Scholen: tekort aan tolken en taalklassen voor vluchtelingen

Scholen komen in problemen door de plotselinge komst van vluchtelingenkinderen. Vanwege de taalbarrière is een intakegesprek vaak onmogelijk. Taalklassen zijn niet overal beschikbaar. En op veel scholen ontbreekt het aan de juiste kennis over de trauma's waaraan de kinderen kunnen lijden.

Beeld ANP

Dat blijkt uit een ledenraadpleging van de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS), dat de belangen van leidinggevenden in het onderwijs behartigt. 235 AVS-leden reageerden op de peiling. 'Als er niets gebeurt', zegt voorzitter Petra van Haren, 'lopen kinderen die al een grote achterstand hebben een nog grotere achterstand op. Dat kunnen we ons niet veroorloven.'

Schoolleiders uit zowel basis- als voortgezet onderwijs hebben onder meer behoefte aan meer tolken, blijkt uit de peiling. Die zijn nu vaak niet beschikbaar. 'Als je een kind aanneemt, moet je een intakegesprek voeren', zegt Van Haren. 'Dat lukt vanwege de taalbarrière vaak niet. Het gevolg is dat scholen moeilijk kunnen inschatten wat het niveau van een kind is en wat voor begeleiding het nodig heeft.'

Directeur John van Straelen van OBS De Springplank in Hazerswoude beaamt dat. Op zijn school krijgen sinds kort vier Syrische kinderen les. 'Sommige vluchtelingenkinderen kunnen lezen, sommigen hebben al wat Nederlands geleerd, maar omdat de communicatie zo moeilijk gaat, krijg je daar geen zicht op.'

Trauma's

Uit de AVS-peiling blijkt ook dat scholen behoefte hebben aan meer taalklassen waar kinderen snel Nederlands kunnen leren. Asielzoekerscentra hebben eigen scholen en in stedelijke gebieden zijn zogeheten schakelklassen waar kinderen snel de taal kunnen leren. Zulke voorzieningen zijn niet overal beschikbaar. 'Er gaan ook veel vluchtelingenkinderen naar scholen die geen schakelklas hebben', aldus AVS-voorzitter Van Haren. 'Er zou geld moeten komen om op meer plekken centrale taalklassen te starten.'

Scholen worstelen bovendien met de trauma's die kinderen in hun vaderland of tijdens de reis naar Nederland hebben opgelopen, blijkt uit de peiling. Ze hebben behoefte aan kennis over hoe daarmee om te gaan.

'Wij koken veel op school', vertelt directeur Van Straelen. 'Toen er iets in de oven stond, ging een rookmelder af. Daardoor raakte een Syrisch meisje enorm in paniek. Waarschijnlijk had ze een herbeleving, maar we weten niets van wat ze heeft meegemaakt.'

Hariëtte Boerboom van de Landelijke Onderwijswerkgroep voor asielzoekers en nieuwkomers (Lowan) herkent de zorgen van de schoolleiders. 'De druk is hoog', zegt ze. 'Wij merken dat de scholen met schakelklassen voortdurend moeten bijschakelen. Er moet personeel bij, ze komen lokalen tekort en ze moeten het onderwijs op peil houden.'

Eigen zak

Boerboom verwacht dat het einde nog niet in zicht is. 'De noodopvang zit behoorlijk vol', zegt ze. 'Als de kinderen die daar zitten straks in de asielprocedure komen, dan vallen ze onder de leerplichtwet. Ze moeten dan binnen drie dagen naar school.'

Lowan klaagde een paar maanden geleden dat de financiering van onderwijs aan nieuwkomers te wensen over liet. Voor kinderen die na de peildatum van 1 oktober arriveerden, kreeg een school veel minder geld. Ze moesten het onderwijs grotendeels uit eigen zak betalen

Het ministerie laat weten dat scholen met financiële problemen kunnen aankloppen. Bovendien staat nog deze week een gesprek gepland met onder meer de PO-raad (die de AVS zal vertegenwoordigen) en Lowan. 'We zullen samen zorgen dat vluchtelingenkinderen het onderwijs krijgen waar ze recht op hebben', zegt een woordvoerder. 'Ook nu de instroom is toegenomen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden