5 vragen

Scholen voor ‘persoonlijk onderwijs’ proberen via de rechter inspectierapporten tegen te houden

De Stichting voor Persoonlijk Onderwijs probeert vandaag via de rechter publicatie tegen te houden van negatieve inspectierapporten over haar scholen. De lof die de onderwijsmethode tien jaar geleden ten deel viel, is verstomd. De organisatie van de scholen oogst kritiek, en docenten lopen boos weg.

De SvPO-school in Utrecht. In 2019 werd deze school door de inspectie als 'zeer zwak' beoordeeld. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
De SvPO-school in Utrecht. In 2019 werd deze school door de inspectie als 'zeer zwak' beoordeeld.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Wat is de Stichting voor Persoonlijk Onderwijs?

Een stichting die scholen beheert met kleine klassen van zestien leerlingen, weinig huiswerk, minder administratie en een duidelijke structuur. Een school die de voordelen heeft van een privéschool, maar ‘slechts’ 450 euro vraagt als jaarlijkse ouderbijdrage. Toen de Stichting voor Persoonlijk Onderwijs (SvPO) in 2010 de eerste school volgens dit nieuwe onderwijsconcept opende in het Zeeuwse Kapelle, kon ze op veel lof rekenen bij ouders en docenten die onderwijsvernieuwing een warm hart toedragen.

Elf jaar later is de verhouding met de Onderwijsinspectie moeizaam. De inspectie is in het verleden geregeld kritisch geweest op de SvPO. Binnenkort komen nieuwe inspectierapporten uit die naar verwachting wederom kritisch zijn. Vandaag probeert de SvPO de publicatie ervan via de rechter tegen te houden.

Waar gaan de inspectierapporten precies over?

Vorig jaar kondigde de Onderwijsinspectie aan dat ze alle scholen van SvPO, acht in totaal, breed zou onderzoeken. ‘In vier van de acht gevallen deden we een kwaliteitsonderzoek’, zegt inspectiewoordvoerder Daan Jansen. ‘Meestal zijn signalen van ouders en leraren aanleiding voor zo’n onderzoek. Daarbij kijken we breder en dieper wat er speelt.’

In drie andere gevallen betreft het een verificatieonderzoek. Dat zijn de vierjaarlijkse onderzoeken waarbij de inspectie kijkt of het beeld en de visie van het bestuur bij de school past. In één geval heeft de inspectie een zogeheten herstelonderzoek gedaan. ‘Dat was naar aanleiding van een eerder onderzoek naar een SvPO-vestiging in Utrecht in 2019’, zegt Jansen. ‘Die school kreeg toen een ‘zeer zwak’ als beoordeling. Na een jaar komen we dan terug om te kijken of ze verbetering hebben geboekt. Dat onderzoek is nu afgerond.’

Twee jaar geleden was er toch ook een rechtszaak over een inspectierapport?

Ja. De Onderwijsinspectie kreeg ‘ernstige en aanhoudende signalen’ over de organisatie van de school in Utrecht. Het eindoordeel was niet mals. Zo schreef de inspectie dat het in te veel lessen ‘onrustig was en er te weinig werd geleerd’. Bovendien luisterde de schoolleiding onvoldoende naar de klachten van ouders, leerlingen en personeel.

De SvPO probeerde destijds de publicatie van dit rapport via de rechtbank te verbieden, maar de rechter oordeelde dat het rapport openbaar mocht worden gemaakt. De zaak loopt nu nog in hoger beroep.

In 2018 lukte het de scholenstichting wel drie andere inspectierapporten via de rechter tegen de houden. De rechter concludeerde toen dat enkele passages in de rapporten onjuist bleken of suggestief waren. De inspectie zou hebben vastgesteld dat het bestuur weliswaar voldoet aan de wet, maar dat het interne toezicht ‘kwetsbaar is en weinig tegenwicht kan bieden’.

Waarom wil de Stichting voor Persoonlijk Onderwijs openbaarmaking van de inspectierapporten tegenhouden?

Volgens oprichter en bestuurder Misha van Denderen weigert de inspectie de resultaten van het onderwijs mee te wegen en beoordeelt zij alleen de organisatiestructuur. Van Denderen: ‘Als de resultaten niet meetellen, dan resteert alleen de kritiek van inspectie op de in haar ogen te eenvoudige organisatie en interne processen. Volgens de inspectie zit daarin te weinig overleg, te weinig verantwoording, en te weinig administratie.’

Van Denderen noemt nog een reden om publicatie tegen te houden: ‘Zodra een rapport wordt gepubliceerd, gaat inspectie handhaven. Dat betekent dat we de schoolorganisatie moeten aanpassen op een manier die vaak tot meer overhead en bureaucratie zal leiden. Daardoor zouden de kleine klassen onbetaalbaar worden.’

Ondertussen kampt de SvPO ook met boze docenten op een vestiging in Friesland. Wat is er aan de hand?

Dit jaar is grote onrust ontstaan op SvPO-school het Tjalling Koopmans College in Hardegarijp. Van de in totaal 42 docenten zou ruim de helft de school vrijwillig of gedwongen hebben verlaten. Een van de docenten, Bert Mul, deed vorige week in een interview aan Omrop Fryslân zijn beklag over de gang van zaken op zijn school. Mul werd na het interview geschorst. In een inleidende artikel op de website van de omroep staat een citaat waarin het college een ‘dictatoriale malafide organisatie’ wordt genoemd en leerlingen ‘gijzelaars’. Mul ontkent nu die uitspraken te hebben gedaan.

SvPO-voorman Van Denderen wijt de wisselingen van docenten aan ziektevervanging. Volgens hem zijn bovendien docenten vertrokken na een voortslepende interne discussie over strakkere begeleiding van havo 4 klassen. Hij ontkent dat bij de schorsing van docent Mul, na het interview, te streng zou zijn gehandeld. ‘Er is veel commotie ontstaan en de aanwezigheid van Bert Mul op school zorgt op dit moment voor onrust.’ Verder wil hij niet op de kwestie ingaan.

Mul heeft inmiddels een kort geding aangespannen tegen zijn werkgever.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden