondergebracht en gevoed, en geen mens weet voor hoe lang.

De steden Solo (Surakarta), Yogyakarta, Malang en Soerabaya liggen een stuk dichterbij de vulkaan dan Bandoeng en zijn daar niet blij mee. De as ligt daar centimeters dik op huizen en straten waar een dikke mist hangt van neerdalende as. In Solo hebben de scholen 'asvrij', in Yogyakarta hebben ze delen van de wereldberoemde tempel Borobudur ingepakt in plastic. In alle getroffen steden zijn de vliegvelden voor onbepaalde tijd gesloten.

De Indonesische televisie laat zien hoe vliegtuigen in Yogyakarta zijn ondergesneeuwd. Alleen de kleuren kloppen niet: de toestellen zijn wit, de 'sneeuw' op de vleugels en de romp is vuilgrijs. De motoren zijn afgesloten met houten deksels om te voorkomen dat de as naarbinnen kruipt.

Honderden passagiers zitten en hangen rond het vliegveld. Ook zij zijn wit, net als hun koffers. Iedereen draagt maskers, want ademen valt zwaar, zelfs in Yogyakarta, dat toch ook al op honderdvijftig kilometer afstand van de vulkaan ligt. Wie geen masker heeft, zoals Amik, heeft het zwaar: 'Mijn kinderen lopen de hele tijd te hoesten, mijn vrouw en ik zijn ook ziek van het stof.' Amik is chauffeur, maar aan werken hoeft hij vandaag niet te denken: 'Autorijden is bijna onmogelijk. Er ligt vijf centimeter as op de weg, en het zicht is nog steeds erg slecht.'

Honderden vluchten gaan vrijdag niet door, en het is de vraag of er vandaag wel kan worden gevlogen. Misschien wordt het zondag, wordt het maandag... Geen mens die het weet.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden