Scholier in China droomt van Princeton

Een studie in de VS is voor Chinese tieners het hoogste doel. Talloze bureautjes loodsen ze voor grof geld een topuniversiteit binnen.

PRINCETON - Bij de ingang van de beroemde campus staat een groep Chinese scholieren in de zomerse hitte. Het bordje van de gids verraadt de bestemming: Princeton University. De monumentale campus van de universiteit, op een uur rijden van New York, vormt deze zomer het decor van talrijke Chinese zomerkampen.


Tienduizenden Chinese tieners gaan in twee weken langs de beste universiteiten van de VS, waaronder Harvard en California Tech. Ze hebben maar één doel voor ogen: over een paar jaar studeren aan een Amerikaanse topuniversiteit.


Door het economische hoogtij en de hogere yuan-koers kunnen steeds meer Chinese ouders hun kroost in Amerika laten studeren. 'De groei van het aantal Chinese studenten is de laatste vijf jaar dramatisch', zegt China-kenner Tom Melcher. De komende jaren verwacht hij een toename van 20 á 30 procent.


Voor veel Chinese 'tijgerouders' staat een diploma van Princeton gelijk aan een glansrijke carrière. Dit in tegenstelling tot Chinese universiteiten, die door de massale toestroom van studenten flink in achting zijn gedaald. Kroonprins Xi Jinping liet zijn dochter aan de Harvard University studeren.


Een driejarige bachelorstudie aan Princeton, inclusief leefgeld, kost meer dan 150.000 dollar (121 duizend euro). Voor veel Chinese studenten blijkt dat geen obstakel. In het academisch jaar 2010-2011 studeerden 157.558 Chinezen aan Amerikaanse colleges: een groei van 20 procent in vergelijking met het jaar ervoor, meldt het onafhankelijke Institute of International Education. Het aantal Chinezen dat koos voor een bachelor groeide met meer dan 40 procent. Bij studies zoals bedrijfskunde zijn Amerikaanse studenten al veruit in de minderheid.


Deze groeiende bron van inkomsten voor Amerikaanse onderwijsinstellingen heeft een keerzijde: misleiding, fraude, belastingontduiking. Omdat ouders bereid zijn tienduizenden dollars neer te leggen, liggen profiteurs en fraudeurs op de loer. Zij weten via schimmige praktijken Chinese kinderen binnen te loodsen bij topuniversiteiten, tot groot ongenoegen van Amerikaanse studenten. Zij maken zich zorgen over de groeiende aanwezigheid van 'horden' Chinezen op de campus.


Een gebogen man slalomt tussen de kinderen door bij de ingang van de campus. Zijn naam is Wan Yunkai (64), de eigenaar van het Beijing Neo-Linde Training Center, dat de rondleiding verzorgt. Jaarlijks organiseert zijn bedrijf - waarvan China duizenden gelijksoortige kent - drie zomerkampen. Elke zomer neemt Yunkai negentig kinderen onder zijn hoede. Concurrenten als New Oriental leiden jaarlijks meer dan tienduizend kinderen rond. Tijdens het zomerkamp bezichtigt de groep niet alleen universiteiten: ook wordt een bezoek gebracht aan de beroemdste plekken van Amerika, zoals het Witte Huis.


Beijing Neo-Linde gaat af en toe wel creatief om met de waarheid. Zo staat op een van de websites dat deelnemers 'Amerikaanse professoren' te spreken krijgen. Princeton zegt van niets te weten en wijst op diens eigen, gratis tours voor bezoekers. Beijing Neo-Linde laat weten dat alleen mensen van buiten de universiteit lezingen geven.


Verder zijn er foto's te zien van breed lachende, Chinese tieners op Princeton. De boodschap lijkt duidelijk: een zomerkamp brengt je dichter bij een studie in Amerika. Volgens experts klopt hier niets van. 'Deze kampen helpen totaal niet bij het vergroten van je kans op toelating', zegt Melcher, zelf de directeur van Kemeixin, een Chinees bedrijf dat studenten met Amerikaanse ambities bijstaat. Een woordvoerder van Beijing Neo-Linde geeft toe dat de tours inderdaad niet helpen bij de toelatingsprocedures.


De winstmarges van de rondleidingen zijn relatief klein. 'Agenten verdienen veel meer geld met andere diensten', zegt Chinakenner Melcher. Hij doelt op het werk dat bedrijven als Beijing Neo-Linde verrichten bij de toelatingsprocedure voor Amerikaanse universiteiten. Voor deze hand- en spandiensten gaat de portemonnee ver open. Bij Beijing Neo-Linde kost het ongeveer 15 duizend dollar. Met de rondleiding erbij stopt de teller rond een bedrag van 21 duizend dollar: 17 duizend euro. Dan is er nog geen cent collegeld betaald. Bovendien is de kans op toelating tot de universiteit klein. Eind maart maakte Princeton bekend dat nog geen 8 procent van de meer dan 26 duizend aanmeldingen waren goedgekeurd.


In 2010 schreef Melcher een geruchtmakend rapport voor het adviesorgaan Zinch China over deze bloeiende industrie. Op basis van interviews kwam hij tot een harde conclusie: liefst 90 procent van alle referentiebrieven, 70 procent van de essays, en de helft van alle cijferlijsten van Chinese studenten waren vervalst.


17 miljard euro

Dat is volgens hem het werk van bedrijven als Beijing Neo-Linde. 'Veel van de Chinese applicaties zijn volledig geschreven door derden. Zorgwekkend.' Beijing Neo-Linde ontkent dat het aan fraude doet, maar geeft wel toe dat het essays 'aanpast' en dat professor Wan Yuankai 'af en toe' referentiebrieven schrijft voor klanten.


Per jaar leveren internationale studenten - van wie bijna een kwart Chinees - de Amerikaanse universiteiten 17 miljard euro op, berekende onlangs het Institute of International Education. Hoewel onder Amerikanen angst leeft voor de opkomst van China, is de groei van de Chinese economie van levensbelang voor het land. Zeker voor Amerikaanse universiteiten die kampen met opdrogende inkomstenbronnen en forse bezuinigingen.


De tour nadert zijn einde bij de campusingang aan de Nassaustraat. De kinderen verzamelen zich bij de bus, onder wie Lu Yanting (17). Zij is samen met haar ouders overgevlogen. Dit is haar tweede reis: vorig jaar bezocht ze onder meer Columbia University in New York. Achter het meisje staan haar ouders, die zelf ook betalen voor hun deelname, geconcentreerd mee te luisteren. 'Je kan gewoon eerlijk antwoorden', zegt haar moeder. Lu kijkt weg. Na enig aandringen vertelt ze dat ze eigenlijk architectuur wil studeren, in plaats van financiële economie, wat ze een 'veilige optie' noemt. 'Ik wil dolgraag naar Amerika.'


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden